İdare Hukuku
613 soru
İdare hukukunda bir idari işlemin hukuken geçerli bir şekilde doğabilmesi için beş temel unsurun (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) bir arada bulunması gerekir.
| Unsur | Tanım |
|---|---|
| Yetki | İşlemin hangi makam veya görevli tarafından yapılacağı |
| Şekil/Usul | İşlemin hangi yöntemlerle ve prosedürle oluşturulacağı |
| Sebep | İdareyi işlem yapmaya sevk eden hukuki veya fiili etkenler |
| Konu | İşlemin hukuk aleminde meydana getirdiği doğrudan sonuç |
| Maksat | ? |
Yukarıdaki tabloda soru işareti (?) ile boş bırakılan yere, idari işlemin "maksat" unsurunu doğru tanımlamak üzere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Özel hukukta kişiler arasındaki hukuki ilişkiler (örneğin bir kira sözleşmesi), tarafların karşılıklı iradeleriyle belirlenen "akdi" (sözleşmesel) bir nitelik taşırken; idare hukukunda bireylerin idare ile olan ilişkileri (örneğin devlet memurluğu), önceden kanunlarla belirlenmiş genel kurallara tabidir. Bireyler bu kuralları pazarlık yoluyla değiştiremezler.
Buna göre, idare ile bireyler arasındaki ilişkinin önceden belirlenmiş genel kurallara dayalı olması idare hukukunun hangi temel özelliğini ifade eder?
İdare hukukunda; idarenin yürütmekle yükümlü olduğu bir kamu hizmetinin kurulmasında, düzenlenmesinde veya işleyişindeki bir eksiklik, bozukluk ya da gecikme nedeniyle kişilerin zarara uğraması durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
1982 Anayasası'nın . maddesine göre mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir. Merkezi idare, mahalli idareler üzerinde belirli amaçlarla 'idari vesayet' yetkisine sahiptir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi idarenin idari vesayet yetkisini kullanabileceği bir birim olmayıp, merkezi idare ile arasında hiyerarşik bir bağ bulunan birimlerden biridir?
Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilat yapısında merkezi yönetimin (merkezden yönetim) işleyişi, hiyerarşik yapısı ve birimlerin hukuki statüleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı . maddesi, disiplin cezalarında iki farklı süre sınırı öngörmektedir. Bunlardan birincisi fiilin öğrenilmesinden itibaren başlayan "soruşturmaya başlama zamanaşımı", ikincisi ise fiilin işlendiği tarihten itibaren başlayan "ceza verme zamanaşımı"dır.
Bir devlet memurunun "kademe ilerlemesinin durdurulması" cezasını gerektiren bir disiplin suçunu Haziran tarihinde işlediği, ancak kurumun bu durumu ancak Eylül tarihinde öğrendiği ve derhal soruşturma başlattığı varsayıldığında; bu memur hakkında tesis edilecek disiplin işlemi ile ilgili aşağıdaki hukuki sonuçlardan hangisi gerçekleşir?
Türkiye'nin idari teşkilat yapısında merkezi yönetimin taşra teşkilatı birimleri arasında yer alan "İlçe İdaresi"nde, Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olarak görev yapan yetkili aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatlanmasında, başkentteki merkezi yönetimin hiyerarşik uzantısı olan "Taşra Teşkilatı" birimleri ve bu birimlerin yetki sınırlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda idarenin sorumluluğu genel olarak "hizmet kusuru" ve "kusursuz sorumluluk" esaslarına dayanır. Kusursuz sorumluluk hallerinde tazminat ödenmesi için kural olarak idari eylem ile ortaya çıkan zarar arasında bir "illiyet bağı" (nedensellik ilişkisi) bulunması şarttır. Ancak Danıştay içtihatları ve hukuk öğretisi, bu genel kuralın istisnasını oluşturan ve illiyet bağının zayıfladığı hatta aranmadığı özel bir sorumluluk hali öngörmüştür.
Buna göre, idarenin eylemi ile zarar arasında doğrudan bir nedensellik ilişkisi kurulamayan terör olayları gibi toplumsal nitelikli zararların tazmininde uygulanan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye Cumhuriyeti idari yapısında yer alan mahalli idare birimlerinden 'köy idaresi'nin teşkilat yapısı, organları ve işleyişi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
İdare, kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında ihtiyaç duyduğu malvarlığı değerlerini çeşitli hukuksal yöntemlerle elde eder. 1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, idarenin mal edinme yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
İdare hukuku, Roma Hukuku gibi binlerce yıllık bir geçmişe sahip olmayıp, özellikle 19. yüzyıldan itibaren idari yargı mercilerinin verdiği kararlar etrafında şekillenmiş bir hukuk dalıdır. Bu gelişim süreci nedeniyle kuralları tek bir temel kanun metninde toplanmamış, dağınık bir yapıda kalmıştır.
Bu parçada belirtilen durum, idare hukukunun aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?
Türk idare hukukunda "idarenin bütünlüğü" ilkesini gerçekleştirmek üzere öngörülen "hiyerarşi" ve "idari vesayet" denetim yetkilerinin hukuki özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Türkiye’nin idari teşkilatlanmasında "Merkezi Yönetimin Taşra Teşkilatı" yapısı içerisinde yer alan birimler ve mülki idare amirlerinin yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında kolluk faaliyetleri; kamu düzenini korumaya yönelik 'idari kolluk' ve suçun işlenmesinden sonra devreye giren 'adli kolluk' olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu iki faaliyet türünün hukuki rejimleri, bağlı oldukları makamlar ve denetim usulleri hukuk devleti ilkesi gereği birbirinden kesin çizgilerle ayrılmıştır.
Buna göre, idari ve adli kolluk faaliyetlerinin ayrımı ile kolluk yetkilerinin kullanımı hakkında aşağıda yer alan hukuki nitelendirmelerden hangisi *yanlıştır*?
İdare hukukunda, bir idari işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptal davasına konu edilmesi, kural olarak o işlemin yürütülmesini ve uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme tarafından yürütmeyi durdurma kararı verilmedikçe idarenin bu işlemi uygulamaya devam edebilmesi, idari işlemlerin hangi iki temel özelliği ile doğrudan ilişkilidir?
Anayasası'nda belirtilen idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde Türkiye'nin idari yapısı; merkezi yönetim ve yerinden yönetim olmak üzere iki ana koldan oluşur. Merkezi yönetimin taşra teşkilatı, başkentteki kararların taşrada uygulanmasını sağlayan hiyerarşik bir yapıya sahiptir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin taşra teşkilatı içerisinde yer alan bir birim veya organ değildir?
Türk idare hukukunda "idarenin bütünlüğü" ilkesini gerçekleştirmek amacıyla kullanılan denetim araçlarından biri olan idari vesayet; merkezi yönetimin, yerinden yönetim kuruluşlarının eylem ve işlemleri üzerinde sahip olduğu sınırlı bir denetim yetkisidir. Buna göre, aşağıdaki makamlar arasındaki denetim ilişkilerinden hangisi "idari vesayet" kapsamında değerlendirilir?
İdare hukuku, kuralları ve uygulama alanı bakımından özel hukuktan ayrılan, kamu yararını hedefleyen ve kamu gücüne dayanan bağımsız bir hukuk dalıdır. Bu hukuk dalının kendine özgü nitelikleri, idarenin faaliyetlerini ve bireylerle olan ilişkilerini şekillendirir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi idare hukukunun temel özelliklerinden biri olarak gösterilemez?
Devlet Demir Yollarına ait bir yolcu treninin seyri esnasında, trenin motor kısmında meydana gelen ve yapılan teknik incelemede imalat hatasından kaynaklandığı anlaşılan ani bir patlama sonucu yolcular yaralanmıştır. İdare; tüm bakım ve kontrollerin zamanında yapıldığını, olayın kendi denetimi dışındaki bir üretim hatasından kaynaklandığını ve bu nedenle herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek sorumluluktan kurtulmaya çalışmaktadır.
İdare hukukundaki sorumluluk ilkeleri çerçevesinde, söz konusu olay ve idarenin savunması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?