Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 561Soru →

Yürütme organının düzenleme yetkisi kapsamında yer alan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBKCBK) ile bir bakanlık veya kamu tüzel kişisi tarafından çıkarılan yönetmeliklerin hukuki rejimi ve normlar hiyerarşisindeki yeri dikkate alındığında, 19821982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır.

Cevap

Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin çatışması durumunda kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Anayasa'nın 104104. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, normlar hiyerarşisinde kanunlar Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden üstündür. Bu nedenle, aynı konuda farklı hükümler içermeleri durumunda kanun hükümleri esas alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) arasındaki hiyerarşik ilişkiyi belirle.
Anayasa'nın 104104. maddesine göre kanunlar CBKCBK'dan üstündür ve çatışma anında kanun uygulanır.
Normlar hiyerarşisi ilkesi gereği üst norm alt normu geçersiz kılar.
2
CBKCBK çıkarılamayacak alanları analiz et.
Temel haklar (sosyal ve ekonomik haklar hariç), siyasi haklar ve Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konular CBKCBK ile düzenlenemez.
Yürütmenin yetkisinin yasama yetkisini gasp etmesini engellemek.
3
Yönetmeliklerin çıkarılma amacını ve yetkili mercilerini kontrol et.
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri; kanun ve CBKCBK'ların uygulanmasını sağlamak için yönetmelik çıkarabilir.
19821982 Anayasası'nın 124124. maddesindeki düzenleme yetkisi.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Düzenleyici İşlemlerinin Hiyerarşisi ve Sınırları

İpuçları

1
Normlar hiyerarşisinde kanunların mı yoksa kararnamelerin mi daha üstte olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal (OHALOHAL) döneminde çıkarılan CBKCBK'ların temel hakları düzenleme yetkisi bakımından olağan dönem CBKCBK'larından farkını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 562Soru →

19821982 Anayasası'nda öngörülen devlet düzeni ve yürütme yetkisinin kapsamı dikkate alındığında, Cumhurbaşkanının yüksek mahkemeler ve denetim organları üzerindeki atama veya seçme yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay Genel Kurulunca belirlenen adaylar arasından Sayıştay Başkanı ve üyelerini seçer.

Cevap

Sayıştay Başkanı ve üyelerinin seçilmesi Cumhurbaşkanının değil, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasındadır.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay Başkanı ve üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini iddia etmektedir; ancak 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesi uyarınca Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetim yapar ve üyeleri ile başkanı bizzat Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. Bu durum, Sayıştay'ın 'Meclis adına' denetim yapma misyonunun bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı ve denetim organlarındaki atama yetkilerini analiz edin.
Anayasa Mahkemesi (1212 üye), Danıştay (1/41/4 üye), Yargıtay C. Başsavcısı ve DDK üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından atandığı saptandı.
Anayasal yetki paylaşımında yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanının yargı üzerindeki sınırlı ama belirleyici etkisini anlamak.
2
Sayıştay'ın anayasal statüsünü kontrol edin.
Sayıştay'ın 'TBMM adına' denetim yaptığı ve bu nedenle üyelerinin TBMM tarafından seçildiği belirlendi.
Sayıştay'ın bütçe hakkı ve meclis adına denetim işlevi nedeniyle yürütmeden bağımsız, yasamaya bağlı bir yapıda olduğunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Atama Yetkileri ve Sayıştay'ın Yasama Organı ile İlişkisi

İpuçları

1
Hangi kurumun 'TBMM adına' mali denetim yaptığını hatırlayın; bu kurumun personeli genellikle meclis tarafından belirlenir.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin üye seçtiği diğer kurumları (HSK'ya 77 üye, AYM'ye 33 üye, Kamu Başdenetçisi) inceleyerek yetki paylaşımını pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 563Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan 20172017 yılı anayasa değişikliği sonrası güncel düzenlemelere göre; ilan edilmiş bir olağanüstü halin (OHALOHAL) süresini uzatma yetkisi hangi makama aittir ve (savaş hali dışındaki durumlarda) her defasında en fazla ne kadar süreyle uzatılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi — 44 ay

Cevap

Olağanüstü halin süresini uzatma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMMTBMM) aittir ve bu uzatma her defasında en fazla 44 ay için yapılabilir.
Anayasa’nın 119119. maddesine göre; Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal kararı derhal Meclis'in onayına sunulur. Meclis, gerekli gördüğü takdirde süreyi kısaltabilir, kaldırabilir veya Cumhurbaşkanı’nın istemiyle her defasında 44 ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir. Bu nedenle yetkili makam Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM), azami uzatma süresi ise 44 aydır.

Adım Adım Çözüm

1
Yetkili makamın belirlenmesi
Olağanüstü hal (OHALOHAL) ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanı'na, ilan edilen bu halin süresini uzatma yetkisi ise TBMMTBMM'ye aittir.
19821982 Anayasası'nın 119119. maddesi, yürütmenin ilan ettiği OHAL üzerinde yasama denetimini ve süre uzatma yetkisini Meclis'e vermiştir.
2
Süre sınırının tespiti
Cumhurbaşkanı OHAL'i en fazla 66 ay için ilan edebilirken, TBMMTBMM bu süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabilir.
Anayasal hükümler, OHAL rejiminin süresiz hale gelmesini engellemek için hem ilan hem de uzatma aşamalarında katı süre sınırları öngörmüştür.
3
İstisnai durumun analizi
Savaş hali durumunda 44 aylık uzatma sınırı uygulanmaz.
Milli güvenliğin en üst düzeyde tehdit altında olduğu savaş durumunda, bürokratik süre sınırlarının esnetilmesi anayasal bir gerekliliktir.

Anahtar Kavram

OHAL İlan ve Uzatma Prosedürü

İpuçları

1
Olağanüstü hal ilan etme yetkisi ile süresini uzatma yetkisinin farklı organlara verildiğini ve her iki işlem için de farklı süre sınırları (6 ay ve 4 ay) öngörüldüğünü hatırlayınız.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (OHALOHAL CBK) yargısal denetimi ve Meclis onay sürecini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 564Soru →

19821982 Anayasası'nın 118.118. maddesinde Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGKMGK) anayasal yapısı ve üyeleri tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Kurulun sivil ve askeri kanat üyeleri ile devletin milli güvenlik siyaseti üzerindeki etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi MGKMGK'nın 'anayasal üyeleri' arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli İstihbarat Teşkilatı (MI˙TMİT) Başkanı

Cevap

Milli İstihbarat Teşkilatı (MI˙TMİT) Başkanı
Doğru yanıt olan Milli İstihbarat Teşkilatı (MI˙TMİT) Başkanı, milli güvenlikle ilgili en üst düzey bürokratlardan biri olmasına ve her toplantıya katılmasına rağmen, 19821982 Anayasası'nın 118.118. maddesinde 'üye' olarak tanımlanmamıştır. Bu durum, kurulun anayasal sınırlarını ve üyelik yapısının değişmezliğini gösteren önemli bir detaydır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 118.118. maddesinde yer alan Milli Güvenlik Kurulu üyelerini listeleyin.
Üyeler: Cumhurbaşkanı (Başkan), Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri komutanları.
Anayasal üyelerin kimler olduğunu tam olarak belirlemek için temel kaynağa başvurulmalıdır.
2
Seçeneklerde verilen makamları anayasal liste ile karşılaştırın.
Adalet Bakanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Milli Savunma Bakanı sivil kanatta; Hava Kuvvetleri Komutanı ise askeri kanatta yer alan asil üyelerdir.
Üyelerin sivil ve askeri olarak sınıflandırılması karıştırılma ihtimalini azaltır.
3
Toplantılara katılan ancak üye sıfatı taşımayan kişileri tespit edin.
Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve MGKMGK Genel Sekreteri gibi isimler toplantılara katılır ancak anayasal üye değillerdir.
Katılımcı ile anayasal üye arasındaki hukuki farkı ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

MGKMGK Üyeliği ve Katılımcı Farkı

İpuçları

1
Milli Güvenlik Kurulu üyeleri Anayasa'nın 118.118. maddesinde sınırlı sayıda (tahdiditahdidi) olarak sayılmıştır.
2
Kurulda sivil kanat üyeleri (Bakanlar ve CB Yardımcıları) sayıca askeri kanat üyelerinden fazladır ancak her üst düzey bürokrat üye değildir.
3
Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve MGKMGK Genel Sekreteri toplantılara katılırlar fakat Anayasa uyarınca 'üye' statüsünde değillerdir.

Daha Fazla Pratik

20172017 değişikliği ile üyelikten çıkarılan Jandarma Genel Komutanı'nın durumunu tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Üye listesini 'Sivil' (CB, CB Yard., Adalet, İçişleri, Dışişleri, MSB) ve 'Askeri' (Genelkurmay Bşk., Kuvvet Komutanları) olarak ikiye ayırarak ezberlemek, MİT Başkanı gibi katılımcıları bu listenin dışında tutmanızı sağlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 565Soru →

1982 Anayasası'nın 118.118. maddesinde yer alan hükümler uyarınca, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGKMGK) gündeminin belirlenmesi ve toplantıların idaresine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.
1982 Anayasası'nın 118. maddesine göre, Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Bu belirleme sürecinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının sunduğu öneriler dikkate alınır. Bu düzenleme, milli güvenlikle ilgili sivil ve askeri kanadın koordinasyonunu sağlamayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 118. maddesindeki gündem belirleme usulünü incelemek.
Gündemin belirlenmesinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının öneri sunduğu, nihai kararın Cumhurbaşkanı tarafından verildiği görülür.
Kurulun yürütme içindeki danışma fonksiyonunu anlamak için yetki paylaşımını belirlemek gerekir.
2
Kurula başkanlık etme kuralını kontrol etmek.
Cumhurbaşkanı toplantılara başkanlık eder, o olmadığında bu görev Cumhurbaşkanı yardımcısına geçer.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ndeki vekalet ilişkisini doğrulamak.
3
Kurulun hukuki niteliğini analiz etmek.
Kararların tavsiye niteliğinde olduğu ve Cumhurbaşkanı'na bildirildiği saptanır.
Yürütmenin tekli yapısında kararların bağlayıcılık düzeyini netleştirmek.

Anahtar Kavram

MGK'nın çalışma usulü, gündem belirleme yetkisi ve başkanlık hiyerarşisi.

İpuçları

1
Gündemin kim tarafından belirlendiği ile kimlerin öneri sunabileceği arasındaki farka odaklanın.
2
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Cumhurbaşkanı'nın yokluğunda ona kimin vekalet ettiğini hatırlayın.
3
Anayasa'nın 118. maddesi, gündem belirleme yetkisini doğrudan Cumhurbaşkanı'na verirken öneri sunma hakkını VP ve Genelkurmay Başkanı ile sınırlar.

Daha Fazla Pratik

MGK Genel Sekreterliği'nin teşkilat yapısının ve Genel Sekreterin atanma usulünün hangi hukuki metinle (CB Kararnamesi) düzenlendiğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

MGK üyelerini 'Sivil Üyeler' ve 'Askeri Üyeler' olarak gruplandırarak gündem belirleme sürecindeki sivil-asker dengesini (VP ve Genelkurmay Başkanı birlikteliği) analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 566Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu kapsamında yürütülen Meclis soruşturması usulü ve bu sürecin hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu süreçte seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının bu süreçte seçim kararı alamayacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanının soruşturma açıldıktan sonra seçim kararı alamayacağını belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 105105. maddesinin son fıkrası gereği, hakkında soruşturma açılmasına karar verilen (beşte üç çoğunlukla) Cumhurbaşkanı, Meclis'i feshederek veya seçimlerin yenilenmesine karar vererek soruşturma sürecini etkisiz kılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması sürecindeki karar yeter sayılarını analiz et.
Öneri için 301301 (salt çoğunluk), açılış için 360360 (beşte üç), sevk için 400400 (üçte iki) oy gereklidir.
Sürecin her aşaması için farklı nitelikli çoğunluklar öngörülmüştür.
2
Soruşturma açılmasının hukuki kısıtlamalarını değerlendir.
Soruşturma açılmasına karar verildiği andan itibaren Cumhurbaşkanının seçim yenileme yetkisi askıya alınır.
Bu hüküm, cezai sorumluluk sürecinin siyasi bir manevrayla (seçim kararı alarak) engellenmesini önlemeyi amaçlar.
3
Yüce Divan yargılamasının makam üzerindeki etkisini incele.
Sadece mahkûmiyet (seçilmeye engel suçtan) durumunda görev sona erer.
Masumiyet karinesi gereği, sadece sevk kararı görevi sona erdirmeye yetmez.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluk Süreci ve Karar Nisapları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğunda üç temel sayısal eşik vardır: 301301 (önerge), 360360 (karar), 400400 (sevk).

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk usulünün Cumhurbaşkanı ile aynı olup olmadığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 567Soru →

Cumhurbaşkanlığı teşkilatında birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının görev yaptığı bir dönemde, Cumhurbaşkanının bir haftalık resmî ziyaret için yurt dışına çıkması planlanmaktadır.

Buna göre, 19821982 Anayasası uyarınca bu süre zarfında Cumhurbaşkanlığına vekalet edecek ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanacak kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısı
Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre; Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekillik eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Birden fazla yardımcı olsa dahi, geçici durumlarda seçim hakkı Cumhurbaşkanı'na aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Görevden ayrılma niteliğini belirleyin.
Yurt dışına çıkış 'geçici ayrılma' (refakat/hastalık vb.) kapsamındadır.
Anayasa'da geçici ayrılma ile makamın boşalması (kesin ayrılma) farklı kurallara bağlanmıştır.
2
19821982 Anayasası Madde 106106 hükmünü uygulayın.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.
Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, kendi yerine bakacak kişiyi seçme yetkisine sahiptir.
3
Birden fazla yardımcı olması durumundaki ayrımı yapın.
Makam boşalmadığı sürece 'en yaşlı' olma şartı aranmaz, görevlendirme esastır.
Vekalet yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanının iradesine bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Kuralları

İpuçları

1
Cevabı ararken durumun bir 'geçici ayrılma' mı yoksa 'makamın boşalması' mı olduğuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumunda seçimlerin ne zaman yapılacağını ve bu süreçte vekaletin nasıl işleyeceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 568Soru →

19821982 Anayasası uyarınca; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle görevinden geçici olarak ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanlığına vekalet etme ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanma görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması durumunda vekalet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yerine getirilir.
Cumhurbaşkanı yardımcısı seçeneği doğrudur çünkü 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Görevden ayrılma niteliğini belirle.
Hastalık ve yurt dışına çıkma 'geçici ayrılma' halleridir.
Anayasa, geçici ayrılma ve makamın boşalması (ölüm, istifa) durumları için farklı usuller öngörebilir.
2
Güncel anayasal düzenlemeyi (20172017 değişikliği) hatırla.
Vekalet yetkisi yasama organından (TBMM Başkanı) alınarak yürütme organı içine (Cumhurbaşkanı Yardımcısı) verilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütmenin bütünlüğü ilkesi gereği vekalet yine yürütme içinden birine verilmiştir.
3
Yetki kapsamını kontrol et.
Vekil, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanabilir.
Devlet işlerinin aksamaması için vekalet eden makamın tam yetkili olması gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Sistemi

İpuçları

1
Bu konu 20172017 anayasa değişiklikleri ile önemli bir dönüşüm yaşamıştır.
2
Eski sistemde yasama organı başkanı vekalet ederken, yeni sistemde yürütme içinden bir makam vekalet etmektedir.
3
Cumhurbaşkanından hemen sonra gelen ve onun tarafından atanan 'yardımcı' makamını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Makamın ölüm veya istifa gibi nedenlerle tamamen boşalması durumunda vekalet süreci ve seçimlerin yenilenme sürelerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 569Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanı seçilme nitelikleri ve aday gösterilme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan 'parti ile ilişiği kesilir' ifadesi yanlıştır çünkü 20172017 anayasa değişiklikleri ile bu zorunluluk anayasadan çıkarılmıştır. Güncel düzenlemeye göre Cumhurbaşkanı seçilen kişi partisinden istifa etmek zorunda değildir ve partisiyle bağı devam edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 101101. maddesindeki güncel hükümleri incelemek.
Cumhurbaşkanının seçilme nitelikleri: 4040 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği ve Türk vatandaşı olmaktır.
Adayın temel hukuki kriterlere uygunluğunu belirlemek için gereklidir.
2
20172017 Anayasa değişikliği ile yürütme organındaki yapısal değişikliği analiz etmek.
Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair eski hükmün yürürlükten kaldırıldığı görülür.
Sistemsel değişikliğin (Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş) etkisini anlamak için kritiktir.
3
Aday gösterme yöntemlerini doğrulamak.
Adaylık; siyasi parti grupları, %5\%5 oy alan partiler veya 100100 bin seçmen tarafından gerçekleştirilebilir.
Adaylık sürecindeki sayısal ve kurumsal sınırları teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Partili Cumhurbaşkanlığı ve Adaylık Usulleri

İpuçları

1
20172017 anayasa değişiklikleri ile cumhurbaşkanının yürütmenin tek başı haline geldiğini ve siyasi kimliğini koruyabildiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığına vekalet usullerini ve makamın boşalması durumunda seçimlerin ne zaman yapılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 570Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla yürütülen "Meclis Soruşturması" süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma komisyonu, hazırladığı raporu Meclis Başkanlığına sunduktan sonra bu rapor on beş gün içinde Genel Kurulda görüşülür.

Cevap

Soruşturma komisyonunun hazırladığı raporun Meclis Başkanlığına sunulmasını takiben on beş gün içinde Genel Kurulda görüşülmesi anayasal bir kuraldır.
Doğru ifade, komisyon raporunun Meclis Başkanlığına sunulmasının ardından 1515 gün içinde Genel Kurulda görüşülmesi gerektiğidir. Bu süre, anayasal bir hak düşürücü süre niteliğinde olup sürecin sürüncemede kalmasını engeller.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturmasının aşamalarını değerlendir
Önerge (301301), Soruşturma Kararı (360360), Komisyon Raporu, Genel Kurul Görüşmesi, Yüce Divan Sevki (400400).
Sürecin kronolojik ve hukuki sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Komisyon raporu sonrası süreci analiz et
Rapor Başkanlığa verildikten sonra 1515 gün içinde Genel Kurulda görüşülür.
Anayasa madde 106106'da belirtilen süreyi doğrulamak gerekir.
3
Görevden düşme şartlarını kontrol et
Görevden düşme için sadece sevk değil, seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet şarttır.
Sevk ile mahkûmiyet arasındaki hukuki farkı ayırt etmek için önemlidir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Usulü ve Süreleri

İpuçları

1
Meclis soruşturması sürecinde önerge, açılış ve sevk için farklı nitelikli çoğunluklar (301301, 360360, 400400) aranır.
2
Komisyonun raporu sunduktan sonraki 1515 günlük süreyi ve komisyonun 1515 üyeli yapısını hatırlayın.
3
Yüce Divan sevkinin Cumhurbaşkanı ve Bakanlar üzerindeki etkilerini karşılaştırın; sevk anında görevin bitip bitmediğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcılarının 'Cumhurbaşkanlığına Vekalet' süreçlerini ve bu süreçteki yetki sınırlarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 571Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisi ve görevi tek başına Cumhurbaşkanına verilmiş; bu doğrultuda Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı alanındaki yetkileri yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası uyarınca Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel ve özel af ilan edilmesine karar vermek

Cevap

Genel ve özel af ilan edilmesine karar vermek yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir.
1982 Anayasası'nın 87. maddesine göre 'Genel ve özel af ilanına karar vermek' Türkiye Büyük Millet Meclisinin görevleri arasında sayılmıştır. Cumhurbaşkanının ise 104. madde uyarınca sadece 'sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletmek veya kaldırmak' şeklinde sınırlı ve bireysel bir af yetkisi bulunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki yetkilerin anayasal dayanaklarını belirle.
Başkomutanlık, kanun yayımı, bütçe hazırlığı ve DDK atamaları yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanına tanımlanmıştır.
Cumhurbaşkanının görevleri Anayasa'nın 104. maddesinde kapsamlı olarak listelenmiştir.
2
Cumhurbaşkanının 'af' yetkisi ile TBMM'nin 'af' yetkisini karşılaştır.
Cumhurbaşkanı sadece kişiye özel (sürekli hastalık, sakatlık vb.) af yetkisine sahiptir; genel ve toplu af yetkisi ise yasamanındır.
Anayasa'nın 87. maddesi yasamanın, 104. maddesi ise yürütmenin sınırlarını çizer.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı üzerindeki sınırlı ve mutlak yetkilerinin ayrımı.

İpuçları

1
Bir yetkinin 'genel' bir af niteliğinde olması, genellikle yasama organının (Meclis) görev alanına girer.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının hangi yargı organlarına (AYM, Danıştay, HSK) kaç üye seçtiğini tablo yaparak çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 572Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreci, yürütme organının başındaki ismin yargılanabilmesini oldukça sıkı prosedürlere ve belirli hukuki kısıtlamalara bağlamıştır. Bu sürecin aşamaları, oylama eşikleri ve doğurduğu hukuki sonuçlar dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz; Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi ise sona erer.

Cevap

Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçim kararı alamayacağını ve seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet halinde görevinin sona ereceğini belirten seçenek doğrudur.
Anayasa'nın 105105. maddesine göre, hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz. Ayrıca, Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi sona erer. Bu iki hüküm, sürecin en kritik hukuki sonuçlarını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma açılma kararının sonucunu hatırla.
Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Anayasa uyarınca seçim kararı alamaz.
Soruşturma sürecinin siyasi bir manevrayla (erken seçim ilanı gibi) kesilmesini önlemek amaçlanır.
2
Yüce Divan mahkûmiyetinin sonucunu analiz et.
Eğer mahkûmiyet 'seçilmeye engel bir suçtan' ise Cumhurbaşkanlığı sıfatı sona erer.
Anayasa'nın 101101. maddesindeki seçilme yeterliliği şartları kaybedildiği için görev düşer.
3
Diğer seçeneklerdeki sayısal eşikleri doğrula.
Önerge: 301301, Açılma Kararı: 360360, Sevk Kararı: 400400.
Anayasa'nın 105105. maddesindeki güncel (2017) sayısal veriler bu yöndedir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Usulü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yargılanma sürecindeki üç ana sayısal eşiği düşünün: 301301, 360360 ve 400400.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması komisyonunun üye yapısını ve üyelerin nasıl belirlendiğini (parti grupları oranı) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 573Soru →

2017 yılı anayasa değişiklikleri ile Türkiye'de yürütme organının yapısı ve işleyişi yeniden düzenlenmiş; bu kapsamda Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların statüleri, cezai sorumlulukları ve TBMM ile olan ilişkileri yeni bir hukuki çerçeveye oturtulmuştur. Mevcut anayasal hükümler uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile haklarındaki "Meclis soruşturması" süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM, üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği bir önerge ile Meclis soruşturması açılmasını talep edebilir ve bu talep, üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla karara bağlanır.

Cevap

Meclis soruşturması süreci, üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) önergesi ile başlar ve üye tamsayısının beşte üçünün (360360) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verilir.
Anayasa'nın 106. maddesine göre, Meclis soruşturması süreci üç aşamalı bir sayısal hiyerarşiye sahiptir. Önerge için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) istenirken, soruşturmanın açılmasına karar verilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360 milletvekili) gizli oyu zorunludur. Bu ifade anayasal metne tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk mekanizmasını belirle.
Cezai sorumluluk süreci 'Meclis Soruşturması' olarak adlandırılır.
Bu makam sahipleri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı doğrudan yargılanamazlar; TBMM'nin denetim sürecine tabidirler.
2
Meclis soruşturması aşamalarını ve gerekli nitelikli çoğunlukları analiz et.
Teklif için 301301 (salt çoğunluk), kabul için 360360 (3/53/5) ve Yüce Divan sevki için 400400 (2/32/3) oy gereklidir.
Anayasa'nın 106. maddesi bu sayısal sınırları net bir şekilde belirlemiştir.
3
Bakanların hukuki statülerini (milletvekilliği ve dokunulmazlık) incele.
Milletvekilliği sona erer ancak yasama dokunulmazlığı devam eder.
Yürütme ve yasama arasındaki kesin ayrım (sert kuvvetler ayrılığı) gereği milletvekilliği düşer.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Karar Yeter Sayıları ve Bakanların Statüsü

İpuçları

1
Meclis soruşturması için gerekli olan üç temel rakamı (301301, 360360, 400400) ve hangi aşamada hangi rakamın gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının yasama dokunulmazlığından yararlanma usulü ile milletvekillerininkini karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 574Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve bu kapsamda işletilen Meclis soruşturması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının görev süresi tamamlandıktan sonra, görevde olduğu dönemde işlediği iddia edilen suçlar için genel mahkemelerde doğrudan kamu davası açılabilir.

Cevap

Cumhurbaşkanının görev süresi bittikten sonra da görev dönemindeki suçları için genel mahkemelerde yargılanabileceği ifadesi yanlıştır.
Cumhurbaşkanının görev süresi sona erse dahi, görev yaptığı dönemde işlediği iddia edilen suçlar için genel mahkemeler yetkili olamaz. Bu suçlar için ancak TBMM tarafından Meclis soruşturması açılabilir ve yargılama Anayasa Mahkemesi (Yüce Divan) tarafından yapılır. Bu durum Cumhurbaşkanlığı makamının saygınlığı ve istikrarını koruma amacı taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını değerlendir.
Soruşturma önergesi için 301301 imza gereklidir.
Sürecin başlaması için üye tamsayısının salt çoğunluğu şarttır.
2
Yargılama usulünü ve suç kapsamını analiz et.
Cumhurbaşkanı tüm suçlardan dolayı Meclis soruşturması yoluyla sadece Yüce Divanda yargılanabilir.
Anayasal koruma ve özel yargılama usulü gereği genel mahkemeler yetkili değildir.
3
Görev sonrası durumu incele.
Görev süresi bitse dahi görevdeki suçlar için aynı özel usul (Meclis Soruşturması) takip edilir.
Anayasa'nın 105105. maddesi bu korumayı görev sonrasına da teşmil etmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğunda Usul ve Süreklilik

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yargılanma usulü, yasama dokunulmazlığından farklı olarak çok daha katı bir Meclis denetimine tabidir.
2
Yargılamanın yapılacağı yer her zaman Anayasa Mahkemesi'dir (Yüce Divan sıfatıyla).
3
Cumhurbaşkanının görevi bitse bile, o dönemdeki eylemleri için 'dokunulmazlığın kalkması' gibi bir durumla genel mahkemeye gidilmez; yine Meclis soruşturması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanınınki arasındaki benzerlikleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 575Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar veremez ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine (erken seçim) karar veremez. Bu hüküm, Cumhurbaşkanının yargısal denetimden kaçmak için seçim yetkisini kullanmasını engelleme amacı taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluk kapsamını belirle.
Cumhurbaşkanı işlediği iddia edilen her türlü suçtan (görevle ilgili veya kişisel) sorumludur.
2017 değişikliği ile 'vatana ihanet' kısıtlaması kaldırılmış, her türlü suç kapsama alınmıştır.
2
Meclis soruşturması aşamalarındaki nitelikli çoğunlukları kontrol et.
Önerge için 301, soruşturma açılması için 360, Yüce Divan sevki için 400 oy gerekir.
Anayasa süreci kademeli bir zorluk seviyesine bağlayarak istikrarı korumayı amaçlamıştır.
3
Soruşturma açılmasının hukuki sonuçlarını analiz et.
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, Anayasa uyarınca seçim kararı alamaz.
Yargı sürecini etkilememek veya süreci durdurmamak adına bu yasak getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Usulü

İpuçları

1
Meclis soruşturması sürecinde önerge, soruşturma açılması ve Yüce Divan sevki için üç farklı nitelikli çoğunluk aranır.
2
Anayasa, hakkında soruşturma açılan Cumhurbaşkanının yargı sürecini manipüle etmesini engellemek için bazı yetkilerini kısıtlamıştır.
3
Cumhurbaşkanı hakkında Meclis soruşturması açılması kararı 360 milletvekili ile alınır ve bu andan itibaren Cumhurbaşkanı seçimleri yenileme yetkisini kaybeder.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanının süreci arasındaki benzerlikleri ve farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 576Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Milli Güvenlik Kurulu (MGK) üyeleri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adalet Bakanı

Cevap

Adalet Bakanı, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) anayasal üyeleri arasında yer almaktadır.
Adalet Bakanı seçeneği doğrudur; çünkü 19821982 Anayasası'nın 118.118. maddesine göre Adalet Bakanı, kurulun sivil kanadındaki beş bakanlıktan biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurulun sivil üyelerini belirleyin
Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanları sivil üyelerdir.
Yürütmenin güvenlik siyaseti ile ilgili sivil kanadını temsil ederler.
2
Kurulun askeri üyelerini belirleyin
Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları askeri üyelerdir.
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin en üst düzey komuta kademesini temsil ederler.
3
Üye olmayan katılımcıları ve çıkarılan makamları eleyin
Jandarma Genel Komutanı (20162016'da çıkarıldı) ve MGK Genel Sekreteri (üye değil, katılımcı) listede yer almaz.
Güncel anayasal mevzuat bu ayrımı kesin olarak yapmıştır.

Anahtar Kavram

MGK Üyelik Yapısı ve Güncel Değişiklikler

İpuçları

1
MGK üyelerini sivil ve askeri olarak ikiye ayırın; sivil kanatta yer alan bakanları hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

MGK gündeminin kimin önerisiyle ve kim tarafından belirlendiğine dair kuralları gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 577Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, yürütme organının tek başı olan Cumhurbaşkanının seçimi ve adaylık nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.
Doğru olan ifade, anayasanın 101. maddesinde belirtilen aday gösterme usulüdür. Buna göre, son genel seçimlerde tek başına veya başka bir partiyle birlikte toplam %5 oy oranına ulaşan partiler Cumhurbaşkanlığına aday teklif edebilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı adaylık niteliklerini hatırla.
Türk vatandaşı, 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak.
Seçilme şartlarının eksik veya yanlış verilip verilmediğini kontrol etmek için.
2
Aday gösterme kanallarını analiz et.
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler (tek veya birlikte) ve 100 bin seçmen.
Anayasal aday gösterme usullerini belirlemek için.
3
Seçilmenin hukuki sonuçlarını değerlendir.
TBMM üyeliği sona erer ancak parti üyeliği devam edebilir.
2017 değişikliği ile değişen 'parti bağı' kuralını doğrulamak için.
4
Seçim turları ve yeter sayılarını karşılaştır.
1. turda geçerli oyların salt çoğunluğu, 2. turda yine geçerli oyların salt çoğunluğu aranır.
Sayısal oranların doğruluğunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Adaylık Şartları ve Aday Gösterme Usulleri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için gereken yaş ve eğitim şartlarını anımsayın.
2
2017 yılında yapılan 'Partili Cumhurbaşkanlığı' değişikliğinin siyasi parti bağına etkisini düşünün.
3
Aday gösterme kanallarında %5 oy sınırı ve 100 bin seçmen imzası gibi güncel kriterleri kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna katılan adaylardan birinin çekilmesi durumunda seçim sürecinin nasıl işlediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 578Soru →

Mevcut anayasal düzenlemeler uyarınca, bir adayın halk tarafından Cumhurbaşkanı seçilmesiyle birlikte gerçekleşen hukuki değişimler ve görev süresine ilişkin kısıtlamalar hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisiyle olan organik bağı ve üyeliği, tarafsızlık ilkesi uyarınca sona erdirilmek zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin siyasi partisiyle olan ilişiğinin kesilmek zorunda olduğu bilgisi yanlıştır; zira mevcut sistemde partili cumhurbaşkanlığı esastır.
Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle olan ilişiğinin kesilmesine yönelik kural, 20172017 Anayasa değişikliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. Mevcut sistemde Cumhurbaşkanı, bir siyasi partiye üye olabilir ve partisinin faaliyetlerine katılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama ile ilişkiyi kontrol et
Seçilen kişinin milletvekilliği sona erer
Yürütmenin başı olan kişinin aynı zamanda yasama organı üyesi olması sistemin yapısı gereği engellenmiştir.
2
Yürütme ve parti ilişkisini değerlendir
Siyasi parti üyeliği devam edebilir
20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile eski sistemdeki 'partisiz cumhurbaşkanı' zorunluluğu kaldırılmış, partili cumhurbaşkanlığına imkan tanınmıştır.
3
Dönem sınırlarını incele
Normalde 22 dönem, Meclis kararıyla 33 dönem
Anayasa'nın 116116. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis seçimleri yenilerse mevcut başkanın son kez adaylığına izin verilir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Statüsü ve Görev Süresi İstisnası

İpuçları

1
20172017 yılında yapılan büyük anayasa değişikliğinden sonra yürütme organının yapısı değişmiştir.
2
'Partili Cumhurbaşkanlığı' kavramının hukuki anlamını düşünün.
3
Eski sistemde Cumhurbaşkanı seçilenin partisiyle bağı kesilirdi, ancak mevcut sistemde bu bağ devam etmektedir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi kararı için gerekli olan nitelikli çoğunluk oranlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hükümet sistemi değişikliğini (Parlamenter Sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş) temel alarak, 'tarafsızlık' ve 'parti bağı' arasındaki ilişkinin nasıl dönüştüğünü hatırlayarak soruyu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 579Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan "Milli Savunma" hükümleri ve 20172017 anayasa değişiklikleri göz önünde bulundurulduğunda; Başkomutanlık makamının temsili ve Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur; Genelkurmay Başkanı ise görev ve yetkilerinden dolayı Millî Savunma Bakanı'na sorumludur.

Cevap

Başkomutanlık makamı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir; Genelkurmay Başkanı ise Millî Savunma Bakanı'na sorumludur.
Doğru ifadeye göre Başkomutanlık makamı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin manevi varlığından ayrılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından bu sıfatla temsil edilir. Ayrıca 20172017 değişikliği ile Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Millî Savunma Bakanı'na sorumlu hale getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının niteliğini belirle.
Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz.
Anayasal hüküm gereği bu makam meclise aittir.
2
Barış zamanındaki temsilciyi tespit et.
Cumhurbaşkanı.
Cumhurbaşkanı, TBMM adına Başkomutanlığı temsil eder.
3
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik sorumluluğunu kontrol et.
Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumludur.
20172017 Anayasa değişikliği ile Genelkurmay Başkanı'nın sorumluluk hattı Milli Savunma Bakanlığı'na bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Temsili ve Genelkurmay Hiyerarşisi

İpuçları

1
Başkomutanlık makamı kime aittir ve kim temsil eder ayrımına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Milli Güvenlik Kurulu'nun güncel sivil ve askeri üyelerini tekrar inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 580Soru →

1982 Anayasası'na göre, birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının bulunduğu bir yönetim yapısında, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması durumunda, yenisi seçilinceye kadar Cumhurbaşkanlığına vekâlet etme görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı

Cevap

En yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilinceye kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Makamın durumunu analiz edin.
Soruda makamın 'boşalması' (ölüm, istifa) senaryosu belirtilmiştir.
Anayasada 'geçici ayrılma' ve 'makamın boşalması' durumları için iki farklı vekâlet usulü öngörülmüştür.
2
Anayasa'nın 106. maddesindeki ilgili hükmü uygulayın.
Makamın boşalması durumunda, yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar en yaşlı yardımcının vekâlet edeceği belirlenmiştir.
Bu kural, seçilmemiş bir yardımcının devletin başına geçmesi durumunda nesnel bir kriter (yaş) belirleyerek olası tartışmaları önlemeyi amaçlar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet Usulleri

İpuçları

1
Makamın boşalması durumu ile geçici olarak ayrılma (ziyaret, hastalık) durumlarını birbirinden ayırın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçimlerin kaç gün içinde yapılması gerektiğini inceleyin.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 29 / 33Sonraki
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 29 | Examkin