İdarenin Sorumluluğu

İdare hukukunda 'İlliyet Bağı', idari eylem veya işlem ile ortaya çıkan zarar arasındaki neden-sonuç ilişkisini ifade eder. Mücbir sebep gibi dışsal etkenler bu bağı keserek idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırırken; bazı özel durumlarda bu bağın varlığı araştırılmaksızın idare tazminatla yükümlü tutulabilmektedir. Diğer yandan, idarenin kamu yararı amacıyla yürüttüğü tamamen meşru ve hukuka uygun faaliyetlerinden dolayı, kamusal külfetlerin belirli kişi veya gruplar üzerinde yoğunlaşması durumunda da bir sorumluluk türü devreye girmektedir.

Bu bilgiler ışığında; 'Sosyal Risk İlkesi' ile 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi' arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir devlet üniversitesi hastanesinde görev yapan cerrahın, gerçekleştirdiği bir operasyon sırasında tıbbi uygulama hatası yaparak hastanın sağlığına kalıcı zarar verdiği tespit edilmiştir. Mağdur olan vatandaş, uğradığı maddi ve manevi zararın tazmini için hukuk yoluna başvurmak istemektedir.

1982 Anayasası'nın kamu görevlilerinin sorumluluğunu düzenleyen hükümleri uyarınca, bu tazminat davasının açılacağı taraf ve yargılama usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir belediye tarafından yürütülen altyapı çalışmaları sırasında, yolda açılan derin bir çukurun etrafına herhangi bir uyarı levhası konulmaması ve aydınlatma yapılmaması nedeniyle bir vatandaşın buraya düşerek yaralanması, idare hukukunda aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

$1982$ Anayasası'nın $129$. maddesinde yer alan; "Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir." hükmü uyarınca, idarenin sorumluluğu ve rücu mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İdare hukukunda, idarenin bir kamu hizmetini yürütürken organizasyon yapısındaki eksiklikler, personel hataları veya denetim yetersizliği nedeniyle kişilere verdiği zararlar 'kusura dayalı sorumluluk' kapsamında değerlendirilir. Bu sorumluluk türünün temel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdarenin mali sorumluluğunun doğabilmesi için zararlı sonuç ile idari eylem arasında bir nedensellik (illiyet) bağının bulunması şarttır. Bir devlet hastanesinde başarılı bir operasyon geçiren hastanın, taburcu edilirken doktor tarafından kendisine verilen kesin istirahat ve pansuman talimatlarına kasten uymaması sonucu yarasının enfeksiyon kapması ve ek tedavi maliyetlerinin ortaya çıkması durumunda; idarenin tıbbi müdahalesinde herhangi bir hata bulunmadığı tespit edilmiştir. Buna göre, idarenin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldıran veya azaltan bu durum aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bölgede meydana gelen toplumsal olaylar veya terör eylemleri sonucunda, idarenin doğrudan bir hizmet kusuru (geç işleme, kötü işleme veya hiç işlememe) bulunmasa dahi, bu olayların yarattığı genel tehlike sebebiyle zarar gören vatandaşların maddi zararlarının devlet tarafından karşılanması gerekmektedir.

Bu durum, idare hukukunda idarenin kusursuz sorumluluğunu doğuran aşağıdaki ilkelerden hangisi ile açıklanmaktadır?

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğu, kural olarak idarenin yürüttüğü hizmetin kusurlu olmasına dayanır. Bir kamu kurumunda yürütülen hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi durumunda ortaya çıkan bu sorumluluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukukunda idarenin sorumluluğu, kural olarak bir kusura (hizmet kusuru) dayanmakla birlikte; bazı durumlarda idare, hiçbir kusuru olmasa dahi meydana gelen zararları tazmin etmekle yükümlü tutulabilir. 'Kusursuz Sorumluluk' olarak adlandırılan bu hallerden biri olan 'Tehlike (Risk) İlkesi', idarenin yürüttüğü faaliyetin veya kullandığı araçların yüksek risk taşıması durumunda uygulanır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 'Tehlike (Risk) İlkesi' kapsamında idarenin mali sorumluluğuna yol açan bir durumdur?

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan haller mevcuttur. Bu hallerden biri olan 'mücbir sebep'; idarenin faaliyeti dışında gerçekleşen, öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan, bu nedenle de idare ile meydana gelen zarar arasındaki illiyet bağını tamamen kesen olaylardır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi idarenin sorumluluğunu kaldıran bir 'mücbir sebep' örneğidir?

Bir belediyenin alt yapı çalışması yürüttüğü bir cadde üzerinde, çalışma alanının çevresine gerekli uyarı levhalarını yerleştirmemesi ve gece vakti yeterli aydınlatma yapmaması nedeniyle bir vatandaşın aracıyla açık bırakılan çukura düşerek maddi zarara uğraması durumunda; idarenin bu zarardan sorumlu tutulabilmesinin temel hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir devlet üniversitesi hastanesinde gerçekleştirilen cerrahi müdahale sırasında, görevli sağlık personelinin tıbbi standartlara ve uygulama esaslarına aykırı hareket etmesi (malpraktis) neticesinde hastanın sağlığının ciddi şekilde bozulması ve kalıcı bedensel hasar oluşması durumunda; idarenin meydana gelen bu zararı tazmin etme yükümlülüğünün temel hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir belediye otobüsünün durakta nizami bir şekilde yolcu indirdiği sırada, arkadan hızla gelen ve sürücüsünün alkollü olduğu belirlenen özel bir aracın otobüse çarpması sonucu bazı yolcular yaralanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda belediye şoförünün veya aracın herhangi bir kural ihlali ya da teknik kusurunun bulunmadığı kesin olarak saptanmıştır. Bu olayda, idarenin (belediyenin) meydana gelen zarardan dolayı tazminat yükümlülüğünün doğmamasının temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir büyükşehir belediyesi, kent içi trafiği düzenlemek amacıyla bazı yollarda kalıcı güzergâh değişiklikleri yapmış ve belirli bir caddeyi tamamen yayalaştırmıştır. Bu işlem hukuka ve kamu yararına tamamen uygun olarak gerçekleştirilmesine rağmen, cadde üzerinde bulunan ve başka bir giriş kapısı olmayan bir lojistik deposu, faaliyetlerini sürdüremez hale gelmiş ve işletme sahibi ağır bir maddi zarara uğramıştır.

İdarenin bu hukuka uygun işleminden doğan özel ve olağan dışı zararı tazmin etmesi, aşağıdaki sorumluluk ilkelerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?