Examkin

Milletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

70 soru

Soru 21Soru →

Milletvekili genel seçimleri sonucunda bir seçim çevresinden milletvekili seçildiği ilan edilen ve İl Seçim Kurulundan mazbatasını (seçim tutanağını) alan bir kişi, TBMM Genel Kurulunda henüz ant içmeden önce bir suç işlediği iddiasıyla yargılanmak istenmiştir.

Bu kişinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatını kazandığı andan itibaren yasama dokunulmazlığı kapsamında koruma altına alınmıştır; TBMM kararı olmadıkça sorgulanamaz veya tutuklanamaz.

Cevap

Milletvekilliği sıfatını kazandığı andan itibaren yasama dokunulmazlığı kapsamında koruma altına alınmıştır; TBMM kararı olmadıkça sorgulanamaz veya tutuklanamaz.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen seçim tutanağı (mazbata) ile kazanılır. 1982 Anayasası uyarınca, yasama dokunulmazlığı milletvekilliği sıfatının kazanılmasıyla birlikte başlar ve kişinin henüz mecliste ant içmemiş olması bu korumadan yararlanmasına engel teşkil etmez. Dolayısıyla, henüz ant içmemiş bir milletvekili de meclis kararı olmaksızın sorgulanamaz, tutuklanamaz ve yargılanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirleme
Sıfat, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın düzenlendiği an kazanılır.
Anayasal düzende temsil yetkisi seçimle başlar.
2
Yasama dokunulmazlığının başlangıcını saptama
Dokunulmazlık, milletvekilliği sıfatının kazanılmasıyla birlikte (ant içmeden önce) başlar.
1982 Anayasası Madde 83'e göre seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen vekilin meclis kararı olmadan yargılanamaması esastır.
3
Ant içmenin hukuki etkisini ayırt etme
Ant içme, milletvekilliği sıfatını kazandırmaz; sadece yasama görevlerinin (oy kullanma, söz hakkı) ifasına izin verir.
Sıfat ve yetki arasındaki ayrımı yapmak hukuki statünün belirlenmesi için şarttır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması vs. Yasama Görevine Başlama Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 22Soru →

1982 Anayasası ve yerleşik yargı içtihatlarına göre, milletvekili seçilen bir kişinin 'milletvekilliği sıfatını' kazandığı an aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl seçim kurulu tarafından hazırlanan tutanağın (mazbata) düzenlendiği an

Cevap

İl seçim kurulu tarafından hazırlanan tutanağın (mazbata) düzenlenmesiyle milletvekilliği sıfatı kazanılır.
Milletvekilliği sıfatı, il seçim kurulunun seçimi kazanan adaya mazbatasını (tutanak) düzenlediği anda kazanılır. Bu andan itibaren ilgili kişi 'milletvekili' statüsüne geçer ve Anayasa'nın 83. maddesinde düzenlenen yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sürecindeki aşamaları ayırmak.
Sıfatın kazanılması ve göreve başlama iki farklı hukuki andır.
Anayasal düzende dokunulmazlığın başlangıcı ile meclis çalışmalarına katılım farklı şartlara bağlanmıştır.
2
Sıfatın kazanılma anını belirlemek.
İl seçim kurulu tutanağı (mazbata) düzenlediği an kişi 'milletvekili' olur.
Seçilme yeterliliği ve seçim sonucu bu belge ile resmiyet kazanır; kişi bu andan itibaren dokunulmazlık zırhına bürünür.
3
Göreve başlama şartını kontrol etmek.
Mecliste yemin etmek göreve başlamanın şartıdır.
Yemin etmeyen milletvekili sıfatını korusa da yasama faaliyetlerinde (oy kullanma, söz alma) bulunamaz.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması vs. Göreve Başlama

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile meclis çalışmalarına başlanması farklı olaylardır.
2
Bir kişi milletvekili seçildiğinde meclise gitmeden önce dokunulmazlık kazanır. Bu dokunulmazlığı sağlayan belgeye odaklanın.
3
Milletvekilliği sıfatı il seçim kurulu tutanağı (mazbata) ile kazanılırken, göreve başlama TBMM Genel Kurulu'ndaki yemin ile olur.

Daha Fazla Pratik

Yemin etmeyen bir milletvekilinin hangi haklardan yararlanıp hangilerinden yararlanamayacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 23Soru →

1982 Anayasası ve ilgili seçim mevzuatı uyarınca, milletvekili seçilen bir kişinin bu unvanı resmen elde etmesi ile bu unvanın sağladığı yetkileri kullanmaya başlaması farklı hukuki anlara bağlanmıştır. Buna göre, bir kişinin 'milletvekili sıfatını' kazandığı an aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl seçim kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği an

Cevap

İl seçim kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği an
Milletvekilliği sıfatı, ilgili seçim çevresinde seçimi kazanan adaya il seçim kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği andan itibaren kazanılır. Bu andan itibaren kişi 'milletvekili' unvanını alır ve yasama dokunulmazlığı gibi haklardan yararlanmaya başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının (unvanının) hukuken başlangıç anını tespit etme
Sıfatın kazanılması mazbatanın düzenlenmesine bağlıdır.
Anayasa ve Yargıtay içtihatları, seçilme yeterliliğine sahip adayın mazbatayı almasıyla milletvekili sıfatının başlayacağını belirtir.
2
Sıfatın kazanılması ile göreve başlama ayrımını yapma
Sıfat mazbatayla kazanılır, göreve başlama ise ant içme ile olur.
Milletvekili, ant içmeden önce de milletvekilidir ancak yasama çalışmalarına katılamaz.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılma Anı

Alternatif Yöntem

Hukukta 'unvan' (sıfat) ile 'fonksiyon' (görev) ayrımını yaparak; unvanın tescil (mazbata) ile, fonksiyonun ise usul (yemin) ile başladığını hatırlamak soruyu kolaylaştırır.
Tahmini Süre:30s
Soru 24Soru →

1982 Anayasası’nın 'yasama' bölümünde düzenlenen milletvekilliği statüsünün kazanılması ve ant içme (yemin) prosedürünün hukuki sonuçları dikkate alındığında; seçimlerden sonra mazbatasını alan ancak henüz TBMM Genel Kurulunda ant içmemiş olan bir kişinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ant içme işlemi, milletvekilliği sıfatını kuran (ihdasi) bir işlem olduğundan; ant içmeyen kişinin milletvekilliği statüsü hukuken henüz doğmamıştır.

Cevap

Ant içme işleminin milletvekilliği sıfatını kuran bir işlem olduğu yönündeki ifade yanlıştır; çünkü ant içme sıfatın kazanılması için değil, kazanılmış olan sıfatın sağladığı yetkilerin kullanılması için bir ön şarttır.
Milletvekilliği sıfatı, TBMM Genel Kurulundaki ant içme töreniyle değil, seçim sonuçlarının ardından İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen mazbatanın (seçim tutanağı) verilmesiyle kazanılır. Bu nedenle ant içme işlemi, hukuken bir 'kurucu unsur' (ihdasi işlem) değil, mevcut sıfatın sağladığı yetkilerin (oy kullanma, teklif verme gibi) kullanılabilmesi için öngörülen bir 'yürütme/başlama şartı' (icrai işlem) niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sıfatın ne zaman kazanıldığını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulunun mazbatayı düzenlemesiyle kazanılır.
Anayasal sistemde seçim sonuçları yetkili makamca tescillendiği an kişi milletvekili statüsünü alır.
2
Ant içmenin hukuki niteliğini analiz et.
Ant içme bir 'başlatıcı' (kurucu) işlem değil, 'yetki kullanımını sağlayan' (icrai) bir işlemdir.
Kişi ant içmeden önce de milletvekilidir (dokunulmazlığı vardır), sadece meclis çalışmalarına katılamaz.
3
Sıfatın ve yetkinin sonuçlarını karşılaştır.
Dokunulmazlık ve maaş 'sıfata'; oy kullanma ve söz alma ise 'ant içmeye' bağlıdır.
Anayasa, yasama faaliyetlerine katılımı doğrudan ant içme şartına bağlamıştır (m. 81).

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatı (Mazbata) vs. Yasama Yetkisi (Ant İçme) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile bu sıfata bağlı yetkilerin kullanılması farklı kavramlardır.
2
Mazbata (seçim tutanağı) sıfatı kazandırırken, ant içme meclis kürsüsünde yetkiyi aktive eder.
3
Ant içme bir 'icrai' (uygulama) şartıdır; sıfatın kendisini kuran bir unsur değildir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi durumlarda kendiliğinden sona erdiğini ve hangi durumlarda meclis kararı gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru →

Türkiye'de mevcut anayasal düzenleme ve parlamento hukuku ilkeleri uyarınca; milletvekili seçilen bir kişinin "milletvekilliği sıfatını kazanması" ile bu sıfata bağlı "yasama yetkilerini kullanmaya başlaması" arasındaki hukuki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı mazbatanın düzenlenmesiyle kazanılır; ant içme ise yasama yetkilerinin kullanılabilmesi için bir "ifa şartı" niteliğindedir.

Cevap

Milletvekilliği sıfatının mazbatanın alınmasıyla kazanılması, ant içmenin ise yasama yetkilerinin kullanımı için bir ifa şartı olmasıdır.
Milletvekilliği süreci iki aşamalı bir yapıya sahiptir. İlk aşama, il seçim kurulundan mazbatanın alınmasıyla "milletvekili" unvanının (sıfatının) ve bu sıfata bağlı dokunulmazlık gibi hakların kazanılmasıdır. İkinci aşama ise TBMM Genel Kurulunda ant içilerek bu sıfatın sağladığı yasama yetkilerinin (oy kullanma, konuşma yapma vb.) fiilen kullanılmaya başlanmasıdır. Bu nedenle yemin, sıfatı kuran bir işlem değil, sıfatın gereklerini yerine getirmeyi sağlayan bir görev şartıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sıfatın kazanılma anını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, il seçim kurulundan mazbatanın (seçim tutanağının) alınmasıyla hukuken kazanılır.
Yüksek Seçim Kurulu ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre temsil yetkisi bu anda başlar.
2
Yasama dokunulmazlığının başlangıcını kontrol et.
Dokunulmazlık, yemin töreninden bağımsız olarak milletvekilliği sıfatının kazanıldığı (mazbata) an başlar.
Milletvekilinin seçildiği andan itibaren korunması esastır.
3
Ant içmenin (yemin) hukuki etkisini analiz et.
Ant içme, milletvekilinin Meclis çalışmalarına (oy kullanma, önergeler, söz alma) katılabilmesi için gerekli olan bir 'ifa (görev) şartı'dır.
19821982 Anayasası'nın 81.81. maddesi bu zorunluluğu açıkça belirtir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatı vs. Göreve Başlama (Yemin)

İpuçları

1
Milletvekilliği unvanını almakla, Meclis kürsüsüne çıkıp oy kullanmak arasındaki farkı düşünün.
2
Mazbata (seçim tutanağı) sıfatı başlatırken; yemin, bu sıfatın yetkilerinin icra edilmesini sağlar.
3
Yemin etmeyen bir milletvekili hala 'milletvekilidir' ve dokunulmazlığı vardır, ancak sadece Meclis çalışmalarında aktif rol alamaz.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi durumlarda kendiliğinden, hangi durumlarda Meclis kararıyla sona erdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 26Soru →

19821982 Anayasası'na göre, milletvekili seçilerek mazbatasını (seçim tutanağını) alan bir kişinin, henüz TBMM Genel Kurulunda "ant içmemiş" olması durumundaki hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis çalışmalarına katılamaz ve oy kullanamaz.

Cevap

Milletvekili seçilen ancak henüz ant içmemiş olan kişi meclis çalışmalarına katılamaz ve oy kullanamaz.
Doğru cevap, milletvekilinin meclis çalışmalarına katılamayacağı ve oy kullanamayacağıdır. 19821982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatı mazbata ile kazanılır ve dokunulmazlık bu andan itibaren başlar. Ancak, bir milletvekilinin yasama faaliyetlerine fiilen katılabilmesi ve iradesini (oyunu) beyan edebilmesi için Meclis kürsüsünden ant içmesi zorunludur. Ant içmeyen bir milletvekili, parlamenter unvanını korusa da meclis çalışmalarında yer alamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının ne zaman kazanıldığını belirle.
Milletvekilliği sıfatı (unvanı), il seçim kurulunun tutanağı (mazbata) düzenlemesiyle kazanılır.
Sıfatın kazanılması ile görevin fiilen ifası arasındaki ayrımı anlamak gerekir.
2
Ant içmenin (yemin) hukuki sonucunu analiz et.
Ant içme, bir milletvekilinin meclis çalışmalarına (Genel Kurul, komisyonlar vb.) katılması ve oy kullanması için zorunlu bir şarttır.
Anayasa madde 8181 uyarınca, milletvekilleri görevlerine başlarken ant içerler.
3
Dokunulmazlık ve sıfat gibi diğer unsurları kontrol et.
Kişi ant içmese dahi milletvekilidir ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.
Dokunulmazlık, göreve başlama şartına değil, seçilmiş olma sıfatına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması vs. Göreve Başlama Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekili seçilmekle bu görevin getirdiği yetkileri fiilen kullanmak farklı anlardır.
2
Kişi mazbatasını alınca 'milletvekili' unvanını ve dokunulmazlığını kazanır; ancak meclis çatısı altında çalışabilmesi için bir tören gereklidir.
3
Anayasa'nın 8181. maddesine göre ant içmeyenler meclis Genel Kuruluna ve oylamalara katılamazlar.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatının hangi aşamada kazanıldığını pekiştirmek için mazbata (seçim tutanağı) ile ant içme arasındaki farkı tablo üzerinden çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 27Soru →

1982 Anayasası ve Türk parlamento hukuku ilkeleri uyarınca, milletvekili genel seçimlerinde bir seçim çevresinden milletvekili seçilen ve İl Seçim Kurulundan tutanağını (mazbatasını) alan ancak henüz TBMM Genel Kurulunda ant içmemiş (yemin etmemiş) bir kişinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM Genel Kurulundaki görüşmelere katılarak kanun teklifleri için oy kullanabilir.

Cevap

Milletvekili seçilen kişi ant içmeden önce Meclis çalışmalarına katılamaz ve oy kullanamaz; çünkü ant içme 'görevin ifası' (yetkilerin kullanılması) için zorunlu bir şarttır.
1982 Anayasası'nın 81. maddesi uyarınca, milletvekilleri TBMM'ye katıldıklarında ant içmek zorundadırlar ve ant içmedikçe göreve başlayamazlar. Göreve başlama; Meclis çalışmalarına katılma, oy kullanma ve yasama faaliyetlerini yürütme anlamına gelir. Dolayısıyla mazbatasını almış olsa dahi ant içmemiş bir kişi henüz bu yetkileri kullanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirleme
İl Seçim Kurulundan mazbatanın (tutanak) alınmasıyla 'iktisap' (kazanma) gerçekleşir.
Sıfatın kazanılması seçilme iradesinin resmi bir belgeyle somutlaşmasına bağlıdır.
2
Yasama görevine başlama (ifa) şartını inceleme
TBMM Genel Kurulunda ant içilmesiyle (yemin) 'ifa' (görevi yerine getirme) süreci başlar.
Anayasa madde 81'e göre milletvekilleri ant içmedikçe göreve başlayamazlar.
3
Hangi hakların hangi aşamaya bağlı olduğunu analiz etme
Unvan, dokunulmazlık ve bağdaşmazlık mazbatayla; oy kullanma ve yasama faaliyeti yeminle başlar.
Dokunulmazlık kişiyi korurken, oy kullanma kamu gücünün fiilen kullanılmasıdır.

Anahtar Kavram

İktisap (Kazanma) ve İfa (Kullanma) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliği unvanını kazanmak ile Meclis'te görev yapmaya başlamak arasındaki hukuki ayrımı hatırlayın.
2
İl Seçim Kurulu tarafından verilen 'mazbata' ile TBMM Genel Kurulu'nda edilen 'yemin'in sonuçlarını karşılaştırın.
3
Ant içme (yemin), milletvekilliği sıfatını kazanmak için değil; sadece Meclis'te yasama görevlerini fiilen yerine getirmek (oy kullanmak, konuşma yapmak) için bir zorunluluktur.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona ermesi hallerinde (istifa, devamsızlık vb.) hangilerinin Genel Kurul kararı, hangilerinin ise kendiliğinden olduğunu inceleyin.

Alternatif Yöntem

Hangi hakkın bir 'koruma' (dokunulmazlık) veya 'unvan' (sıfat) olduğunu, hangisinin ise 'aktif bir yetki' (oy kullanma) olduğunu ayırt edin. Aktif yetkiler her zaman yemin şartına bağlıdır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 28Soru →

19821982 Anayasası ve Türk parlamento hukuku ilkeleri uyarınca, milletvekili seçilen bir kişinin milletvekilliği sıfatını (unvanını) "iktisap" etmesi ile bu sıfatın gerektirdiği yasama görevlerini "ifa" etmesi arasındaki hukuki sürece dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlenmesiyle kazanılır; ancak yasama görevlerini yerine getirebilmek için TBMM Genel Kurulunda ant içilmesi zorunludur.

Cevap

Milletvekilliği sıfatının İl Seçim Kurulu tarafından mazbata düzenlenmesiyle kazanıldığı, ancak yasama görevlerinin yerine getirilmesi için ant içmenin zorunlu olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Milletvekilliği unvanı, kişinin seçim sonuçlarına göre yetkili kuruldan mazbatasını almasıyla (iktisap) hukuk aleminde doğar. Ancak Anayasa'nın 8181. maddesi uyarınca, bir milletvekilinin meclis çalışmalarında oy kullanması, söz alması veya yasama faaliyetlerini yürütmesi (ifa) ancak Genel Kurul önünde ant içmesiyle mümkün hale gelir. Bu iki durum arasındaki ayrım, parlamento hukukunun en temel teknik konularından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının (unvanının) ne zaman kazanıldığını tespit edin.
Sıfat, seçim tutanağının (mazbata) yetkili merci (İl Seçim Kurulu) tarafından düzenlenmesiyle kazanılır.
Maddi iktisap anı, seçilme ve bu durumun resmiyet kazanmasıdır.
2
Ant içme (yemin) işleminin hukuki niteliğini analiz edin.
Ant içme, milletvekilinin genel kurul çalışmalarına katılabilmesi, oy kullanabilmesi ve diğer yasama yetkilerini ifa edebilmesi için bir ön şarttır.
Anayasa'nın 8181. maddesi yemin etmeyenlerin görevlerine başlayamayacağını hükme bağlar.
3
Sıfatın kazanılması ile göreve başlama arasındaki ayrımı yapın.
Milletvekili, ant içmeden önce de milletvekilidir; ancak "aktif" bir yasama organı üyesi gibi çalışamaz.
Bu ayrım, dokunulmazlığın ve özlük haklarının başlangıç tarihleri gibi teknik konuların temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) ve Göreve Başlama (İfa) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekili seçilen bir kişinin 'seçilmiş olma' durumu ile 'mecliste oy kullanma' durumu arasındaki zaman farkını düşünün.
2
Mazbata (seçim tutanağı) sıfatı kazandırır, ancak Anayasa'nın 8181. maddesi bir engel/şart getirir.
3
Milletvekilliği sıfatı mazbata ile kazanılır, ancak yasama yetkilerinin fiilen kullanılabilmesi (ifa) için ant içme (yemin) şarttır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme hallerini ve yemin etmemenin (devamsızlık sayılma durumu gibi) sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru →

19821982 Anayasası'nın yasama organına ilişkin hükümleri ve Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik içtihatları çerçevesinde; milletvekilliği sıfatının kazanılması ile bu sıfatın sağladığı yetkilerin fiilen kullanılması arasındaki hukuki ilişki değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı, yetkili seçim kurullarınca seçim sonuçlarının tutanağa bağlanmasıyla kendiliğinden kazanılan bir statüdür; ant içme ise bu sıfatın sağladığı anayasal yetkilerin hukuken geçerli bir şekilde kullanılabilmesi için öngörülen bir "ifa şartı" niteliğindedir.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı seçim tutanağının düzenlenmesiyle kazanılırken, ant içme bu sıfatın sağladığı yetkilerin kullanımı için bir ifa şartıdır.
Milletvekilliği sıfatı, demokratik temsil ilkesi gereği halkın iradesinin somutlaştığı seçim tutanağının (mazbata) düzenlenmesiyle o anda kazanılır. Bu andan itibaren kişi hukuken milletvekilidir ve yasama dokunulmazlığı zırhına bürünür. Ancak, bu sıfatın getirdiği Meclis çalışmalarına katılma, oy kullanma veya kanun teklifi verme gibi anayasal yetkilerin fiilen kullanılabilmesi, Anayasa'nın 8181. maddesinde öngörülen ant içme işleminin gerçekleştirilmesine bağlıdır. Hukuk doktrininde bu duruma "ifa şartı" veya "göreve başlama koşulu" denir.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının (unvanının) ne zaman kazanıldığını belirle.
İl seçim kurullarınca seçim sonuçlarının tutanağa bağlanması (mazbata) ile kazanılır.
Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre temsil yetkisinin kaynağı seçimdir.
2
Ant içme işleminin hukuki niteliğini analiz et.
Ant içme, sıfatın kazanılması için değil, kazanılmış olan bu sıfatın sağladığı yetkilerin kullanılabilmesi için bir "ifa şartı" (koşul) niteliğindedir.
Anayasa'nın 8181. maddesi ant içmeyenlerin göreve başlayamayacağını belirtir.
3
Ant içmeden önceki süreçte (ara dönem) hangi hakların mevcut olduğunu değerlendir.
Milletvekili ödenek, yolluk ve yasama dokunulmazlığı gibi haklardan yararlanmaya başlar.
Bu haklar temsil sıfatına bağlıdır, faaliyetin fiilen yürütülmesine değil.

Anahtar Kavram

Sıfatın Kazanılması (İktisap) ve Yetkinin Kullanılması (İfa) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması (unvanın alınması) ile bu sıfatın gerektirdiği görevlerin yapılması (yemin) arasındaki farkı düşünün.
2
Hukuken bir hakkın sahibi olmak (milletvekili olmak) ile o hakkı kullanabilmek (oy kullanmak) bazen farklı şartlara bağlanabilir.
3
Ant içme bir 'kurucu unsur' değildir, yani milletvekili yapmak için değil, milletvekilinin görevine başlayabilmesi için gereklidir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi hallerde Meclis kararıyla, hangi hallerde kendiliğinden sona erdiğini inceleyerek bu statü değişimlerini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 30Soru →

Türk parlamento hukukunda "milletvekilliği sıfatının kazanılması" (iktisap) ile "yasama görevine başlanması" (ifa) arasındaki hukuki ayrım dikkate alındığında, 1982 Anayasası çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ant içme işlemi, kazanılmış olan milletvekilliği sıfatının sağladığı yasama yetkilerinin fiilen kullanılması için bir ön şarttır.

Cevap

Ant içme işleminin milletvekilliği sıfatını kazandırmadığı, sadece kazanılmış olan sıfatın yetkilerinin (yasama faaliyetlerine katılım) kullanılmasını sağlayan bir 'ifa şartı' olduğu ifadesi doğrudur.
Milletvekilliği sıfatı, seçim sonuçlarının kesinleşmesi ve İl Seçim Kurulunun mazbatayı düzenlemesi ile 'iktisap' edilir (kazanılır). Ancak bu sıfata bağlı olan yasama yetkilerinin (Genel Kurulda oy kullanma, söz alma, komisyonlarda görev alma) kullanılabilmesi için TBMM Genel Kurulunda ant içilmesi (ifa) zorunludur. Dolayısıyla yemin, bir kazanma şartı değil, görevi ifa etme şartıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramları Tanımlama
İktisap (Kazanma) ve İfa (Yerine Getirme) kavramları ayrıştırılır.
Milletvekilliği sürecindeki hukuki statü ile fiili yetki kullanımı arasındaki farkı anlamak için.
2
Sıfatın Başlangıcını Belirleme
Milletvekilliği sıfatı, mazbatanın alınmasıyla (iktisap) başlar.
Bu andan itibaren kişi 'milletvekili' unvanını alır ve dokunulmazlık gibi haklara sahip olur.
3
Ant İçmenin Rolünü Analiz Etme
Ant içme (yemin), yasama faaliyetlerine (oy, söz, katılım) başlamak için zorunludur.
Anayasa'nın 81. maddesi uyarınca göreve başlamak için ant içmek şarttır.

Anahtar Kavram

İktisap ve İfa Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliği unvanını kazanmak ile Meclis'te oy kullanmaya başlamak arasındaki farkı düşünün.
2
Hangi işlem 'unvanı' başlatır, hangi işlem 'faaliyeti' başlatır? Mazbata ve yemin arasındaki ilişkiye odaklanın.
3
Milletvekili seçilen kişi mazbatayı aldığı an dokunulmazlık kazanır ancak kürsüye çıkıp konuşmak için mutlaka yemin etmelidir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatı kazanıldıktan sonra, yeminden önce hangi özlük haklarının ve hukuki korumaların başladığını inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:50s
Soru 31Soru →

1982 Anayasası ve Türk parlamento hukuku ilkeleri çerçevesinde; milletvekili seçilen bir kişinin "milletvekilliği sıfatını" (unvanını) kazanması ile bu sıfata bağlı "yasama yetkilerini" kullanabilmesi arasındaki hukuki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı mazbatanın (seçim tutanağı) düzenlenmesiyle kazanılır; ant içme ise bu sıfata bağlı yasama yetkilerinin fiilen kullanılabilmesi için öngörülen bir ifa şartıdır.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı mazbatanın düzenlenmesiyle kazanılırken, ant içme bu sıfata bağlı yasama yetkilerinin (söz alma, oy kullanma vb.) fiilen kullanılabilmesi için bir ifa şartı niteliğindedir.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın düzenlenmesiyle hukuken kazanılır (iktisap). Ancak 1982 Anayasası'nın 81. maddesi uyarınca, seçilenlerin Meclis çatısı altında yasama görevlerini fiilen yerine getirebilmeleri, oy kullanabilmeleri veya söz alabilmeleri için Genel Kurul önünde ant içmeleri gerekir. Bu durum ant içmeyi bir 'kurucu unsur' değil, 'ifa şartı' yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği an kazanılır.
Sıfatın kazanılması, seçim sonuçlarının resmiyete dökülmesiyle gerçekleşen hukuki bir sonuçtur.
2
Sıfata bağlı hakların başlangıcını analiz et.
Yasama dokunulmazlığı ve maaş/özlük hakları sıfatın kazanılmasıyla (yemin öncesi) başlar.
Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre temsil yetkisi ve koruma kalkanı mazbata ile devreye girer.
3
Ant içmenin (yemin) hukuki fonksiyonunu saptan.
Ant içme, milletvekilinin TBMM Genel Kurulundaki yasama faaliyetlerine (oy kullanma, kanun teklifi verme, söz alma) katılabilmesi için zorunlu bir 'ifa şartı'dır.
1982 Anayasası Madde 81'e göre milletvekilleri göreve başlamadan önce ant içerler; bu ifade 'görevin ifası'na atıfta bulunur.

Anahtar Kavram

İktisap (Kazanma) ve İfa (Yerine Getirme) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekili seçilen kişi meclise gitmeden önce bir belge alır, bu belge ona 'sıfat' kazandırır.
2
Yemin etmeyen bir milletvekilinin meclis kürsüsüne çıkıp konuşma yapıp yapamayacağını düşünün.
3
Sıfatın kazanılması (unvana sahip olma) ile görevin ifası (oy kullanma, yasama faaliyeti) arasındaki farka odaklanın; yemin sadece faaliyet içindir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme hallerinden 'istifa' ve 'devamsızlık' prosedürlerindeki sayısal farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru →

1982 Anayasası ve yerleşik parlamento hukuku ilkeleri çerçevesinde; bir kişinin 'milletvekili' sıfatını kazandığı an ile bu sıfatın gerektirdiği yasama yetkilerini fiilen kullanmaya başladığı süreç arasındaki hukuki rejim incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu sürecin işleyişine dair doğru bir hukuki tespittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlenmesiyle kazanılır; ancak Meclis çalışmalarına katılarak oy kullanabilmek için ant içilmesi hukuki bir zorunluluktur.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı İl Seçim Kurulu'nun mazbata düzenlemesiyle kazanılırken, yasama yetkilerinin kullanımı için ant içilmesi zorunludur.
Doğru ifade, milletvekilliği unvanının İl Seçim Kurulu tarafından verilen mazbata ile hukuken kazanıldığını, ancak bu unvana bağlı olan oy kullanma, söz alma ve yasama faaliyetlerini yerine getirme hakkının sadece TBMM Genel Kurulu'nda ant içilmesiyle aktif hale geldiğini belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sıfatın kazanılma anını belirle
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu'nun mazbatayı (seçim tutanağı) düzenlediği an kazanılır.
Anayasa hukuku doktrinine göre sıfatın iktisabı, yetkili seçim kurulu tarafından onaylanmasıyla gerçekleşir.
2
Dokunulmazlığın başlangıcını tespit et
Yasama dokunulmazlığı, kişinin 'seçildiği andan' itibaren başlar.
Temsiliyetin korunması ilkesi gereği dokunulmazlık yeminden veya mazbatadan bağımsız olarak seçilme anıyla başlar.
3
Ant içmenin (yemin) hukuki sonucunu analiz et
Ant içme, milletvekilliği sıfatını kazandırmaz; kazanılmış sıfatın sağladığı yetkilerin (oy kullanma, söz alma) kullanılmasını sağlar.
Anayasa madde 81'e göre yemin, yasama çalışmalarına katılmanın ön şartıdır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının İktisabı vs. İfası

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması (unvan) ile bu sıfatın kullanılması (yetki) arasındaki farka odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatı ile milletvekili ödeneği (maaş) arasındaki ilişkiyi inceleyen benzer bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 33Soru →

Milletvekili genel seçimleri sonucunda adına il seçim kurulu tarafından seçim tutanağı (mazbata) düzenlenen bir kişinin, henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda ant içmemiş (yemin etmemiş) olması durumundaki hukuki statüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seçim tutanağının düzenlenmesiyle milletvekilliği sıfatını kazanır ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar; ancak ant içmedikçe yasama faaliyetlerine katılamaz.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı ve yasama dokunulmazlığı seçim tutanağının düzenlenmesiyle başlar, ancak yasama faaliyetlerine katılım için ant içmek zorunludur.
Milletvekilliği hukuku uyarınca 'sıfatın kazanılması' (iktisap) ile 'görevin ifası' (görevin yerine getirilmesi) farklı zamanlarda gerçekleşir. Sıfat, seçim tutanağının (mazbata) düzenlenmesiyle kazanılır ve bu andan itibaren yasama dokunulmazlığı başlar. Ancak 19821982 Anayasası'nın 8181. maddesine göre milletvekillerinin Meclis çalışmalarına katılabilmeleri ve yetkilerini kullanabilmeleri için Genel Kurulda ant içmeleri zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirleyin.
Sıfat, seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği an kazanılır.
Anayasa Mahkemesi ve parlamento hukuku teamüllerine göre seçilme yeterliliğine sahip birinin seçilmesiyle bu unvan başlar.
2
Bu sıfata bağlı hukuki korumaların başlangıcını analiz edin.
Yasama dokunulmazlığı sıfatın kazanılmasıyla eş zamanlı başlar.
Milletvekilinin seçmen iradesini temsil edebilmesi için daha yemin etmeden önce de korunması gerekir.
3
Ant içme işleminin hukuki etkisini inceleyin.
Ant içme, milletvekilinin görevini fiilen yerine getirebilmesi için bir ön şarttır.
Anayasa madde 81 uyarınca, ant içmeyenler meclis çalışmalarına (oylama, komisyon, konuşma) katılamazlar.

Anahtar Kavram

İktisap (Sıfatın Kazanılması) ve İfa (Görevin Yerine Getirilmesi) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekili seçilen bir kişinin 'ünvanı' ne zaman aldığını ve 'çalışmalara' ne zaman katılabileceğini birbirinden ayırın.
2
Yasama dokunulmazlığı, milletvekilini Meclis'e gelmeden önce de korumalıdır. Peki bu koruma yeminle mi başlar yoksa seçimle mi?
3
Ant içme (yemin), unvanı kazanmak için değil, parlamentodaki yasama yetkilerini (oy kullanma gibi) fiilen kullanabilmek için bir ön şarttır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatı kazanıldıktan sonra, bu sıfatın hangi durumlarda kendiliğinden veya Meclis kararıyla sona erdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 34Soru →

19821982 Anayasası ve Türk parlamento hukuku ilkeleri çerçevesinde, milletvekili seçildiği kesinleşen ancak TBMM Genel Kurulu'nda henüz ant içmemiş olan bir kişinin hukuki statüsü ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ant içme işlemi, milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisap) için kurucu bir unsur değil; bu sıfattan doğan yetkilerin fiilen kullanılabilmesi (ifa) için bir şarttır.

Cevap

Ant içme işlemi, milletvekilliği sıfatının kazanılması için kurucu bir unsur değil, yetkilerin kullanılabilmesi için bir ifa şartıdır.
Türk parlamento hukukunda 'milletvekilliği sıfatı' seçimin kesinleşmesiyle kazanılırken (iktisap), bu sıfattan doğan yasama yetkilerinin (oy verme, teklif sunma, görüşmeye katılma) kullanılabilmesi için Anayasa'nın 8181. maddesi uyarınca 'ant içilmesi' (ifa) zorunludur. Dolayısıyla ant içme bir 'kurucu unsur' değil, 'yürütme/ifa şartı' niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının ne zaman kazanıldığını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, seçim sonuçlarının il seçim kurulları tarafından tutanağa (mazbata) bağlanmasıyla 'iktisap' edilir.
Sıfatın kazanılması seçilme iradesine ve hukuki kesinleşmeye bağlıdır.
2
Ant içmenin (yeminin) hukuki niteliğini analiz et.
Anayasa madde 8181 uyarınca ant içme, milletvekilinin görevine başlaması (ifa) için zorunludur.
Ant içmeyen bir vekil, 'milletvekili' unvanına sahiptir ancak meclis çalışmalarına katılamaz.
3
Sıfata bağlı hakların (dokunulmazlık, maaş) başlangıcını kontrol et.
Yasama dokunulmazlığı ve mali haklar ant içmeye bağlı değildir, seçilme anıyla başlar.
Bu haklar 'milletvekilliği sıfatının' bir sonucudur, görev yapma şartına bağlı değildir.

Anahtar Kavram

İktisap (Sıfatın Kazanılması) ve İfa (Görevin Yerine Getirilmesi) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekili unvanı ne zaman alınır ve bu unvan hangi hakları hemen başlatır?
2
Dokunulmazlık ve maaş hakları ant içmeye mi yoksa seçilmeye mi bağlıdır?
3
Anayasa madde 8181'deki yemin metni, meclis çalışmalarına katılmanın ön şartıdır.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının istisnaları ve ant içme arasındaki ilişkiyi inceleyen Anayasa Mahkemesi kararlarına göz atın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru →

1982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisap) ile bu sıfata bağlı yetkilerin fiilen kullanılması (ifa) arasındaki hukuki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili seçilen ancak henüz TBMM Genel Kurulunda ant içmemiş olan bir kişi, Anayasa'nın 8383. maddesinde düzenlenen yasama dokunulmazlığından yararlanamaz.

Cevap

Milletvekili seçilen kişinin ant içmeden önce yasama dokunulmazlığından yararlanamayacağı yönündeki ifade hatalıdır; çünkü dokunulmazlık yeminle değil, mazbata ile kazanılan sıfatla başlar.
Yasama dokunulmazlığı, Anayasa uyarınca 'milletvekilliği sıfatının' bir sonucudur. Yerleşik parlamento hukuku ilkeleri ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, milletvekilliği sıfatı mazbatanın (tutanak) alınmasıyla kazanılır. Dolayısıyla, bir milletvekili henüz Meclis Genel Kuruluna gelip yemin etmemiş olsa bile, mazbatasını aldığı andan itibaren yasama dokunulmazlığı zırhına bürünür ve yargılanması ancak Meclis kararıyla dokunulmazlığının kaldırılmasına bağlı olur.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının ne zaman kazanıldığını belirleme.
Milletvekilliği sıfatı (unvanı), İl Seçim Kurulu'nun mazbatayı düzenleyip adaya vermesiyle kazanılır.
Seçim sonuçlarının resmileşmesiyle kişi artık halkın temsilcisi sıfatını hukuken iktisap eder.
2
Milletvekilliği sıfatına bağlı hakların kapsamını analiz etme.
Yasama dokunulmazlığı ve özlük hakları (maaş/tahsisat hak edişi) sıfatın kazanılmasına bağlıdır.
Bu haklar kişiyi değil, temsil makamını koruduğu için yemin töreninden bağımsız olarak mazbata anında başlar.
3
Ant içme işleminin hukuki niteliğini tanımlama.
Ant içme, sadece 'yasama faaliyetlerine fiilen katılım' (ifa) için gerekli bir şart işlemdir.
Anayasa 8181. madde uyarınca yemin etmeyen vekil oy kullanamaz ancak vekillik sıfatı devam eder.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının İktisabı (Mazbata) vs. İfası (Yemin) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliği unvanını kazanmak (sıfatı almak) ile bu unvanın yetkilerini (oy kullanmak gibi) kullanmak farklı hukuki anlara tabidir.
2
Mazbata (tutanak) unvanı başlatırken, yemin sadece faaliyetleri başlatır. Dokunulmazlık bir 'unvan' sonucudur.
3
Mazbatasını alan bir milletvekili henüz Ankara'ya gelmeden yolda bir suçla itham edilse, yemin etmediği için tutuklanabilir mi? Cevap hayır, çünkü dokunulmazlık mazbatayla başlar.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme hallerini ve hangi hallerde Parlamento Kararı, hangi hallerde yargı kararı gerektiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru →

Milletvekili genel seçimleri sonucunda milletvekili seçilen bir kişinin, İl Seçim Kurulundan seçim tutanağını (mazbata) almasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatını bu tutanağın düzenlendiği an kazanır ancak Meclis çalışmalarına katılabilmek için ant içmesi zorunludur.

Cevap

Milletvekilliği sıfatını bu tutanağın düzenlendiği an kazanır ancak Meclis çalışmalarına katılabilmek için ant içmesi zorunludur.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen tutanağın (mazbata) alınmasıyla hukuken kesinleşir. Ancak bu sıfatın getirdiği yasama yetkilerinin (Mecliste söz alma, oy kullanma, komisyonlarda görev alma) kullanılabilmesi için milletvekilinin TBMM Genel Kurulunda ant içmesi anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının ne zaman kazanıldığını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle değil, İl Seçim Kurulundan mazbatanın alınmasıyla kazanılır.
Anayasa ve Yüksek Seçim Kurulu uygulamalarına göre sıfatın kazanılma anı mazbata tarihidir.
2
Ant içmenin hukuki sonucunu değerlendir.
Ant içme, milletvekilinin Meclis çalışmalarına (oylama, söz hakkı vb.) katılabilmesi için gerekli olan bir 'ifa' (yerine getirme) şartıdır.
Anayasa'nın 81. maddesi uyarınca ant içmeyenler milletvekilliği sıfatının sağladığı hakları kullanamazlar.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması vs. Görevin İfası

İpuçları

1
Mazbata almak 'sıfat' kazandırırken, yemin etmek 'görev yapma yetkisi' kazandırır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile yasama dokunulmazlığının başlangıç anı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 37Soru →

Milletvekili genel seçimleri sonucunda bir seçim çevresinden milletvekili seçilen ve İl Seçim Kurulu'ndan tutanağını (mazbata) alan bir kişi, henüz TBMM Genel Kurulu'nda ant içmemiştir.

Bu kişinin henüz ant içmediği bu 'ara dönemdeki' hukuki statüsü ile ilgili 19821982 Anayasası ve yerleşik parlamento hukuku ilkeleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili sıfatından kaynaklanan mali ve özlük hakları (maaş ve ödenekler), ancak TBMM Genel Kurulu'nda ant içilmesini takip eden ay başından itibaren kazanılır.

Cevap

Milletvekili sıfatından kaynaklanan mali ve özlük haklarının ancak yemin sonrasında kazanılacağını belirten ifade yanlıştır.
Doğru seçenek, mali ve özlük haklarının yeminle başladığını iddia ettiği için yanlıştır. Türk hukuk sisteminde milletvekilliği sıfatı seçilme anı ile kazanılır. Bu sıfatın kazanılmasıyla birlikte kişi hem yasama dokunulmazlığına hem de maaş/ödenek gibi özlük haklarına sahip olur. Andiçme (yemin) ise bu sıfatın kazandırdığı 'yasama yetkilerini kullanabilmek' (oy kullanma, söz alma vb.) için yerine getirilmesi gereken bir ifa şartıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirleme
Milletvekilliği sıfatı, mazbata veya yeminle değil, seçim sonuçlarının kesinleştiği 'seçilme anı' ile kazanılır.
Anayasa Mahkemesi ve yerleşik hukuk öğretisine göre sıfatın kazanılması seçilme anına bağlanmıştır.
2
Sıfata bağlı haklar ile göreve bağlı yetkilerin ayrımını yapma
Yasama dokunulmazlığı ve mali haklar (maaş) 'sıfata' bağlıyken; oy kullanma ve söz alma gibi yetkiler 'andiçmeye' (ifa şartı) bağlıdır.
Andiçme, sadece görevin fiilen yerine getirilmesi için gerekli bir ön şarttır.
3
Yanlış yargıyı tespit etme
Maaş ve özlük haklarının yemin sonrasında başlayacağını iddia eden ifade, hakların sıfata bağlı olduğu ilkesiyle çelişmektedir.
Milletvekilleri yemin etmeseler bile, seçildikleri tarihten itibaren özlük haklarını kazanırlar.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması ve Andiçmenin (Yemin) Hukuki Niteliği

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile bu sıfatın getirdiği yetkilerin 'kullanılması' (ifa) farklı anlara bağlanmıştır.
2
Hangi hakların sadece 'milletvekili olma' durumuna, hangilerinin ise 'Meclis'te aktif görev yapma' durumuna bağlı olduğunu düşünün.
3
Maaş ve dokunulmazlık 'milletvekili' sıfatına sahip her kişiye seçildiği andan itibaren tanınan haklardır; yemin sadece yetkilerin kullanımı için şarttır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatının hangi durumlarda kendiliğinden, hangi durumlarda Meclis kararıyla sona erdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 38Soru →

1982 Anayasası ve Türk parlamento hukuku ilkeleri uyarınca, milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisabı) ile bu sıfatın sağladığı yetkilerin fiilen kullanılması (ifası) arasındaki hukuki rejim farkları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen tutanağın (mazbata) onaylandığı an kazanılır; ancak Meclis çalışmalarına katılabilmek için ant içilmesi zorunludur.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı İl Seçim Kurulu tutanağı (mazbata) ile kazanılır; ancak Meclis çalışmalarına (oy verme, söz alma, teklif sunma) katılmak için ant içme şartı aranır.
Hukuk sistemimizde milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu'nun düzenlediği mazbata ile kazanılır. Bu andan itibaren kişi hukuken 'milletvekili'dir ve yasama dokunulmazlığı gibi korumalara sahiptir. Ancak Anayasa uyarınca Meclis'te söz alabilmesi, oy kullanabilmesi ve kanun teklif edebilmesi için Genel Kurul önünde ant içmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının ne zaman başladığını tespit et.
İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen mazbatanın (tutanak) onaylanmasıyla sıfat kazanılır.
Türk hukukunda seçilme yeterliliğine sahip kişinin seçimi kazandığının tescili, sıfatın kazanılması için yeterlidir.
2
Ant içmenin hukuki etkisini analiz et.
Ant içme, sıfatın kazanılması için değil, yasama yetkilerinin (oy, söz, teklif) kullanılması için bir ön şarttır.
Anayasa'nın 81. maddesi uyarınca milletvekilleri göreve başlarken ant içerler; bu bir 'ifa' şartıdır.
3
Sıfatın kazanılmasıyla birlikte başlayan hakları belirle.
Yasama dokunulmazlığı ve özlük hakları (maaş vb.) mazbata ile başlar.
Kişi 'milletvekili' sıfatını kazandığı andan itibaren bu sıfata bağlı koruma ve mali haklara sahip olur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) vs. Görevin İfası (Ant İçme)

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının 'kazanılması' (unvan sahibi olma) ile bu unvanın gerektirdiği 'işleri yapma' (oy kullanma vb.) arasındaki farkı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile sona ermesi durumlarını (istifa, kesin hüküm vb.) karşılaştırarak çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru →

Milletvekilliği seçimlerinin ardından il seçim kurulundan tutanağını (mazbata) alan ancak henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda ant içmemiş olan bir kişinin hukuki durumu ve hakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Henüz ant içerek göreve fiilen başlamadığı gerekçesiyle, kişiye yönelik maaş, yolluk ve ödenek gibi mali hakların tahakkuku ancak ant içme tarihinden itibaren başlatılabilir.

Cevap

Milletvekillerinin mali haklarının (maaş, ödenek, yolluk) ant içme tarihinde başladığını belirten ifade yanlıştır; bu haklar seçilme/mazbata tarihi itibarıyla işlemeye başlar.
Milletvekillerinin ödenek ve yollukları, 3069 sayılı Yasama Organı Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanun uyarınca seçildikleri tarihten itibaren tahakkuk eder. Dolayısıyla, ant içme töreni mali hakların başlangıcı için bir kurucu unsur değildir; bu haklar mazbata tarihi itibarıyla işlemeye başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisap) anını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, il seçim kurulundan mazbatanın alınmasıyla (veya seçimin kesinleşmesiyle) hukuken kazanılır.
Anayasa hukuku doktrininde 'iktisap' ve 'ifa' ayrımı bu noktanın temelidir.
2
Sıfatın kazanılmasıyla elde edilen korumaları (dokunulmazlık) değerlendir.
Milletvekili seçilen kişi, henüz ant içmemiş olsa dahi yasama dokunulmazlığından yararlanır.
Dokunulmazlık, yasama organının bağımsızlığını korumak için kişiye değil, sıfata bağlı bir korumadır.
3
Ant içmenin hukuki mahiyetini (görevin ifası) analiz et.
Ant içme, milletvekilliği yetkilerinin (oy kullanma, söz alma, komisyon üyeliği) kullanılabilmesi için bir ön şarttır.
Ant içmeyen milletvekili Meclis çalışmalarına katılamaz, dolayısıyla yasama sorumsuzluğu bu süreçte fiilen işlemez.
4
Özlük haklarına (maaş/ödenek) ilişkin özel kanun hükmünü incele.
3069 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca ödenek ve yolluklar seçildikleri tarihten itibaren tahakkuk eder.
Mali haklar, görevin fiilen ifasından ziyade, sıfatın kazanılmasına ve seçmen iradesinin tesciline bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) ve Görevin İfası Arasındaki Hukuki Farklar

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisap) ile bu sıfatın sağladığı yetkilerin kullanılması (ifa) arasındaki kronolojik farka odaklanın.
2
Yasama dokunulmazlığının koruyucu kalkanının ne zaman devreye girdiğini ve maaşların hangi kanuna göre ödendiğini hatırlayın.
3
3069 sayılı Kanun uyarınca ödenek ve yolluklar, yemin töreninden çok daha önce, seçilme anında işlemeye başlar.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme hallerini ve hangi hallerde Genel Kurul kararı gerektiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru →

19821982 Anayasası ve yerleşik anayasa yargısı içtihatları çerçevesinde; bir kişinin milletvekilliği sıfatını kazanması ile bu sıfatın sağladığı yetkileri fiilen kullanmaya başlaması (göreve başlama) arasındaki hukuki ilişki dikkate alındığında, ant içme (yemin) işleminin hukuki niteliği ve sonuçları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ant içme törenine katılmayan veya ant içmekten kaçınan bir milletvekilinin, yasama görevine fiilen başlamadığı gerekçesiyle milletvekilliği ödeneği ve yolluğuna (maaş) hak kazanması mümkün değildir.

Cevap

Ant içme işleminin yerine getirilmemesi durumunda milletvekilliği ödeneği ve yolluğuna hak kazanılamayacağını belirten ifade yanlıştır; çünkü bu haklar göreve başlamaya değil, sıfatın kazanılmasına bağlıdır.
Milletvekilliği ödeneği ve yolluğu (maaş), milletvekilinin 'görevini fiilen yapmasına' değil, 'milletvekilliği sıfatına' bağlı bir haktır. Anayasa Mahkemesi ve yerleşik uygulamaya göre, mazbatasını alan bir kişi yemin etmemiş olsa dahi milletvekili sıfatını taşıdığı için özlük haklarından yararlanmaya başlar. Bu nedenle, yemin etmeyenlerin maaş alamayacağı yönündeki ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sıfatın Kazanılma Anını Belirleme
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın (seçim tutanağı) düzenlenmesiyle kazanılır.
Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre temsil yetkisi ve sıfat, halkın iradesinin tescili olan mazbata ile başlar.
2
Ant İçmenin (Yemin) Niteliğini Analiz Etme
Ant içme, sıfatın kazanılması için bir 'kurucu unsur' değil, yasama yetkilerinin (oy kullanma, teklif verme vb.) kullanımı için bir 'icra şartı'dır.
19821982 Anayasası'nın 8181. maddesi uyarınca ant içmeyenler yasama faaliyetlerine katılamazlar.
3
Sıfata Bağlı Hakları ve Göreve Bağlı Yetkileri Ayırma
Yasama dokunulmazlığı ve özlük hakları (maaş/ödenek) 'sıfata' bağlıdır; oylamaya katılma ve komisyon üyeliği ise 'yemine' bağlıdır.
Milletvekili seçilen kişi, yemin etmemiş olsa bile hukuken milletvekilidir ve bu statünün getirdiği mali ve koruyucu haklardan yararlanır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatı vs. Yasama Yetkilerinin Kullanımı

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile yasama yetkilerinin kullanılması arasındaki farkı düşünün.
2
Yasama dokunulmazlığı ve özlük hakları (maaş gibi) 'sıfata' bağlıdır; meclis çalışmalarına katılmak ise 'yemine' bağlıdır.
3
Bir kişi mazbatasını aldığı an milletvekilidir. Özlük hakları da bu andan itibaren başlar, yemin töreninden sonra değil.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi sebeplerini ve bu kararların yargısal denetimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 4Sonraki