Examkin

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

72 soru

Soru 21Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan yürütme organı düzenlemeleri dikkate alındığında, bakanların hukuki statüsü ve görevlerinin sona ermesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, mevcut bakanların görevleri de herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda mevcut bakanların görevlerinin kendiliğinden sona ereceğini belirten ifade yanlıştır; Anayasa gereği bakanlar yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar makamlarını korurlar.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde mevcut bakanların görevleri hemen sona ermez; aksine idari sürekliliğin sağlanması için yeni Cumhurbaşkanı göreve başlayana dek görevlerini sürdürürler.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yapısını inceleyin.
Bakanların doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atandığı ve ona karşı sorumlu olduğu saptanır.
Bakanların statüsünün temel kaynağını belirlemek için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumundaki anayasal hükmü (Madde 106) analiz edin.
Makamın ölüm, istifa veya başka nedenle boşalması halinde geçici bir vekalet sürecinin başladığı görülür.
Süreklilik ilkesinin nasıl işlediğini anlamak için gereklidir.
3
Bakanların bu süreçteki durumunu teyit edin.
Anayasa'nın 'Bakanların görevleri yeni Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar devam eder' hükmüne ulaşılır.
Soruda verilen 'kendiliğinden sona erer' ifadesinin yanlışlığını ispatlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bakanların Görev Sürekliliği ve Makam Boşalması

İpuçları

1
Bakanların kime karşı sorumlu olduğunu ve görevden nasıl alındıklarını düşünün.
2
Devlette süreklilik ilkesi gereği, en üst makam boşaldığında yönetimin tamamen felç olmaması için bakanların durumunun ne olacağını hatırlayın.
3
Anayasa Madde 106'daki 'Bakanlar yeni Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar devam eder' ifadesini anımsayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda vekalet yetkisinin kime geçtiğini ve seçim sürelerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 22Soru →

1982 Anayasası’nın 2017 değişiklikleri sonrası hükümleri dikkate alındığında; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, cezai sorumlulukları ve yasama organı ile olan ilişkileri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar.

Cevap

Bakanların görevleriyle ilgili olmayan (kişisel) suçlarında yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlandığı ifadesi doğrudur.
Doğru ifadeye göre Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle doğrudan ilgili olmayan suç iddialarında milletvekilleri gibi yasama dokunulmazlığından yararlanırlar. Bu, Anayasa'nın 106. maddesinin açık hükmüdür ve bu kişilerin kişisel suçlarından dolayı yargılanabilmeleri için öncelikle dokunulmazlıklarının kaldırılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanların cezai sorumluluğunu görev suçu ve kişisel suç olarak ikiye ayırın.
Görev suçları için Meclis Soruşturması, kişisel suçlar için genel hükümler/dokunulmazlık geçerlidir.
Anayasa m. 106 bu ayrımı net bir şekilde yapmıştır.
2
Kişisel suçlarla ilgili anayasal düzenlemeyi hatırlayın.
Anayasa m. 106/son fıkra: 'Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.'
Yürütme mensuplarının yasama organı denetimindeki özel korunma statüsünü belirlemek.
3
Diğer seçeneklerdeki görev sona erme anını ve oylama oranlarını kontrol edin.
Sevk anında görev biter (3/5 açma, 2/3 sevk oranı).
Sayısal ve zamansal hataları eleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Bakanların Cezai Sorumluluk Ayrımı ve Yasama Dokunulmazlığı

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması sürecindeki 301, 360 ve 400 oy oranlarının hangi aşamalara karşılık geldiğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru →

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin yürürlüğe girmesiyle birlikte yürütme organının yapısında ve cezai sorumluluk rejiminde önemli değişiklikler yapılmıştır. 1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, dokunulmazlıkları ve yargılanma usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla başlatılacak cezai süreçlerde, bu kişilerin görevleri sona ermiş olsa dahi genel mahkemeler yetkili olmayıp yalnızca Meclis soruşturması usulü işletilerek Yüce Divan yargılaması yapılabilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlarda özel yargılama usulünün (Yüce Divan) görev süresi bittikten sonra da devam ettiğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru olan ifade, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlar söz konusu olduğunda, görevleri sona ermiş olsa dahi genel mahkemelerde yargılanamayacakları ve Meclis soruşturması usulüyle Yüce Divan'a sevk edilmeleri gerektiğidir. Bu kural, anayasanın 106. maddesinin 10. fıkrasında açıkça düzenlenmiş olup 'dokunulmazlık' kavramından ziyade 'cezai sorumluluk usulü' ile ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 106. maddesindeki cezai sorumluluk hükümlerini analiz et.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hem görev suçları hem de kişisel suçları için farklı koruma kalkanları olduğu görülür.
Yürütme organının üst düzey yetkililerinin bağımsız çalışabilmesi için anayasal güvenceler mevcuttur.
2
Görev suçlarının yargılama yerini ve süresini değerlendir.
Görev suçlarında Meclis Soruşturması ve Yüce Divan (Anayasa Mahkemesi) yetkilidir ve bu yetki görev bittikten sonra da sürer.
Anayasa madde 106/10 açıkça 'görevleri bittikten sonra da bu madde hükümleri uygulanır' demektedir.
3
Görevle ilgili olmayan (kişisel) suçların statüsünü incele.
Bu suçlar için milletvekilleriyle aynı yasama dokunulmazlığına sahip oldukları ve dokunulmazlık kaldırılmadığı sürece yargılanamayacakları saptanır.
Artık milletvekili olmayan veya hiç olmayan bu kişilere yasama dokunulmazlığı tanınması, yürütme görevini ifa edebilmeleri içindir.
4
Görevin sona erme şartlarını kontrol et.
Sadece Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan 'mahkûmiyet' almanın görevi bitirdiği, 'sevk' kararının yetmediği netleştirilir.
Masumiyet karinesi ve anayasanın açık hükmü gereği mahkûmiyet şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Cezai Sorumluluğu ve Görev Sonrası Usulün Devamı

Daha Fazla Pratik

Bakanların Meclis Soruşturması süreci ile Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu arasındaki sayısal farkları ve usul benzerliklerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 24Soru →

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme organının oluşumuyla ilgili olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından bir kimsenin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda milletvekilliği sıfatı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı sona erer.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı sona erer.
Doğru yanıt olan milletvekilliğinin sona ermesi ifadesi, 1982 Anayasası'nın 106. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Buna göre, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan bir TBMM üyesinin milletvekilliği sıfatı, atama işlemi ile birlikte kendiliğinden düşer. Bu düzenleme, yasama ve yürütme erkleri arasındaki personel ayrılığını kesinleştirmeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Atama durumunun hukuksal niteliğini belirlemek.
Bir TBMM üyesinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütme organına (bakan veya yardımcı) atanması.
Yeni sistemde yasama ve yürütme organları arasındaki ayrılığı anlamak için bu tespit gereklidir.
2
1982 Anayasası'nın 106. maddesindeki ilgili hükmü uygulamak.
Milletvekili seçilenlerin bakan veya yardımcı olarak atanmaları halinde üyeliklerinin sona ereceği kuralına ulaşılır.
Anayasa, sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği bir kişinin aynı anda her iki organda da görev yapmasını yasaklamıştır.
3
Milletvekilliği sıfatının akıbetini sonuçlandırmak.
Üyeliğin atama anı itibarıyla kendiliğinden sona ermesi.
Hukuki sürecin herhangi bir ek karara (Meclis kararı vb.) ihtiyaç duymadan tamamlandığını teyit eder.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki Bağdaşmazlık (Uyumsuzluk)
Soru 25Soru →

19821982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan bir kimse ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sona erer.

Cevap

Milletvekilliği sona erer ifadesi doğrudur.
Doğru cevap olan milletvekilliğinin sona ermesi, 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Bu kural, kuvvetler ayrılığı ilkesini güçlendirmek ve bir kişinin aynı anda hem yasama hem de yürütme organında yer almasını engellemek amacıyla getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Atama makamı ve usulünü belirle.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Yürütme yetkisinin tek elde toplanması ve hiyerarşinin belirlenmesi.
2
Yasama üyeliği ile ilişkisini incele.
19821982 Anayasası madde 106106 uyarınca, TBMM üyeleri arasından atananların üyeliği sona erer.
Yasama ve yürütme organlarının birbirinden kesin olarak ayrılması (sert kuvvetler ayrılığı).
3
Sonucu değerlendir.
Atanan kişinin milletvekili sıfatı düşer.
Hukuki statü değişikliğinin anayasal sonucudur.

Anahtar Kavram

Yürütme Organı Üyelerinin Yasama Dokunulmazlığı ve Statüsü

İpuçları

1
20172017 Anayasa değişikliklerinden sonra yasama ve yürütme arasındaki üyelik ilişkisini düşünün.
2
Bir kişi aynı anda hem milletvekili hem de bakan olabilir mi?
3
Anayasa'nın 106106. maddesi, bakan olarak atanan milletvekilinin Meclis üyeliğinin akıbetini net bir şekilde 'sona erer' şeklinde belirtir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların TBMM önünde yaptıkları ant içme töreninin hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 26Soru →

Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile yasama dokunulmazlıkları konusundaki düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında Meclis soruşturması açılan ve Yüce Divan'a sevk edilen bir bakanın görevi, sevk kararının alındığı anda kendiliğinden sona erer.

Cevap

Yüce Divan'a sevk edilen bakanın görevinin sevk anında sona ereceğini belirten ifade yanlıştır; görev ancak mahkûmiyet halinde sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Yüce Divan'a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi ancak seçilmeye engel bir suçtan 'mahkûm' edilmesi halinde sona erer. Sadece soruşturma açılması veya Yüce Divan'a sevk kararı alınması, ilgili kişinin görevini kendiliğinden sona erdirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanların cezai sorumluluk sürecini analiz etme
Meclis soruşturması süreci; önerge (301), açılma kararı (360) ve Yüce Divan'a sevk (400) aşamalarından oluşur.
Anayasa'da belirtilen nitelikli çoğunlukların doğruluğunu teyit etmek gerekir.
2
Görev suçları ve kişisel suçlar ayrımını inceleme
Görev suçları için Meclis soruşturması yolu işletilirken, kişisel suçlarda yasama dokunulmazlığı hükümlerinin uygulandığı saptanır.
Bakanların hukuki statüsünün çift yönlü korunmasını anlamak gerekir.
3
Görevin sona erme anını belirleme
Anayasa Madde 106/5 uyarınca, görevin sona ermesi için Yüce Divan'da 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' şartı aranır.
Yüce Divan'a sevk edilmenin (yargılanmanın başlaması) tek başına görevi düşürmediği, sadece mahkûmiyetin bu sonucu doğurduğu ayırt edilmelidir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Yüce Divan Yargılamasının Sonuçları

Alternatif Yöntem

Soruşturma sayılarını 301301 (Teklif), 360360 (Açılması), 400400 (Sevk) şeklinde bir piramit gibi ezberlemek, karar yeter sayılarını karıştırmayı önler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 27Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca yürütme organı içerisinde yer alan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluklarının işletilmesi süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması açılmasına üye tamsayısının beşte üçüyle karar verilirken; Yüce Divan'a sevk kararı üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyuyla alınır.

Cevap

Soruşturma açılmasına üye tamsayısının beşte üçüyle karar verilmesi ve Yüce Divan'a sevk kararı için üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyunun aranması doğru bir ifadedir.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla işletilen süreçte; TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla önerge verilir, beşte üçüyle (360) soruşturma açılmasına karar verilir ve üçte ikisinin (400) gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınır. Bu hiyerarşik ve nitelikli çoğunluk yapısı 2017 Anayasa değişikliğinin temel unsurlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanların cezai sorumluluk prosedürünü belirle.
Bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcıları için Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca 105. maddedeki 'Meclis Soruşturması' süreci işletilir.
Yürütme organının bu kanadının cezai sorumluluğu Cumhurbaşkanı ile aynı usullere tabi kılınmıştır.
2
Meclis soruşturması için gerekli sayısal çoğunlukları analiz et.
Önerge için 301 (Salt çoğunluk), Soruşturma açılması için 360 (3/5), Yüce Divan'a sevk için 400 (2/3) oy gereklidir.
Bu nitelikli çoğunluklar anayasal güvence altına alınmış kesin sayılardır.
3
Görevden düşme ve milletvekilliği ile ilişkiyi kontrol et.
Bakan atananın vekilliği sona erer. Yüce Divan'a sevk görevden düşürmez, mahkûmiyet düşürür.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği yasama ve yürütme üyelikleri aynı kişide birleşemez.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluğu

İpuçları

1
Bakanların cezai sorumluluk süreci Cumhurbaşkanı'nın süreci ile aynı sayılara tabidir.
2
Süreci önerge verme (301301), soruşturma açma (360360) ve sevk etme (400400) olarak üç kademede düşünün.
3
Bakanlık ve milletvekilliği aynı anda yürütülemez; atama yapıldığı an yasama üyeliği düşer.

Daha Fazla Pratik

Bakanların görev dışı suçları ile görevle ilgili suçları arasındaki yargılama makamı farklarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 28Soru →

1982 Anayasası’nın yürütme organına ilişkin hükümleri dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi dışından atanan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüsü ile cezai sorumluluklarına dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevleriyle ilgili olmayan suçlarda, yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden milletvekilleri gibi yararlanırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan (kişisel) suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden milletvekilleri gibi yararlanırlar.
1982 Anayasası'nın 106106. maddesinin altıncı fıkrasına göre; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar. Bu, Meclis dışından atanan kişiler için de geçerli bir anayasal haktır.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanların hukuki statüsünün belirlenmesi
Bakanlar Meclis içinden veya dışından atanabilir; ancak atandıkları anda varsa milletvekillikleri sona erer.
Yürütme organının bağımsızlığı ve tekliği ilkesi gereği yasama ve yürütme görevleri aynı kişide birleşemez.
2
Dokunulmazlık kapsamının analiz edilmesi
Anayasa'nın 106106. maddesi, bu kişilerin görevleriyle ilgili olmayan suçlarda da dokunulmazlığa sahip olduğunu belirtir.
Yürütme mensuplarının siyasi baskılardan korunması amaçlanmıştır.
3
Cezai sorumluluk süreçlerinin ayrıştırılması
Görev suçları için Meclis Soruşturması (301301, 360360, 400400 sayıları), kişisel suçlar için ise yasama dokunulmazlığının kaldırılması süreci işletilir.
Suçun niteliğine göre farklı yargılama usulleri öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların yasama dokunulmazlığı statüsü

İpuçları

1
Bakanların görev dışı kişisel bir suç işlediklerinde nasıl korunacağını düşünün.
2
Bakanlar Meclis dışından atansalar da anayasal olarak milletvekilleriyle benzer korumalara sahiptirler.
3
Anayasa'nın 106106. maddesi, bakanların 'yasama dokunulmazlığından' milletvekilleri gibi yararlanacağını açıkça ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılanma sayılarını (301301, 360360, 400400) tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Bakanlıkların kurulması (CBK) ve milletvekilliğinin sona ermesi gibi kesin yanlış bilgileri eleyerek doğru sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 29Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile Meclis Soruşturması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılan bir bakan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından gensoru yoluyla görevinden düşürülebilir.

Cevap

Hakkında soruşturma açılan bir bakanın gensoru yoluyla görevinden düşürülebileceği ifadesi yanlıştır; çünkü 2017 anayasa değişiklikleri ile gensoru mekanizması tamamen kaldırılmıştır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesiyle birlikte, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yürütme organını siyasi denetim yoluyla görevden uzaklaştırma yetkisi olan 'Gensoru' ve göreve başlarken uygulanan 'Güvenoyu' mekanizmaları kaldırılmıştır. Bakanlar, sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumludur ve ancak Cumhurbaşkanı tarafından görevden alınabilirler veya Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edildiklerinde görevleri sona erer. Dolayısıyla, hakkında soruşturma açılan bir bakanın gensoru ile düşürülmesi hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının denetim yollarını belirle
1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişikliklerle 'Meclis Soruşturması' dışındaki 'Gensoru' gibi doğrudan hükümeti düşürmeye yönelik araçların kaldırıldığı saptanır.
Mevcut hükümet sistemindeki denetim mekanizmalarının sınırlarını çizmek için gereklidir.
2
Meclis Soruşturması usulünü değerlendir
301 (Önerge), 360 (Açılma kararı) ve 400 (Yüce Divana sevk) sayısal kriterleri doğrulanır.
Soruşturma sürecinin anayasal prosedürlere uygunluğunu kontrol etmek gerekir.
3
Görevden düşme kriterlerini analiz et
Bakanların görevden alınmasının ancak Cumhurbaşkanı kararıyla veya Yüce Divan mahkûmiyetiyle mümkün olduğu sonucuna ulaşılır.
Siyasi sorumluluk ile cezai sorumluluk arasındaki farkı ayırt etmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Bakanların Denetimi ve Gensoru Mekanizmasının Kaldırılması

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'yanlıştır' ifadesini ararken, seçeneklerdeki parlamenter sistem kalıntılarını (Gensoru, Güvenoyu, Bakanlar Kurulu gibi) tespit ederek hızlıca sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 30Soru →

2017 anayasa değişiklikleri ile geçilen yeni hükümet modeli çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların göreve geliş usulü ve sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar; bu kişilerin göreve başlaması için Türkiye Büyük Millet Meclisinin güvenoyuna ihtiyaç duyulmaz.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar; bu kişilerin göreve başlaması için Türkiye Büyük Millet Meclisinin güvenoyuna ihtiyaç duyulmaz.
1982 Anayasası'nda yapılan 2017 değişiklikleri ile yürütme yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanına verilmiştir. Bu sistemde Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından üst düzey siyasi danışman ve yardımcı statüsünde atanırlar. Atama işlemi tamamen Cumhurbaşkanının takdirindedir ve parlamenter sistemdeki güvenoyu (investiture vote) mekanizması bu sistemde bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hükümet sistemindeki değişikliği analiz etme
2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir.
Yürütme organının yapısını ve bakanların statüsünü belirlemek için sistemin temel özelliklerini bilmek gerekir.
2
Atama ve güvenoyu mekanizmasını inceleme
Yeni sistemde 'Bakanlar Kurulu' ve 'başbakanlık' makamı kaldırılmış, bakanlar Cumhurbaşkanının siyasi yardımcıları haline gelmiştir. Bu nedenle Meclisten güvenoyu alma şartı da sona ermiştir.
Bakanların göreve başlama usulünün anayasal dayanağını tespit etmek için önemlidir.
3
Siyasi sorumluluk ve görevden alma yetkisini değerlendirme
Bakanlar sadece kendilerini atayan Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar ve Cumhurbaşkanı tarafından dilediği zaman görevden alınabilirler.
Yürütme içindeki hiyerarşik yapıyı ve parlamentonun bu süreçteki etkisizliğini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme organının tekliği ve bakanların statüsü
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 31Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların statüleri, görevleri ve cezai sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, Yüce Divan tarafından yapılacak yargılama sonucunda bir mahkûmiyet kararı verilinceye kadar devam eder.

Cevap

Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevinin yargılama bitene kadar devam edeceğini savunan seçenek yanlıştır; görev sevk kararıyla birlikte sona erer.
Doğru yanıt olan ifade yanlıştır; çünkü 1982 Anayasası Madde 106 uyarınca, hakkında Yüce Divan'a sevk kararı alınan bir bakanın veya yardımcının görevi, mahkemenin vereceği karar beklenmeksizin, TBMM'deki oylama sonucunda sevk kararının kesinleşmesiyle birlikte sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk prosedürünü (Meclis Soruşturması) incelemek.
Bu kişilerin görev suçlarından dolayı TBMM tarafından Yüce Divan'a sevk edilebileceği görülür.
Yürütme organı üyelerinin denetimi özel bir usule (nitelikli çoğunluk ve Yüce Divan) tabidir.
2
Yüce Divan'a sevk edilmenin hukuki sonuçlarını Anayasa Madde 106 uyarınca değerlendirmek.
Anayasa'nın açık hükmü gereği 'Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer'.
Referral (sevk) kararı, siyasi güvenin yitirildiğini ve yargılamanın ciddiyetini gösteren, makamı derhal boşaltan bir işlemdir.
3
Hatalı seçenekteki bilgiyi Cumhurbaşkanı'nın durumuyla kıyaslamak.
Cumhurbaşkanı Yüce Divan'a sevk edildiğinde görevi sona ermezken, yardımcıları ve bakanlar için görevin sona erdiği saptanır.
Yürütme organının başı ile diğer üyeleri arasındaki bu statü farkı, KPSS kapsamındaki en ayırt edici hukuk kurallarından biridir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Yüce Divan'a Sevk Sonuçları

İpuçları

1
Yüce Divan'a sevk edilmenin sonuçlarını, Cumhurbaşkanı ve bakanlar açısından ayrı ayrı düşünün.
2
Yürütmenin başı (Cumhurbaşkanı) ile yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk süreçleri benzer olsa da, görevden ayrılma anları farklıdır.
3
Anayasa'nın 106. maddesine göre bakanlar için 'sevk kararı' görevi bitirirken, Cumhurbaşkanı için 'mahkûmiyet kararı' görevi bitirir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları bir tablo halinde çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 32Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinden birinin Cumhurbaşkanı tarafından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda, söz konusu kişinin milletvekilliği sıfatına ilişkin hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı, atama işleminin gerçekleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı, atama işleminin gerçekleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa Meclis üyelikleri sona erer. Bu hüküm gereği, atama işlemi hukuken gerçekleştiği anda milletvekilliği sıfatı herhangi bir ek Meclis kararına veya istifaya gerek kalmaksızın kendiliğinden düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Atanan kişinin mevcut yasama statüsünün ve yeni yürütme görevinin tespiti.
Yasama üyesi (milletvekili) iken yürütme organının bir parçası (bakan) haline gelme durumu belirlenir.
Olayın hangi anayasal çatışma/bağdaşmazlık kuralına girdiğini anlamak için gereklidir.
2
1982 Anayasası'nın 106. maddesindeki yürütme üyeliğine ilişkin kuralın uygulanması.
Milletvekilliği ile Cumhurbaşkanı yardımcılığı veya bakanlık sıfatlarının aynı kişide birleşemeyeceği tespit edilir.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği her iki sıfatın bir arada bulunamayacağı kuralını teyit etmek için gereklidir.
3
Atama işleminin üyelik üzerindeki hukuki sonucunun belirlenmesi.
Herhangi bir ek işleme gerek kalmadan, atama anında üyeliğin sona erdiği sonucuna varılır.
Anayasa'da açıkça belirtilen 'kendiliğinden sona erme' mekanizmasını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği ile Bakanlık Sıfatının Bağdaşmazlığı
Tahmini Süre:45s
Soru 33Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, yürütme organı içerisinde yer alan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile yasama dokunulmazlığı ilişkisi değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi hukuken doğru bir tespittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlandıkları ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan (şahsi) suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanırlar. Bu, onların milletvekili olmasalar bile, Meclis tarafından dokunulmazlıkları kaldırılmadıkça yargılanamayacakları anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin (Bakanlar ve CB Yardımcıları) hukuki statüsünü analiz etme
Bu kişiler milletvekili olmasalar dahi, Anayasa'nın 106. maddesi gereği yasama dokunulmazlığına sahiptirler.
Yürütme organı üyelerinin görevlerini baskı altında kalmadan yerine getirebilmeleri için bu güvence tanınmıştır.
2
Görevle ilgili ve şahsi suç ayrımını yapma
Görevle ilgili suçlar için 'Meclis Soruşturması' usulü işletilirken, şahsi suçlar için 'Yasama Dokunulmazlığı' kuralları uygulanır.
Anayasa, suçun niteliğine göre iki farklı denetim ve yargılama mekanizması öngörmüştür.
3
Dokunulmazlığın kaldırılması ve yargılama makamını belirleme
Şahsi suçlarda dokunulmazlık kaldırılırsa yargılama genel mahkemelerde yapılır; görevle ilgili suçlarda ise yargılama her zaman Yüce Divan'da yapılır.
Meclis soruşturması özel bir anayasal denetim yoludur ve sadece görev suçlarını kapsar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Yasama Dokunulmazlığı ve Cezai Sorumluluğu

İpuçları

1
Bakanların hem görev suçları hem de kişisel suçları için farklı hukuki yollar öngörüldüğünü hatırlayın.
2
Anayasa'nın 106. maddesi, yürütme üyelerine milletvekillerine tanınan bir korumayı açıkça atfetmektedir.
3
Şahsi suçlarda genel mahkemeler yetkilidir ancak bunun için önce Meclis'in dokunulmazlığı kaldırması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile Bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'salt çoğunluk' ve 'nitelikli çoğunluk' farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile Meclis soruşturması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığından yararlanması anayasal bir haktır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar. Bu, onların kişisel suçları nedeniyle doğrudan ceza mahkemelerinde yargılanamayacakları, ancak dokunulmazlıkları kaldırılırsa yargılanabilecekleri anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüsünü belirle.
Bu kişilerin hem görevle ilgili hem de görev dışı suçları için farklı prosedürler öngörülmüştür.
Yürütme organının işleyişi ve kişisel dokunulmazlıklar arasındaki dengenin anlaşılması gerekir.
2
Görev dışı suçlara ilişkin anayasal hükmü (Madde 106/9) incele.
Bu üyelerin görev dışı suçlarda yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlandığı görülür.
Yürütme üyelerinin keyfi yargılamalarla görevlerinden alıkonulmasını engellemek amaçlanır.
3
Görevle ilgili suçlardaki meclis soruşturması aşamalarını ve sonuçlarını analiz et.
Soruşturma açılması seçime katılmayı engellerken, sadece mahkûmiyet görevi sona erdirir.
Sürecin her aşamasının (301-360-400) hukuki sonuçları farklıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Cezai Sorumluluğu

İpuçları

1
Yürütme üyelerinin hem görevleri nedeniyle hem de şahsi olarak işledikleri suçlar için farklı koruma kalkanları olduğunu unutmayın.
2
Yasama dokunulmazlığı sadece milletvekillerine özgü bir hak mıdır, yoksa bakanlar da bundan yararlanabilir mi?
3
Anayasa Madde 106, bakanların görev dışı suçlarda milletvekilleriyle aynı statüde (dokunulmazlık açısından) olduğunu açıkça belirtir.

Daha Fazla Pratik

Bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'a sevk edilmesi sürecindeki 301, 360 ve 400 sayısal verilerini bir tablo halinde çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, atanmaları ve sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması açılması önergesi üye tamsayısının salt çoğunluğuyla verilir; TBMM, üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.

Cevap

Meclis soruşturması açılması önergesinin salt çoğunlukla verilmesi ve soruşturma açılmasına beşte üç çoğunlukla karar verilmesi ifadesi doğrudur.
Doğru olan ifade, Meclis soruşturması sürecinin ilk iki aşamasını kapsayan sayısal çoğunlukları belirtmektedir. Anayasa'nın 106. maddesine göre; önerge için salt çoğunluk (301), soruşturma açılması kararı için ise beşte üç (360) gizli oy gereklidir.

Adım Adım Çözüm

1
Atama ve Milletvekilliği İlişkisini Analiz Et
Bakan atanan milletvekilinin üyeliği sona erer.
Anayasa Madde 106 gereği yasama ve yürütme organları arasındaki sert ayrılık prensibi uygulanır.
2
Siyasi Sorumluluk Makamını Belirle
Bakanlar sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
Yeni sistemde hükümetin kolektif bir sorumluluğu veya Meclis'e karşı siyasi bir muhataplığı bulunmamaktadır.
3
Cezai Sorumluluk ve Meclis Soruşturması Sayılarını Kontrol Et
Öneri: 301, Karar: 360, Sevk: 400.
Görevle ilgili suçlarda Meclis soruşturması süreci üç aşamalı ve nitelikli çoğunluk gerektiren bir yapıya sahiptir.

Anahtar Kavram

Cezai Sorumluluk ve Görevsel Statü (Anayasa Madde 106)

İpuçları

1
2017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme organının Meclis'e karşı siyasi sorumluluğunun nasıl değiştiğini ve hangi denetim yollarının kaldırıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması sürecindeki komisyon yapısını ve soruşturmanın hangi suçları kapsadığını (görev suçu vs. kişisel suç) inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, yürütme organı içerisinde yer alan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ve göreve başlama süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili olan bir kişinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda, bu kişinin milletvekilliği sıfatı sona erer.

Cevap

Milletvekili olan bir kişinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda milletvekilliği sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa milletvekillikleri sona erer. Bu düzenleme, yasama ve yürütme organlarının birbirinden kesin çizgilerle ayrılmasını amaçlayan 'sert kuvvetler ayrılığı' ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yapısını belirle
Türkiye'de 2017 değişikliğiyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir.
Sistem değişikliği, yasama ve yürütme arasındaki üyelik ilişkisini temelden değiştirmiştir.
2
Uyumsuzluk (Incompatibility) kuralını uygula
Milletvekilliği ile yürütme görevinin (bakanlık/CB yardımcılığı) aynı kişide birleşemeyeceği kuralı geçerlidir.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği bir kişi aynı anda hem yasamada hem yürütmede görev alamaz.
3
Hukuki sonucu tespit et
Atanan kişinin TBMM üyeliği, atama anıyla birlikte kendiliğinden düşer.
Anayasa'nın 106. maddesi bu durumu açıkça hükme bağlamıştır.

Anahtar Kavram

Yürütme Görevi ve Yasama Üyeliği Uyumsuzluğu

İpuçları

1
Türkiye'de 2017 anayasa değişikliği ile kuvvetler ayrılığının daha keskin hale getirildiğini düşünün.
2
Bir kişinin aynı anda hem kanun yapıcı (milletvekili) hem de kanun uygulayıcı (bakan) olup olamayacağını değerlendirin.
3
Milletvekili olan bir bakanın oy kullanma yetkisinin ne olacağına dair anayasal kuralı hatırlayın; bu durum üyeliğin düşmesiyle çözülür.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcılarının ve bakanların görev suçlarıyla ilgili 'Meclis Soruşturması' süreçlerini ve gerekli oy oranlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 37Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları ve hukuki konumları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar.
Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanıp görevden alınmaları, 1982 Anayasası'nın 106. maddesinde açıkça belirtilen temel bir kuraldır. Bu sistemde yürütme organının tek yetkilisi Cumhurbaşkanıdır ve yardımcıları ile bakanlar ona karşı sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Atama makamını belirleme
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
2017 değişikliği ile yürütme yetkisi tek elde (Cumhurbaşkanında) toplanmıştır.
2
Seçilme kriterlerini kontrol etme
Milletvekili seçilme yeterliliğine (18 yaş, en az ilkokul mezuniyeti vb.) sahip olmak yeterlidir.
Anayasa'nın 106. maddesi bu nitelikleri yeterli görür.
3
Milletvekilliği ile olan ilişkiyi inceleme
Eğer bir milletvekili atanırsa üyeliği sona erer.
Yasama ve yürütme organları arasındaki ayrılığı (sert kuvvetler ayrılığı) korumak için üyelik düşürülür.

Anahtar Kavram

Yürütme organının yardımcı unsurlarının hukuki statüsü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde 'yürütmenin başı ve tek yetkilisi' kimdir, bunu hatırlayın.
2
Bakanların ve yardımcıların Meclis ile olan bağının (milletvekilliği) devam edip etmediğini kontrol edin.
3
Bakanlıkların teşkilatlanma usulünün 2017'de kanundan kararnameye geçtiğini ve yaş sınırının milletvekili olma yaşı ile aynı olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcısının Cumhurbaşkanına vekalet etme şartlarını ve süresini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 38Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan güncel hükümler doğrultusunda, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile ilgili Meclis soruşturması süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma açılmasına üye tamsayısının üçte beş çoğunluğuyla gizli oyla karar verilir.

Cevap

Meclis soruşturması açılmasına üye tamsayısının üçte beş çoğunluğuyla (360360 milletvekili) gizli oyla karar verilmesi doğru ifadedir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301) önerge verilebilir ve üye tamsayısının üçte beşinin (360360) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verilir. Bu ifade anayasal metinle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge verme şartını belirle
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301)
Sürecin başlaması için ilk adım yazılı bir önergedir.
2
Soruşturma açılma karar sayısını belirle
Üye tamsayısının üçte beşi (360360)
Meclis'in iddiayı ciddi bularak komisyon kurması için gereken nitelikli çoğunluktur.
3
Yüce Divan'a sevk şartını belirle
Üye tamsayısının üçte ikisi (400400)
Yargılama aşamasına geçilmesi için gereken en yüksek nitelikli çoğunluktur.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde önerge verme, soruşturma açma ve Yüce Divan'a sevk aşamaları için farklı nitelikli çoğunluklar (301,360,400301, 360, 400) aranır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve sayısal farkları karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 39Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, yürütme organının yapısal unsurları olan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri siyasi ve idari faaliyetler nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı bireysel ve kolektif sorumluluk taşırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi (bireysel veya kolektif) bir sorumlulukları bulunmamaktadır; bu kişiler yalnızca Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri faaliyetlerden dolayı yalnızca Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne karşı siyasi bir sorumlulukları (güvenoyu veya gensoru gibi) yoktur. Kolektif sorumluluk ilkesi parlamenter sisteme has bir özellik olup, mevcut başkanlık modelinde yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Atanma yeterliliğini değerlendir.
Milletvekili seçilme yeterliliği (18 yaş, ilkokul mezuniyeti vb.) yeterlidir.
Anayasa m. 106/1 gereğidir.
2
Yasama ile ilişkiyi kontrol et.
Bakan olan milletvekilinin üyeliği düşer.
Kuvvetler ayrılığının sertleşmesi nedeniyle iki görev birleşemez.
3
Sorumluluk rejimini analiz et.
Siyasi sorumluluk Cumhurbaşkanına, cezai sorumluluk ise Meclis soruşturması yoluyla Meclise karşıdır.
Bireysel veya kolektif siyasi sorumluluk parlamenter sisteme ait bir özelliktir ve kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Sorumluluk ve Statü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütmenin başı tek başına Cumhurbaşkanıdır.
2
Bakanlar, Meclis'ten güvenoyu alarak mı göreve başlarlar yoksa sadece Cumhurbaşkanı tarafından mı atanırlar?
3
Bakanların siyasi sorumluluğu kime karşıdır? Meclis'e karşı 'Gensoru' verilebildiği dönem sona ermiştir.

Daha Fazla Pratik

Bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılanma sürecini (Meclis Soruşturması sayısal verilerini) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 40Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyelerinden birinin Cumhurbaşkanı tarafından bakan olarak atanması durumunda, bu kişinin milletvekilliği sıfatı ve yeni görevinin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakan olarak atanan kişinin milletvekilliği sıfatı, atama işleminin gerçekleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Milletvekili iken bakan olarak atanan kişinin milletvekilliği sıfatı atama ile birlikte kendiliğinden sona erer.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme ve yasama organları birbirinden kesin çizgilerle ayrılmıştır. Bu nedenle, bir milletvekili bakan olarak atandığında, Anayasa'nın açık hükmü gereği yasama organındaki üyeliği (milletvekilliği) herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Atama makamını ve görev içeriğini belirle.
Bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve yürütme organının bir parçasıdır.
Yürütme organının yapısını anlamak, yasama ile olan ilişkisini kurmak için gereklidir.
2
Yasama ve yürütme organları arasındaki üyelik bağdaşmazlığını kontrol et.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, TBMM üyeleri arasından atananların üyeliği sona erer.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde kuvvetlerin sert ayrılığı ilkesinin sonucunu belirlemek için bu kural esastır.

Anahtar Kavram

Yürütme ve Yasama Organlarının Üyelik Bağdaşmazlığı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama (Meclis) ve yürütme (Cumhurbaşkanı ve Bakanlar) arasındaki ilişkiyi düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcılarının atanma şartlarını ve milletvekilliği ile olan ilişkisini de inceleyebilirsiniz; bakanlarla aynı kurallara tabidirler.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 2 / 4Sonraki
Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 2 | Examkin