Examkin

Cumhurbaşkanı Seçimi ve Nitelikleri

63 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan hükümler uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi, adaylık süreci ve görev süresine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda, adayın Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için kayıtlı seçmen tamsayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.

Cevap

Referandum aşamasında seçilmek için kayıtlı seçmen tamsayısının değil, geçerli oyların salt çoğunluğunun 'evet' oyu alması yeterlidir.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna tek aday kalması halinde yapılacak olan referandumda, adayın seçilmiş sayılması için tüm seçmenlerin yarısından fazlasının değil, sadece oy kullanan ve oyu geçerli sayılanların yarısından fazlasının (%50+1) 'evet' oyu alması yeterlidir. 'Kayıtlı seçmen tamsayısı' ifadesi bu anlamda hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tur prosedürünü incelemek
İkinci tura iki aday katılır, ancak adaylardan biri çekilir veya seçilme yeterliğini kaybederse sıradaki aday gelir.
Seçim sürecinin sürekliliğini sağlamak için ikame kuralı mevcuttur.
2
Tek aday kalması durumunu analiz etmek
İkinci oylamaya tek aday kalırsa seçim referandum (halk oylaması) usulüyle yapılır.
Anayasa m.101 uyarınca rekabetçi olmayan bir seçimde meşruiyetin halk oylamasıyla tescili gerekir.
3
Referandumdaki karar yeter sayısını tespit etmek
Adayın seçilebilmesi için 'geçerli oyların salt çoğunluğunu' alması gerekir.
Anayasal düzenlemede katılım oranından bağımsız olarak dökülen geçerli iradenin yarısından fazlası esas alınmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçiminde Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Anayasa'daki seçim yeter sayılarını incelerken 'geçerli oy' ile 'kayıtlı seçmen' ayrımına dikkat edin.
2
Referandumda adayın seçilememesi durumunda sadece seçim yenilenir, tüm süreç baştan başlar.
3
Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turunda referanduma gidildiğinde, halkın %50'den fazlasının sandığa gitmesi değil, gidenlerin çoğunluğunun 'evet' demesi yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçimlerin ne zaman yapılacağına dair Anayasa m.106'daki süreleri (45 ve 60 gün kuralları) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Cevap

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.
İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi durumunda, birinci oylamadaki sıralamaya göre bir sonraki adayın ikame edilmesi, demokratik sürecin kesintisiz devamını sağlayan anayasal bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçimindeki oylama turlarının analiz edilmesi.
Seçim iki turlu bir sistemdir; ilk turda geçerli oyların salt çoğunluğu aranır.
Anayasal sürecin işleyişini belirlemek için başlangıç noktasını saptamak gerekir.
2
İkinci tura kalan adayların durumunun incelenmesi.
İkinci tura en çok oy alan iki aday katılır. Ancak bu adaylardan birinin elenmesi (ölüm, yeterlilik kaybı vb.) durumunda seçimin nasıl devam edeceği Anayasa m. 101'de 'ikame' kuralı ile açıklanmıştır.
Adaylardan birinin çekilmesi durumunda seçimin aksamaması için yedekleme (ikame) usulü getirilmiştir.
3
Seçimin kesinleşme sonuçlarını değerlendirme.
Seçilen kişinin milletvekilliği veya parti üyeliği (varsa) seçimin kesinleşmesi ile sona erer.
Yürütmenin başı olan makamın yasama üyeliği ile bağdaşmayacağı ilkesi gereğidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçiminde İkame ve Referandum Usulü

İpuçları

1
Adaylık için partilerin aldığı oy oranları ve seçmen imza sayıları arasındaki farkları hatırlayın.
2
İkinci turda adaylardan birinin başına bir şey gelirse seçimin iptal edilip edilmeyeceğini veya bir alt sıradaki adayın gelip gelmeyeceğini düşünün.
3
Referandum ve genel seçimlerde çoğunluk hesaplanırken kullanılan temel birim 'geçerli oylar'dır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisinden ilişiğinin kesilip kesilmediği konusundaki 2017 değişikliğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığına adaylık ve seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı adayının mutlaka TBMM üyesi (milletvekili) olması zorunludur.

Cevap

Cumhurbaşkanı adayının mutlaka milletvekili olması gerektiği yönündeki ifade yanlıştır; adayların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması yeterlidir ve TBMM dışından da aday gösterilebilirler.
Cumhurbaşkanı adayının milletvekili olması zorunluluğu bulunmamaktadır. 1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, adayların sadece milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması yeterlidir. Bu düzenleme, halkın doğrudan seçtiği Cumhurbaşkanlığı makamına parlamento dışından da ehliyetli kişilerin aday gösterilebilmesine olanak sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği şartlarını (yaş, eğitim, vatandaşlık) gözden geçir.
Adayın 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve Türk vatandaşı olması gerektiği doğrulanır.
Anayasal temel şartları belirlemek için.
2
Adaylık için mevcut mesleki veya kurumsal statü gerekliliğini incele.
Milletvekili olma şartının değil, sadece milletvekili seçilme yeterliliğine (milletvekili olabilme şartlarına) sahip olma şartının arandığı görülür.
Adayın Meclis içinden veya dışından seçilebilme durumunu netleştirmek için.
3
Aday gösterme yöntemlerini kontrol et.
Siyasi parti grupları, toplam %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmenin aday gösterebileceği teyit edilir.
Seçeneklerdeki adaylık usullerinin doğruluğunu ölçmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Aday Gösterilmesi
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisi ile ilişiğinin kesileceğine dair ifade yanlıştır; 2017 değişikliği sonrası partili Cumhurbaşkanlığı sistemi kabul edilmiştir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesinde 2017 yılında yapılan değişiklikle 'Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle seçilen kişinin partisiyle olan bağı hukuken devam edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerini anayasal hükümlere göre incelemek.
Cumhurbaşkanı adayının 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşı olması gerektiği doğrulanır.
Adayın niteliklerinin Anayasa Madde 101'e uygunluğu kontrol edilir.
2
Aday gösterme usullerini değerlendirmek.
Siyasi parti gruplarının, %5 oy alan partilerin veya 100 bin seçmenin aday gösterebildiği görülür.
Seçilme sürecindeki aday belirleme mekanizmalarının güncelliği teyit edilir.
3
Seçim sonrası hukuki statüyü analiz etmek.
Seçilen kişinin TBMM üyeliğinin sona erdiği ancak partisiyle bağının devam edebildiği saptanır.
2017 yılında yapılan hükûmet sistemi değişikliği ile partisiz cumhurbaşkanı zorunluluğunun kaldırıldığı bilgisiyle çelişen seçenek bulunur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Rejimi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının görev süresinin istisnai olarak uzadığı veya seçimlerin yenilendiği durumları inceleyerek yürütme organının sürekliliği konusunu pekiştirin.
Tahmini Süre:55s
Soru 5Soru →

19821982 Anayasası'na göre bir kimsenin Cumhurbaşkanı adayı gösterilebilmesi, seçilebilmesi için gereken nitelikler ve seçim sonrası hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasal düzenlemelere aykırıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisiyle ilişiği kesilir ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği devam eder.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisiyle ilişiğinin kesileceğini ve Meclis üyeliğinin devam edeceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü anayasaya göre Meclis üyeliği sona ererken parti ilişiği devam edebilmektedir.
Doğru cevap, seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğini savunan seçenektir. 19821982 Anayasası'nda yapılan 20172017 değişiklikleri ile Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisi ile ilişiğinin kesileceğine dair hüküm kaldırılmıştır. Ancak seçilen kişinin milletvekili olması durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği seçildiği an itibarıyla kendiliğinden sona ermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık niteliklerini kontrol et
4040 yaş ve yükseköğrenim şartlarının doğruluğu onaylandı.
Anayasa'nın 101101. maddesi uyarınca bu nitelikler seçilme yeterliliği için temeldir.
2
Aday gösterme yöntemlerini incele
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100100 bin seçmen kuralının doğruluğu görüldü.
Adaylık başvuru usulleri anayasal olarak bu üç yolla sınırlandırılmıştır.
3
Seçilen kişinin statüsünü analiz et
Meclis üyeliğinin sona erdiği ancak parti üyeliğinin devam edebildiği belirlendi.
20172017 Anayasa değişikliği ile 'Partili Cumhurbaşkanlığı' modeline geçilmiş, ancak yasama ve yürütme ayrımı gereği milletvekilliği sona erdirilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Partili Cumhurbaşkanlığı Statüsü
Tahmini Süre:55s
Soru 6Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanlığı seçim usulü ve adaylık süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır; adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda ise sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Cevap

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda seçimin referanduma dönüşmesi ve başarısızlık halinde sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenilenmesi ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde ise bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa seçim yenilenir ve ancak bu durumda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenmiş olur (TBMM seçimleri etkilenmez).

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı seçim turlarını analiz etme
İlk turda salt çoğunluk sağlanamazsa ikinci tura en çok oy alan iki aday kalır.
Seçim sisteminin kademeli yapısını anlamak için gereklidir.
2
İkinci turdaki aday eksilmesi durumunu değerlendirme
Adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi halinde birinci turdaki sıralamaya göre ikame yapılır.
Anayasa 101. maddedeki yedekleme mekanizmasını kontrol etmek gerekir.
3
Referandum aşamasını ve sonuçlarını inceleme
Eğer ikinci turda tek aday kalırsa oylama referandum şeklinde yapılır. %50'den az oy alınırsa seçim süreci baştan başlar.
Referandumun niteliğini ve sadece yürütme organını etkilediğini teyit etmek içindir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve İkame Mekanizması

İpuçları

1
2017 anayasa değişikliklerinden sonra 'tarafsızlık' gereği partiden ayrılma zorunluluğu kalkmıştır.
2
Seçmen imzalarıyla adaylıkta, suistimalleri önlemek için imzalar resmi makam olan İlçe Seçim Kurullarında bizzat atılır.
3
Seçim referanduma dönüştüğünde başarısızlık olursa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir, meclis görevine devam eder.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı ve TBMM seçimlerinin aynı anda yenilenmesi (erken seçim) şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 7Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve oylama usullerine ilişkin aşağıda yer alan değerlendirmelerden hangisi, anayasal sistemin bütünlüğü ve seçimlerin yenilenmesi rejimi bakımından hatalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamanın tek adaylı bir referanduma dönüşmesi ve bu oylamada adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda; mevcut Cumhurbaşkanı'nın görevi derhal sona erer ve hem Türkiye Büyük Millet Meclisi hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yenilenir.

Cevap

İkinci oylamanın referanduma dönüşmesi ve başarısızlıkla sonuçlanması durumunda hem Meclis hem de Cumhurbaşkanı seçimlerinin birlikte yenileneceğini savunan ifade hatalıdır; zira bu durumda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.
1982 Anayasası'nın 102. maddesinin dördüncü fıkrasına göre; tek adayla yapılan referandumda geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir. Bu durumda yasama organı (TBMM) seçimlerinin yenilenmesi söz konusu değildir. Ayrıca anayasanın aynı maddesi uyarınca, yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan Cumhurbaşkanı görevine devam eder; yani görev 'derhal' sona ermez.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık şartlarını kontrol et
40 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili yeterliliği (ilkokul mezuniyeti hariç) şartları mevcuttur.
Anayasa madde 101 uyarınca temel niteliklerin doğrulanması gerekir.
2
Aday gösterme usullerini incele
Grup, %5 oy ve 100 bin imza yöntemleri yasaldır.
Adaylık başvuru kanallarının güncelliği kontrol edilmelidir.
3
Seçim turları ve ikame kurallarını değerlendir
Ölüm veya yeterlik kaybında birinci turdaki sıraya göre ikame yapılır.
Sürecin kesintiye uğramaması için öngörülen anayasal mekanizma budur.
4
Referandum başarısızlığının hukuki sonucunu analiz et
Anayasa 102. maddeye göre sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir; meclis seçimi etkilenmez.
Referandum başarısızlığı, seçimlerin 'birlikte' yenilenmesi gereken (karşılıklı fesih/yenileme) hallerden biri değildir.

Anahtar Kavram

Referandum Başarısızlığı ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi (karşılıklı fesih) ile referandum başarısızlığı arasındaki farkı anayasa metni üzerinden karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi, adaylık süreci ve seçim sonuçlarının hukuki etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle yapılan referandumda, adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması hâlinde sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Cevap

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda gerekli çoğunluk sağlanamazsa sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesinin son fıkrası uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında tek adayın kalmasıyla yapılan referandumda adayın salt çoğunluğu alamaması durumunda 'sadece Cumhurbaşkanı seçimi' yenilenir. Bu hüküm, yasama ve yürütme seçimlerinin kural olarak birlikte yapılması ilkesine getirilen önemli bir istisnadır ve adayın halktan güvenoyu alamaması durumunda sürecin sıfırlanmasını öngörür.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçiminin turlarını ve referandum koşulunu analiz etme.
İlk turda salt çoğunluk (50+150+1) sağlanamazsa ikinci tura en çok oy alan iki aday katılır.
Seçim sürecinin temel işleyişini belirlemek için.
2
İkinci turda aday eksilmesi durumundaki prosedürü değerlendirme.
İkinci tura tek aday kalırsa seçim referanduma dönüşür ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.
Anayasa'nın 101. maddesindeki özel durumu tespit etmek için.
3
Referandumun başarısız olması durumundaki hukuki sonucu belirleme.
Eğer aday salt çoğunluğu alamazsa, genel seçimler (TBMM) yenilenmez, sadece Cumhurbaşkanı seçimi baştan yenilenir.
Seçimlerin yenilenmesi ile ilgili istisnai kuralı doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum ve Seçimin Yenilenmesi Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci turunda adayların eşit oy alması durumunda ne yapılacağına dair anayasal bir boşluk olup olmadığını doktrin açısından inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler ve güncel hükümler çerçevesinde, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair ifade yanlıştır; çünkü 2017 değişikliği ile bu zorunluluk kaldırılmıştır.
1982 Anayasası'nın 101. maddesinde 2017 yılında yapılan değişiklik ile 'Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi metinden çıkarılmıştır. Dolayısıyla, Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair ifade güncel anayasal mevzuata göre yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık yollarını hatırla.
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100.000 seçmen aday gösterebilir.
Anayasa'nın 101. maddesi adaylık yollarını üç grupta toplamıştır.
2
Seçilme sonuçlarını analiz et.
Milletvekili seçilen kişinin meclis üyeliği düşer ancak parti üyeliği devam edebilir.
Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı için 2017'de 'tarafsızlık' tanımı parti üyeliğine engel olmayacak şekilde güncellenmiştir.
3
Yanlış olan seçeneği işaretle.
Parti ile ilişiğin kesilmesi kuralı eski parlamenter sistem dönemine aittir.
Güncel anayasal düzende Cumhurbaşkanının partisiyle ilişiği kesilmez.

Anahtar Kavram

Partili Cumhurbaşkanlığı ve Adaylık Şartları

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliği ile Türkiye'de 'Partili Cumhurbaşkanlığı' modeline geçildiğini hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanının hem milletvekili olup olamayacağına hem de bir partiye üye olup olamayacağına ilişkin kuralları birbirinden ayırın.
3
Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam eder. Bu ayrım sorunun anahtarıdır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçilme nitelikleri (yaş, öğrenim) ile milletvekili seçilme niteliklerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak çalışmaya devam edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru →

1982 Anayasası’na göre Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %3’ünü almış olan siyasi partiler aday gösterebilirler.

Cevap

Milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların en az %5'ini almış olan siyasi partilerin aday gösterebileceği ifadesi yanlıştır, çünkü yasada bu oran %3 değil %5 olarak belirlenmiştir.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen %3 oy oranı yanlıştır. 1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini (%5) almış olan siyasi partiler Cumhurbaşkanlığı için aday gösterebilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık niteliklerini kontrol et.
40 yaş, yükseköğrenim ve Türk vatandaşı olma şartları doğrudur.
Anayasa'nın 101. maddesi bu şartları açıkça belirtir.
2
Aday gösterme yollarını incele.
Aday gösterme yolları: Siyasi parti grupları, toplam %5 oy alan partiler ve 100.000 seçmendir.
Adaylık süreci sadece Meclis içindeki gruplarla sınırlı değildir.
3
Sayısal eşikleri karşılaştır.
%3 oranı anayasada adaylık için değil, siyasi partilerin devlet yardımı alabilmesi için (veya eski seçim barajlarıyla karıştırılan bir oran olarak) karşımıza çıkar; adaylık için gereken oran %5'tir.
Yanlış olan sayısal veriyi tespit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Usulleri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilecek siyasi partiler için belirlenen oy oranına odaklanın.
2
Adaylık için gereken oy oranı, siyasi partilerin hazine yardımı alabilmesi için gereken %3'lük orandan farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçiminde ilk ve ikinci turda aranan oy oranlarını (salt çoğunluk) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasının tek adayla referandum (halkoylaması) şeklinde yapılması ve bu oylama sonucunda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda izlenecek hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

Cevap

Sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenilenmesi ve yeni başkan seçilene kadar mevcut başkanın görevini sürdürmesi gerekir.
1982 Anayasası'nın 102. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna tek aday katılırsa bu tur referandum şeklinde yapılır. Eğer aday geçerli oyların salt çoğunluğunu (yüzde 50 + 1) alamazsa, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir. Bu süreçte devlet yönetiminde zaafiyet oluşmaması için mevcut Cumhurbaşkanı, yeni seçilen kişi göreve başlayana kadar makamında kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryoyu Analiz Et
İkinci turda tek aday kalması ve referandumun başarısız olması durumu.
Anayasa 102. maddedeki özel prosedürün belirlenmesi gerekir.
2
Hukuki Sonucu Belirle
Anayasa uyarınca 'Sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir' ibaresine ulaşılır.
Genel seçim yenileme (Art 116) ile seçim usulündeki başarısızlık (Art 102) farkını ayırt etmek.
3
Görev Süresini Değerlendir
Mevcut Cumhurbaşkanının görevi, yenisi seçilene kadar devam eder.
Devlette süreklilik ilkesi gereği makamın boşalmadığı, sadece seçimin sonuçlanmadığı tespiti.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve Referandum Sonuçları

İpuçları

1
Anayasa'nın 102. maddesindeki Cumhurbaşkanı seçimi usulünü hatırlayın.
2
Referandumda başarısızlık durumunda yasama organının (TBMM) durumdan etkilenip etkilenmediğini düşünün.
3
Seçim sonuçlanana kadar yürütme başının görevde kalıp kalmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumundaki vekalet ve seçim sürelerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nde yürütme yetkisini kullanan Cumhurbaşkanının seçilme yeterliliği ve bu makama aday gösterilme süreci ile ilgili anayasal düzenlemeler uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir kimsenin Cumhurbaşkanı adayı olabilmesi için kırk yaşını doldurmuş olması ve yükseköğrenim görmüş olması zorunludur.

Cevap

Bir kimsenin Cumhurbaşkanı adayı olabilmesi için kırk yaşını doldurmuş olması ve yükseköğrenim görmüş olması zorunluluğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan değerlendirme, Cumhurbaşkanı adaylığı için 40 yaş ve yükseköğrenim şartlarının zorunlu olduğudur. Anayasa'nın ilgili maddesi uyarınca bu kriterler seçilme yeterliliğinin temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık niteliklerini (yaş, eğitim, vatandaşlık) kontrol etme.
Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için 40 yaşını doldurmuş olmak ve yükseköğrenim mezunu olmak şarttır.
Anayasa'nın 101. maddesinde belirtilen temel seçilme yeterlilikleri bunlardır.
2
Aday gösterme yöntemlerini değerlendirme.
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100 bin seçmen aday gösterebilir.
Adaylık için gerekli olan katılım yöntemleri anayasal güvence altındadır.
3
Seçim sonrası hukuki statüyü analiz etme.
Milletvekilliği sona erer, parti üyeliği devam edebilir.
2017 değişikliği ile partili Cumhurbaşkanlığı sistemi benimsenmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Adaylık Şartları

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin turları ve ikinci turda adaylardan birinin çekilmesi durumunda izlenecek yolu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 13Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanlığı seçimi, adaylık süreci ve seçimlerin yenilenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının ikinci döneminde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alacağı bir kararla seçimlerin yenilenmesi durumunda, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olma hakkı kazanır.

Cevap

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi yoluyla tekrar aday olabilmesi için salt çoğunluk değil, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu gerekmektedir.
Anayasa'nın 116. maddesinin 3. fıkrasına göre; 'Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.' Ancak aynı maddenin 1. fıkrası uyarınca Meclis, bu kararı sadece üye tamsayısının beşte üç (360360 milletvekili) çoğunluğuyla alabilir. Seçeneğin belirttiği 'salt çoğunluk' (301301 milletvekili) bu işlem için hukuken yetersizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerini ve başvuru mercilerini değerlendirmek.
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100.000 seçmenin aday gösterme yetkisi olduğu teyit edildi.
Anayasa madde 101 hükümleri adaylık yollarını açıkça belirtir.
2
Seçim turlarını ve aday ikamesi (yerine geçme) kurallarını kontrol etmek.
İkinci tura kalamayan veya çekilen aday yerine bir sonraki sıradakinin gelmesi kuralının doğruluğu görüldü.
Seçimin rekabetçi yapısının korunması için ikame usulü anayasal bir zorunluluktur.
3
Seçimlerin yasama organı (TBMM) tarafından yenilenmesi durumundaki karar yeter sayısını analiz etmek.
Seçimlerin yenilenmesi kararı için beşte üç çoğunluk (360360 milletvekili) gerektiği tespit edildi.
Anayasa'nın 116. maddesi, Meclis'in seçimleri yenileme yetkisini nitelikli çoğunluğa bağlamıştır.
4
Hatalı ifadeyi belirlemek.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ifadesinin, anayasal şart olan beşte üç (360360) ile çeliştiği belirlendi.
KPSS düzeyindeki sorularda sayısal yeter sayılar ve nitelikli çoğunluklar kritik ayırt edici noktalardır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve TBMM Tarafından Seçimlerin Yenilenmesi Şartları

İpuçları

1
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) seçimleri yenileme kararı alabilmesi için gereken 'nitelikli' çoğunluğu hatırlayın.
2
Mevcut Cumhurbaşkanının ikinci döneminde tekrar aday olabilmesi, Meclis'in seçim kararı almasına bağlıdır ve bu karar için üye tamsayısının 3/5'i gerekir.
3
Salt çoğunluk olan 301 oyla seçimler yenilenemez; Cumhurbaşkanı'nın 3. kez adaylık yolunun açılması için en az 360 milletvekilinin oyu şarttır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçimlerin kaç gün içinde yapılması gerektiğini ve bu süreçte vekalet usulünü (CB Yardımcısı) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru →

1982 Anayasası'nın 2017 anayasa değişikliği ile düzenlenen hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçim süreci ve adaylık şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Cevap

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin seçime katılmaması durumunda, birinci oylamadaki sıraya göre sıradaki adayın sürece dahil edilmesi doğrudur.
Doğru olan ifade, seçimlerin ikinci turuna kalan adaylardan birinin herhangi bir sebeple yarıştan çekilmesi durumunda, birinci turdaki oy sıralamasına göre sıradaki adayın (üçüncü sıradaki adayın) ikinci tura dahil edilmesini öngören ikame kuralıdır. Bu kural, seçimin mümkün mertebe iki adaylı bir rekabet içinde geçmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı adaylık niteliklerinin değerlendirilmesi.
40 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili seçilme yeterliliği şartlarının korunduğu tespit edilir.
Anayasa madde 101 uyarınca temel nitelikler değişmemiştir.
2
Aday gösterme yöntemlerinin incelenmesi.
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen aday gösterebilir.
2017 değişikliği ile aday gösterme yolları çeşitlendirilmiştir.
3
İkinci tur oylama prosedürünün ve ikame kuralının analizi.
Adaylardan birinin çekilmesi durumunda seçim referanduma dönüşmez; önce ikame kuralı işletilir.
Anayasa, seçimlerin rekabetçi doğasını korumak için boşalan adaylığın doldurulmasını öngörür.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde İkame Kuralı ve 2017 Değişiklikleri

İpuçları

1
2017 anayasa değişikliklerinin özellikle 'parti ilişiği' ve 'aday gösterme yöntemleri' üzerindeki etkisini hatırlayın.
2
İkinci turda sadece tek aday kalırsa ne olacağını ve bir aday çekilirse sürecin nasıl dolacağını düşünün.
3
Anayasa'nın 101. maddesinde geçen 'ikame' kelimesi, boşalan yerin doldurulması anlamına gelir ve ikinci tur oylama için kritik bir kuraldır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı ve TBMM seçimlerinin aynı gün yapılmasının hukuki sonuçlarını ve seçimlerin yenilenmesi prosedürünü incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 15Soru →

19821982 Anayasası'nda yapılan 20172017 değişikliği sonrasında, Cumhurbaşkanı adaylığı ve seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, varsa partisiyle ilişiği kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair kural 20172017 değişikliği ile kaldırılmıştır.
Seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmesi kuralı 20172017 Anayasa değişikliği ile kaldırılmıştır. Günümüzde 'Partili Cumhurbaşkanlığı' sistemi geçerli olduğu için kişi partisine üye kalabilir veya partisinin genel başkanı olabilir. Ancak milletvekilliği sıfatı, başkan seçildiği an sona ermeye devam etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin 101101. maddesindeki güncel hükümleri incelemek.
Adaylık usullerinin (parti grupları, %5\%5 oy alan partiler ve 100.000100.000 seçmen) doğruluğu teyit edildi.
Yürürlükteki hukuk kurallarının aday gösterme yetkilerini belirlemek.
2
Cumhurbaşkanı seçilen kişinin meclis ve parti ile olan ilişkisini düzenleyen maddeyi kontrol etmek.
Milletvekilliğinin sona erdiği ancak parti ilişiğine dair kısıtlamanın kaldırıldığı görüldü.
20172017 öncesi ve sonrası 'tarafsızlık' ve 'partili cumhurbaşkanlığı' farkını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Partili Cumhurbaşkanlığı ve Adaylık Şartları

İpuçları

1
Bu soru 20172017 Anayasa değişikliklerinin getirdiği en belirgin siyasi değişimlerden birini sorgulamaktadır.
2
'Partili Cumhurbaşkanlığı' kavramının ne anlama geldiğini ve hangi kısıtlamaları kaldırdığını düşünün.
3
Eski sistemde Cumhurbaşkanı seçilenin partisiyle bağı koparken, yeni sistemde bu bağın korunabildiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve meclis tarafından soruşturulma usullerini inceleyerek yürütme organının denetimini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 16Soru →

1982 Anayasası'nın 2017 değişikliği ile güncellenen hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ve adaylık süreci ile ilgili;

Noİfade
I4040 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak.
IIEn az 100.000100.000 seçmenin yazılı teklifiyle aday gösterilebilmek.
IIICumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisi ile ilişiğinin kesilmesi.
IVSiyasi parti grupları tarafından aday gösterilebilmek.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri yürürlükteki anayasal düzenlemelere göre doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve IV

Cevap

I, II ve IV numaralı öncüllerdeki bilgiler güncel anayasal metne uygundur; ancak Cumhurbaşkanı seçilen kişinin siyasi partisiyle ilişiğinin kesilmesi kuralı 2017 yılında anayasadan çıkarılmıştır.
Yürürlükteki 1982 Anayasası'na göre bir kimsenin Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması şarttır (I). Aday gösterme süreci ise; siyasi parti grupları (IV), son genel seçimde tek başına veya birlikte en az %5 oy alan siyasi partiler veya en az 100 bin seçmen (II) tarafından yürütülür. Bu bilgiler güncel anayasal gerçeklerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliğini değerlendir.
Doğru. Anayasa'nın 101. maddesi uyarınca 40 yaşını doldurmuş olmak, yükseköğrenim yapmış olmak ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak zorunludur.
Aday olabilmek için gereken kişisel nitelikleri belirlemek.
2
Adaylık usullerini kontrol et.
Doğru. Aday gösterme yetkisi; siyasi parti gruplarına, en az %5 oy alan partilere ve en az 100 bin seçmene tanınmıştır.
Adayın kimler tarafından önerilebileceğine dair hukuki yolları teyit etmek.
3
Seçilen kişinin parti ile olan hukuki bağını incele.
Yanlış. 2017 Anayasa değişikliği ile 'partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi kaldırılmış, böylece partili cumhurbaşkanlığına imkan tanınmıştır.
Hükümet sistemi değişikliğinin yürütme üzerindeki etkisini analiz etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçilme Koşulları

İpuçları

1
2017 değişikliği ile 'Partili Cumhurbaşkanlığı' modeline geçildiğini göz önünde bulundurarak öncülleri inceleyin.
2
Cumhurbaşkanı adaylığı için gerekli seçmen sayısı sabit bir değerdir; değişken bir oran değildir.
3
Seçilen kişinin sadece yasama organındaki (TBMM) üyeliği sona erer, yürütme görevine partili olarak devam edebilir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu ve görev süresinin başlangıcı konularını inceleyerek yürütme ünitesini tamamlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan düzenlemelere göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5’ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000100.000 seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi; siyasi parti gruplarına, tek başına veya birlikte %5\%5 oy alan partilere ve 100.000100.000 seçmene aittir.
Anayasa'nın güncel metnine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son genel seçimlerde tek başına veya birlikte en az %5\%5 oy almış partiler ya da en az 100.000100.000 seçmen aday gösterebilmektedir. Bu üçlü yapı adaylık sürecinin temelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerini değerlendir.
Siyasi parti grupları, %5\%5 oy alan partiler ve 100.000100.000 seçmen imzasının adaylık için yeterli olduğu görülür.
Anayasa Madde 101'deki adaylık yollarını doğrulamak için.
2
Seçim turu ve ikame kurallarını incele.
İlk turda salt çoğunluk (%50+1\%50 + 1) gerekir, sağlanamazsa 2. turda en çok oy alan iki aday yarışır.
İkinci tura kalan bir aday çekilirse 3. sıradaki adayın katıldığını (ikame) teyit etmek için.
3
2017 sonrası hukuki statü değişikliklerini kontrol et.
Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam edebilir (Partili Cumhurbaşkanlığı).
Güncel anayasal düzenlemelerdeki istisnaları ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Adaylık ve Seçim Usulü (2017 Değişiklikleri Dahil)

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda kendi adaylık hakkının nasıl etkilendiğini inceleyiniz (Anayasa Madde 116).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanlığı adaylığı ve seçim süreci ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5'ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000100.000 seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına siyasi parti grupları, en az %5\%5 oy almış partiler veya 100.000100.000 seçmen aday gösterebilir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Bu ifade tüm yasal şartları eksiksiz karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerinin belirlenmesi
Siyasi parti grupları, %5\%5 oy sınırı ve 100.000100.000 seçmen kuralı.
Anayasa'nın 101. maddesi aday gösterme yetkisini bu üç gruba vermiştir.
2
Milletvekilliğinin sona erme vaktinin analizi
Seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle üyelik düşer.
Ant içme göreve başlama şartıdır, üyeliğin sona ermesi seçilme olgusuna bağlıdır.
3
İkinci tur ikame kuralının kontrolü
Boşalan adaylık alt sıradaki adayla doldurulur.
Seçim sürecinin kesintiye uğramaması için Anayasa ikame yöntemini benimsemiştir.
4
Parti ilişiği durumunun değerlendirilmesi
Parti üyeliği devam edebilir.
2017 reformu ile yürütmenin yapısı değiştirilerek partili cumhurbaşkanlığına imkan tanınmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçim Usulü ve Adaylık Şartları

İpuçları

1
2017 yılında yapılan Anayasa değişikliklerini ve 'partili cumhurbaşkanlığı' kavramını hatırlayın.
2
Aday gösterilme yollarından birinin seçmen imzası (100 bin) olduğunu ve seçimlerin iki turlu yapıldığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının ikinci tura tek aday olarak girmesi durumunda yapılacak oylamanın mahiyetini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru →

Türkiye Cumhuriyeti’nin 19821982 Anayasası ile düzenlenen güncel yürütme yapısı uyarınca, Cumhurbaşkanlığına adaylık ve seçim sürecine dair aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin TBMM üyeliği devam ederken, varsa partisi ile olan hukuki ilişiği seçimin kesinleşmesiyle birlikte kendiliğinden kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesileceğini ancak milletvekilliğinin devam edeceğini belirten ifade yanlıştır.
19821982 Anayasası'nın 101101. maddesinde yapılan 20172017 değişikliği ile "Cumhurbaşkanı seçilenin varsa partisi ile ilişiği kesilir" ibaresi anayasa metninden çıkarılmıştır. Bu düzenleme ile "Partili Cumhurbaşkanlığı" yolu açılmıştır. Ancak aynı madde uyarınca, Cumhurbaşkanı seçilen kişinin TBMM üyeliği (milletvekilliği), seçimin kesinleştiği tarihten itibaren kendiliğinden sona erer. Bu nedenle, milletvekilliğinin devam edip parti ilişiğinin kesileceğini savunan bilgi anayasal gerçekliğin tam tersidir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık niteliklerini kontrol et
4040 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili seçilme yeterliliği şartları mevcuttur.
Anayasa Madde 101101 uyarınca adaylık için bu kriterlerin tamamı kümülatif olarak aranır.
2
Aday gösterme usullerini analiz et
Parti grupları, %5\%5 oy alan partiler ve 100.000100.000 seçmen aday gösterebilir.
20172017 değişikliği ile aday gösterme yöntemleri genişletilmiştir.
3
Seçim sonrası hukuki statüyü değerlendir
Milletvekilliği sona erer, parti üyeliği devam edebilir.
Kuvvetler ayrılığı gereği yasama ve yürütme görevleri aynı kişide birleşemez ancak partili Cumhurbaşkanlığı modeli uyarınca siyasi bağ korunabilir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçimi ve Seçilen Kişinin Hukuki Statüsü
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru →

1982 Anayasası'na göre, siyasi partilerin Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilmeleri için en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde kaçını almış olmaları gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 55

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini alan siyasi partiler aday gösterebilir.
1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en az yüz bin seçmen ile en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini (%5) almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal kaynağı belirle
1982 Anayasası Madde 101 incelenir.
Cumhurbaşkanlığı adaylığına ilişkin tüm usul ve esaslar bu maddede düzenlenmiştir.
2
Aday gösterme yöntemlerini süz
Siyasi parti grupları, en az 100 bin seçmen veya oy oranı şartını sağlayan partiler aday gösterebilir.
Soruda istenen spesifik adaylık şartını diğerlerinden ayırmak gerekir.
3
Oy oranı şartını tespit et
Tek başına veya birlikte en az %5 oy almış olma şartı saptanır.
Anayasa metninde açıkça belirtilen sayısal veriye ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Aday Gösterme Usulleri
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 4Sonraki
Cumhurbaşkanı Seçimi ve Nitelikleri Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin