Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKıymetli Evrakın Zayi Olması ve İptal Davası

Emre yazılı bir bononun zilyetliğini iradesi dışında kaybeden hamilin, Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri uyarınca senedin zayi olması nedeniyle yargı yoluna başvurması durumunda uygulanacak usul ve esaslara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İptal davası, senedin borçlusuna karşı açılan hasımlı bir dava olup; görevli mahkeme, senedin ödeme yerindeki veya borçlunun yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesidir.
  2. Zilyetlikten irade dışı çıkan bir senedin iptaline karar verilebilmesi için senedi elinde bulunduranın bilinmemesi şarttır; eğer senedi elinde bulunduran kişi biliniyorsa zayi nedeniyle iptal davası yoluna başvurulamaz.Cevap
  3. C
    Senedin vadesi henüz gelmemişse, mahkemece senedi elinde bulundurana yönelik yapılacak çağrıdaki en az 33 aylık süre, ilanların Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilk kez yayımlandığı tarihten itibaren işlemeye başlar.
  4. D
    Mahkemece verilen ödeme yasağı kararı, senedin zayi olduğu kesinleşmeden senedi hukuken hükümsüz kılar ve hak sahibine borçludan senetsiz talepte bulunma yetkisi verir.
  5. E
    İlan süreci devam ederken senedi elinde bulunduran kişi ortaya çıkıp senedi mahkemeye ibraz ederse, mahkeme senedin mülkiyetinin kime ait olduğunu inceleyerek uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlar.

Cevap

Zilyetliğinde bulunan senedi iradesi dışında kaybeden hak sahibi, senedi elinde bulunduran kişinin kimliğini biliyorsa zayi nedeniyle iptal davası açamaz; bu durumda senedin iadesi için hasımlı bir dava açması gerekir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, zilyetlikten irade dışı çıkan bir senedin iptaline karar verilebilmesi için senedi elinde bulunduranın bilinmemesi şarttır. Eğer senedi elinde bulunduran kişi biliniyorsa, ortada 'zayi' durumu değil bir 'zilyetlik uyuşmazlığı' vardır ve bu durumda zayi nedeniyle iptal davası değil, hasımlı bir iade (istihkak) davası açılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Senedin zayi olma durumunun ve hamillik sıfatının tespiti
Senet üzerinde hak sahibi olan kişi, zilyetliği irade dışı kaybettiğini ve senedin kimde olduğunun bilinmediğini belirler.
TTK m. 651/2 uyarınca iptal davası sadece 'hasımsız' yani senedi elinde bulunduranın bilinmediği durumlarda açılabilir.
2
Mahkemeye başvuru ve ödeme yasağı talebi
Ödeme yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurularak borçluya yönelik ödeme yasağı kararı alınması istenir.
TTK m. 661 gereği, borcun ödenmesini önlemek amacıyla mahkeme muhataba ödeme yasağı koyar.
3
İlan sürecinin ve sürelerin kontrolü
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde 33 kez ilan yapılır. Vadesi gelmemiş senetlerde 33 aylık bekleme süresi vadenin gelmesiyle başlar.
TTK m. 662 uyarınca hak kaybını önlemek ve senedi elinde bulundurana çağrı yapmak için bu prosedür zorunludur.
4
Nihai iptal kararının sonuçlarının değerlendirilmesi
Senet ibraz edilmezse iptaline karar verilir. Bu karar ile senet teşhis fonksiyonunu yitirir ve hak sahibine senetsiz talep veya yeni senet düzenletme hakkı doğar.
TTK m. 667 uyarınca iptal kararı senedi hükümsüz kılarak hakkın senetsiz takibini sağlar.

Anahtar Kavram

İptal Davasının Hukuki Niteliği ve Şartları

İpuçları

1
İptal davasının 'hasımsız' (davalı içermeyen) bir dava olup olmadığını ve kimin elinde olduğu bilinen bir senet için açılıp açılamayacağını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İptal davası devam ederken senedi elinde bulunduran kişinin ortaya çıkması durumunda mahkemenin izleyeceği prosedürü (TTK m. 665) detaylıca inceleyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kıymetli Evrakın Zayi Olması ve İptal Davası

Bu konudan daha fazla soru