Soru

Zorluk: ZorMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

Bir bakanlık bünyesinde şube müdürü olarak görev yapan (A), maiyetindeki memur (M)’ye yürüttüğü bir proje kapsamında mevzuata açıkça aykırı bir talimat vermiştir. Memur (M), bu durumun yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını (A)’ya yazılı olarak bildirmiştir. Bunun üzerine (A), emrini yazılı bir belge ile teyit ederek (M)’ye iletmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "Ödev ve Sorumluluklar" başlığı altında yer alan düzenlemeler (Madde 6-16) dikkate alındığında, bu süreç ve tarafların sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mevzuata aykırı olan emrin şube müdürü tarafından yazılı olarak yenilenmesi üzerine memur tarafından yerine getirilmesi hâlinde, bu fiilden doğan sorumluluk emri veren amire aittir.
  2. B
    Şube müdürü (A), maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranmakla yükümlü olduğu gibi, amirlik yetkisini kullanarak memurdan borç para isteyemez ve hediye kabul edemez.
  3. Verilen emrin konusu suç teşkil ediyorsa, amir emrini yazılı olarak yenilemiş olsa dahi memur bu emri yerine getiremez; aksi hâlde sorumluluk yalnızca emri veren amire ait olur.Cevap
  4. D
    Memur (M)’nin siyasi partilere üye olamayacağına dair düzenleme, Kanun'un "Yasaklar" bölümünde değil, "Ödev ve Sorumluluklar" bölümündeki tarafsızlık ilkesi kapsamında yer alır.
  5. E
    Memur (M)’nin görevden ayrılması durumunda kendisine teslim edilen resmi belgeleri iade etme yükümlülüğü, memurun ölümü hâlinde mirasçılarını da kapsayan hukuki bir sorumluluktur.

Cevap

Konusu suç teşkil eden bir emrin yerine getirilmesi durumunda sorumluluğun yalnızca emri veren amire ait olduğu ifadesi yanlıştır; bu durumda hem emri veren hem de yerine getiren memur müteselsilen sorumludur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesi ve Anayasa'nın 137. maddesi uyarınca, konusu suç teşkil eden bir emir hiçbir suretle yerine getirilmez. Eğer bu yasaklanan emir yerine getirilirse, emri yerine getiren memur 'emri veren amirin yazılı ısrarı olduğu' gerekçesiyle sorumluluktan kurtulamaz. Bu durumda hem emri veren hem de uygulayan memur sorumlu tutulur. Dolayısıyla sorumluluğun yalnızca amire ait olduğu yönündeki ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Emrin niteliğini belirle
Emir 'mevzuata aykırı' ise yazılı ısrarla yerine getirilir, ancak 'konusu suç teşkil ediyorsa' hiçbir şekilde yerine getirilmez.
Anayasa m. 137 ve 657 sayılı Kanun m. 11 arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
2
Sorumluluk paylaşımını analiz et
Konusu suç teşkil eden emri yerine getiren memur, amirin yazılı talimatı olsa dahi sorumluluktan kurtulamaz.
Hukuk devletinde kanunsuz emir ve suç teşkil eden emir ayrımı, memurun kişisel sorumluluğunu belirler.

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir ve Suç Teşkil Eden Emir Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Memurların mali sorumluluğu ve idarenin rücu mekanizması ile ilgili 13. madde hükümlerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla