Soru

Zorluk: OrtaMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

Bir kamu kurumunun mali hizmetler biriminde çalışan devlet memuru, birim amiri tarafından hazırlanan bir ödeme evrakının ilgili harcama yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğunu tespit etmiştir. Memur bu durumu amirine sözlü olarak iletmesine rağmen amir, işlemin aciliyetini gerekçe göstererek yapılmasını sözlü olarak yinelemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, konusu suç teşkil etmeyen ancak mevzuata aykırı olan bu durumda memurun izlemesi gereken hukuki süreç ve sorumluluk devri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Memur emri yerine getirmemeli ve aykırılığı amire bildirmeli; amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse emri yerine getirmeli, ancak bu durumda sorumluluk emri verene ait olmalıdır.Cevap
  2. B
    Sadakat ödevi, amirin her türlü sözlü talimatına mutlak itaati gerektirdiğinden, memur yönetmelik hükmünü göz ardı ederek emri derhal uygulamalı ve sorumluluğu üstlenmelidir.
  3. C
    Memur, tarafsızlık ödevi uyarınca amirin emrini yerine getirmeli; ancak bu durumu memurlar için getirilen hediye alma yasağı kapsamında bir ihlal olarak değerlendirip disiplin amirine bildirmelidir.
  4. D
    Emrin konusu suç teşkil etmese de mevzuata aykırı olması sebebiyle memur emri hiçbir koşulda yerine getirmemeli ve amiri hakkında mal bildiriminde bulunmadığı gerekçesiyle ihbarda bulunmalıdır.
  5. E
    Kamu hizmetinin sürekliliği ilkesi gereği memur, sözlü emri yerine getirmeli; ancak mali sorumluluktan kurtulmak için işlemi gerçekleştirdikten sonra durumu yazılı bir raporla üst makama bildirmelidir.

Cevap

Memurun mevzuata aykırı emri yerine getirmeyerek durumu bildirmesi, amirin yazılı ısrarı halinde ise emri yerine getirerek sorumluluğu amire devretmesi gerekir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesine göre, memur amirinden aldığı emri mevzuata aykırı bulursa yerine getirmez ve durumu amire bildirir. Eğer amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmak zorundadır ancak tüm sorumluluk emri verene geçer. Bu düzenleme memuru hukuki risklerden korurken hiyerarşik işleyişi de sürdürür.

Adım Adım Çözüm

1
Emrin niteliğini analiz etmek.
Emrin bir suç teşkil etmediği ancak yönetmeliğe (mevzuata) aykırı olduğu saptanmıştır.
Anayasa m. 137 ve 657 sayılı Kanun m. 11'e göre prosedür belirlenir.
2
Aykırılığın amire bildirilmesi.
Memur emri yapmaz ve aykırılığı emri verene bildirir.
Mevzuata aykırı emrin düzeltilmesi için ilk aşamadır.
3
Amirin yazılı ısrarının beklenmesi.
Amir emrinde ısrar eder ve emri yazı ile yenilerse memur emri yerine getirmek zorunda kalır.
Yazılı emir, hiyerarşik hiyerarşide sorumluluğun yer değiştirmesini sağlar.
4
Sorumluluğun tespiti.
Emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir.
Memur hukuki koruma altına alınmış olur.

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir (Mevzuata Aykırı Emir) Prosedürü

Daha Fazla Pratik

Konusu suç teşkil eden emirlerin (Emr-i gayri kanuni) mutlak surette yerine getirilmemesi kuralını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Anayasa m. 137 hükmü ile 657 m. 11 hükmünü paralel değerlendirerek, yazılı emir şartının 'sorumluluk kurtarıcı' niteliğini hatırlamak.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla