İdari teşkilatlanma sistemimizde hizmetlerin merkeze danışılmadan, ancak merkez adına yürütülmesini sağlayan kurallar bütünü ile mülki idare amirlerinin hukuki statüleri incelendiğinde, il genel ve ilçe idaresine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Anayasal bir kural olarak yetki genişliği ilkesi yalnızca illerin idaresinde tanınmış olup, ilçe idaresinin başı olan kaymakamların bu yetkiyi kullanarak merkeze danışmadan merkezin bütçesinden harcama yapma salahiyeti yoktur.Cevap
- Bİldeki kamu hizmetlerinin yürütülmesinde valiye yardımcı olan İl İdare Kurulu, yerel yönetim birimi olan il özel idaresinin karar organları hiyerarşisinde yer almaktadır.
- CBakanlıkların ildeki teşkilatının başında bulunan il idare şube başkanları, devlet tüzel kişiliğinden ayrılarak başkent teşkilatı içinde bağımsız bir kamu tüzel kişiliği oluştururlar.
- DValinin, ildeki merkezi idare kuruluşları üzerinde sahip olduğu denetim yetkisi ile merkez teşkilatının vali üzerindeki denetimi idari vesayet niteliği taşımaktadır.
- EKaymakam, ilçede görev yapan tüm idari birimler üzerinde yerinden yönetim ilkesinin bir sonucu olarak özerk bütçe kullanma ayrıcalığına sahiptir.
Cevap
Anayasal bir kural olarak yetki genişliği ilkesi yalnızca illerin idaresinde tanınmış olup, ilçe idaresinin başı olan kaymakamların bu yetkiyi kullanarak merkeze danışmadan merkezin bütçesinden harcama yapma salahiyeti yoktur.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 126. maddesi gereğince illerin idaresi 'yetki genişliği' esasına dayanır. Yetki genişliği, taşradaki yöneticinin (valinin) merkeze danışmadan merkezin bütçesinden harcama yapabilme ve merkez adına karar alabilme yetkisidir. Bu yetki istisnai olarak sadece illerde valilere verilmiştir; ilçelerin idaresinde kaymakamların yetki genişliği yoktur. Doğru ifade bu ilkeyi ve ilçe idaresinin sınırlarını eksiksiz yansıtmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İl ve İlçe İdaresinin Statüsü ve Yetki Genişliği