Soru

Zorluk: ZorAd ve Adın Korunması

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen "adın korunması" ve "adın değiştirilmesi" kurumlarına ilişkin hukuki esaslar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Bir kimsenin adı üzerindeki hakkının başkası tarafından çekişmeli hale getirilmesi (aidiyetinin inkâr edilmesi) durumunda, hak sahibi ancak "tecavüzün men'i" davası açarak adın kendisine ait olduğunun belirlenmesini isteyebilir.Cevap
  2. B
    Adın haksız yere kullanılmasına (adın gaspı) son verilmesi için açılan tecavüzün ref'i (son verme) davasında, adı haksız kullananın kusurlu olması veya bir zararın doğmuş olması şartı aranmaz.
  3. C
    Adın haksız kullanılması sonucunda kişilik hakları saldırıya uğrayan kimse, genel hükümler uyarınca şartları varsa maddi ve manevi tazminat davası açabilir.
  4. D
    Haklı bir sebebe dayanarak adın değiştirilmesine karar verilmesi durumunda, bu değişiklikten zarar gören üçüncü kişiler, değişikliği öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde iptal davası açabilirler.
  5. E
    Adın korunmasına ilişkin davalarda, adın haksız kullanılması yoluyla elde edilen haksız kazancın iadesi, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre talep edilebilir.

Cevap

Ad üzerindeki hakkın çekişmeli hale getirilmesi durumunda açılacak olan dava 'tespit' davasıdır, 'men' davası değildir.
Türk Medeni Kanunu'nun 26. maddesine göre, bir kimsenin adı üzerindeki hakkının sadece çekişmeli hale getirilmesi durumunda açılabilecek olan dava 'tespit' davasıdır. Tecavüzün men'i (durdurma) davası ise adın haksız yere kullanılması (gaspı) durumunda, henüz başlamamış saldırıları önlemek veya devam eden saldırıları durdurmak için açılan bir eda davasıdır. Dolayısıyla, çekişme durumunda 'men' davasının açılacağını belirten ifade hukuki terminoloji ve kanun sistemi açısından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TMK m. 26/1 hükmünün analiz edilmesi
Kanun, ad üzerindeki hakkın çekişmeli hale getirilmesi (aidiyetin reddi) ile haksız kullanım (gasp) hallerini birbirinden ayırmıştır.
Her iki ihlal türü için öngörülen hukuki koruma yolu ve dava türü farklıdır.
2
Çekişme (aidiyetin tartışmalı olması) durumunda başvurulacak yolun belirlenmesi
Ad üzerindeki hak sadece çekişmeli hale getirilmişse 'tespit davası' açılır.
Tespit davası, mevcut bir hukuki ilişkinin veya hakkın varlığının ya da yokluğunun mahkemece saptanmasını amaçlar.
3
Haksız kullanım (gasp) durumunda başvurulacak yolların belirlenmesi
Adın haksız kullanılması durumunda tecavüzün men'i (durdurma), tecavüzün ref'i (son verme) ve tazminat davaları açılır.
Haksız kullanım, hakkın sadece inkar edilmesi değil, eylemli olarak ihlal edilmesini ifade eder.
4
Adın değiştirilmesi (TMK m. 27) ile olan farkın kontrol edilmesi
Adın değiştirilmesine karşı üçüncü kişilerin açacağı dava 'iptal' davasıdır ve 1 yıllık süreye tabidir.
Adın değiştirilmesi kararı kesinleştikten sonra bu kararın etkilerini ortadan kaldırmak için özel bir süre öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Adın Korunması ve Adın Değiştirilmesi Arasındaki Farklar

Daha Fazla Pratik

Adın korunması davalarında yetkili mahkemenin davacının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu ve adın değiştirilmesi davasının nüfus siciline şerh düşüldüğünü hatırlayınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla