Soru

Zorluk: OrtaBorçlunun Temerrüdünün Genel Şartları ve İhtar

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde borçlunun temerrüde düşmesi ve ihtar kuralı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Muaccel bir borcun borçlusu, kural olarak alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.
  2. B
    Borcun ifa edileceği günün taraflarca 'yeni yılın ilk iş günü' gibi net şekilde belirlendiği hallerde, borçlu bu günün geçmesiyle kendiliğinden temerrüde düşer.
  3. C
    Borçlunun temerrüde düşmesi için kural olarak borçlunun kusurlu olması şart değildir; kusur sadece gecikme tazminatı gibi sonuçlar için aranır.
  4. Vadenin 'ürünlerin limana varışından itibaren 5 gün sonra' şeklinde kararlaştırıldığı durumlarda, varış gerçekleştiği anda borçlu ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.Cevap
  5. E
    Sebepsiz zenginleşme borçlarında, zenginleşenin iyiniyetli olması durumunda temerrüt için alacaklının bildirimde bulunması şarttır.

Cevap

Vadenin belirli bir olaya (limana varış gibi) bağlandığı durumlarda bu 'belirlenebilir vade' sayılır ve temerrüt için alacaklının ihtarı gerekir; bu nedenle bu durumun kendiliğinden temerrüt oluşturacağı ifadesi yanlıştır.
Türk Borçlar Kanunu madde 117/2'ye göre borçlunun kendiliğinden temerrüde düşmesi için vadenin taraflarca 'belirli bir gün' olarak kararlaştırılması gerekir. 'Limana varıştan 5 gün sonra' gibi ifadelerde başlangıç noktası (varış anı) kesin bir takvim günü olmadığından, bu durum 'belirlenebilir vade' kapsamındadır ve alacaklının ihtarı olmadan borçlu temerrüde düşmez. Bu nedenle seçenekteki ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlu temerrüdünün genel şartlarını hatırla.
Borcun muaccel olması ve kural olarak ihtarın yapılması gerekir.
Türk Borçlar Kanunu m. 117 uyarınca genel kural ihtardır.
2
İhtarın gerekmediği 'belirli vade' (vade-i kat'i) kavramını analiz et.
Vade, takvimsel olarak net veya her iki tarafça bilinen bir gün ise ihtar gerekmez.
TBK 117/2'deki istisna, vadenin taraflarca 'belirlenmiş' olmasını şart koşar.
3
Seçeneklerdeki senaryoyu 'belirli' ve 'belirlenebilir' vade ayrımı üzerinden değerlendir.
Limana varış tarihi sözleşme kurulurken kesin olmadığından, bu bir 'belirlenebilir vade'dir ve ihtar gerektirir.
Dürüstlük kuralı ve kanuni düzenleme uyarınca, borçlunun ne zaman temerrüde düştüğünü bilebilmesi için alacaklının talebi (ihtar) aranır.

Anahtar Kavram

Belirli Vade vs. Belirlenebilir Vade Ayrımı

İpuçları

1
Borçlu temerrüdünde genel kuralın 'ihtar' olduğunu, istisnaların ise sınırlı olduğunu unutmayın.
2
Belirli vade (vade-i kat'i) ile vadenin sadece hesaplanabilir olması (belirlenebilir vade) arasındaki farkı düşünün.

Daha Fazla Pratik

İhtarın gerekmediği diğer durumları (haksız fiil, sebepsiz zenginleşme istisnası) tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla