Beyaz eşya ticareti yapan bir tacir, sattığı ürünlerin bedeli olarak aldığı ve henüz vadesi dolmamış bir bonoyu, iş seyahati sırasında konakladığı otelde çaldırmıştır. Tacir, senedin kimin tarafından çalındığını bilmemektedir ve senedin hükümden düşürülmesi için hukuki yollara başvurmak istemektedir.
Bu tacirin başvuracağı hukuki süreç ve senedin iptali usulü dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Senedi elinde bulunduran kişinin kimliğinin yargılama sürecinde tespit edilmesi hâlinde iptal davasına devam edilemez; mahkeme, davacıya bu kişiye karşı istirdat (geri alma) davası açması için uygun bir süre verir.Cevap
- BZayi sebebiyle iptal kararı verilebilmesi için uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesine taşınması ve senet bedeli kadar teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi yasal bir zorunluluktur.
- CMahkemenin tensip zaptıyla vereceği ödeme yasağı kararı, senedin iptali niteliğinde olup borçluyu borçtan kesin olarak kurtarır ve ödeme yükümlülüğünü tamamen sonlandırır.
- DMahkemeden alınacak iptal kararı senette mündemiç olan alacak hakkını da kül hâlinde sona erdirdiğinden, alacaklının temel borç ilişkisine dayanarak yeni bir senet talep etme hakkı kalmaz.
- Eİptal talebi, doğrudan senedi düzenleyen asıl borçluya karşı yöneltilmesi gereken çekişmeli bir yargı işi olduğundan, davalının yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.
Cevap
Senedi elinde bulunduran kişinin yargılama sırasında tespit edilmesi durumunda iptal davasına devam edilemeyeceği ve davacıya istirdat davası açması için süre verileceğini belirten ifade doğrudur.
Türk Ticaret Kanunu madde 758 düzenlemesine göre, iptal davasının en temel şartlarından biri senedi elinde bulunduran kişinin kim olduğunun bilinmemesidir. Eğer dava devam ederken senedi elinde bulunduran kişinin kimliği tespit edilirse, artık o kişiye karşı doğrudan senedin iadesi talebiyle 'istirdat (geri alma) davası' açılması zorunludur. Mahkeme iptal davasına devam edemez ve hak sahibine istirdat davası açması için makul bir mehil verir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kıymetli evrakta zayi nedeniyle iptal davası şartları ve istirdat davası ayrımı