Soru

Zorluk: Çok zorTBMM İçtüzüğü ve Çalışma Düzeni

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca; Meclis'in çalışma düzeni, yasama faaliyetlerinin zaman dilimlerine ayrılması ve İçtüzük değişikliklerinin yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis İçtüzüğü'nün hem şekil hem de esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davalarında süre, yayım tarihinden itibaren altmış gündür ve şekil denetimi kanunlarda olduğu gibi sadece 'son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı' hususu ile sınırlı değildir.Cevap
  2. B
    TBMM bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir; tatil süresi dışında kalan ve toplamda on beş günü aşmayan 'ara verme' süreleri, Anayasa'da öngörülen üç aylık azami tatil limitinin hesaplanmasında mahsup edilerek dikkate alınır.
  3. C
    Meclis'in bir yasama yılındaki çalışmalarının ara verilmek suretiyle ayrılan her bir kısmına 'birleşim' denir; birleşimlerin her bir bölümüne ise 'oturum' adı verilir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı veya Meclis Başkanı tarafından olağanüstü toplantıya çağrılan TBMM, çağrıya neden olan konu görüşülüp karara bağlanmadıkça başka hiçbir yasama faaliyeti icra edemez ve doğrudan tatiline devam edemez.
  5. E
    Yasama dönemi, bir yasama yılının başladığı 1 Ekim tarihinden bir sonraki yılın 30 Eylül tarihine kadar geçen süreyi ifade eder ve bu süre içerisinde Meclis kendiliğinden toplanma yetkisine sahiptir.

Cevap

Meclis İçtüzüğü'nün hem şekil hem de esas denetimi yayım tarihinden itibaren 60 günlük süreye tabidir ve şekil denetimi kanunlardaki gibi kısıtlı değildir.
İçtüzük, bir parlamento kararı olmasına rağmen istisnai olarak AYM tarafından denetlenir. Anayasa'nın 148. maddesinde kanunlar için öngörülen 10 günlük şekil denetimi süresi ve 'son oylama çoğunluğu' ile sınırlı şekil incelemesi kuralı İçtüzük için geçerli değildir. Bu nedenle İçtüzük değişiklikleri, yayımından itibaren 60 gün içinde hem şekil (tüm usul kuralları yönünden) hem de esas bakımından dava edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
İçtüzüğün hukuki niteliğini tespit et.
İçtüzük bir parlamento kararıdır ancak Anayasa Madde 148 gereği AYM denetimine tabidir.
Yargısal denetim rejimini belirlemek için normun türü bilinmelidir.
2
Yargısal denetim sürelerini karşılaştır.
Kanunlar için şekil denetimi süresi 10 gün iken, İçtüzük için Anayasa'da özel bir süre yoktur; bu nedenle genel süre olan 60 gün uygulanır.
İptal davası açma hak düşürücü sürelerinin tespiti gereklidir.
3
Şekil denetiminin kapsamını analiz et.
Anayasa 148, kanunların şekil denetimini 'son oylama çoğunluğu' ile sınırlamıştır; İçtüzük için böyle bir sınırlama yoktur.
AYM'nin denetim yetkisinin sınırlarını belirlemek için anayasal istisnalar kontrol edilmelidir.
4
Çalışma düzeni terimlerini (dönem, yıl, birleşim, oturum) doğrula.
Dönem (seçim arası), Yıl (1 Ekim-30 Eylül), Birleşim (günlük toplantı), Oturum (parça).
Diğer seçeneklerdeki kavramsal hataları elemek için tanımlar netleştirilmelidir.

Anahtar Kavram

İçtüzüğün Hukuki Niteliği ve TBMM Çalışma Düzeni Tanımları

Daha Fazla Pratik

İçtüzüğün yargısal denetimi ile kanunların yargısal denetimi arasındaki farkları tablo halinde çalışmanız bu tip çeldiricileri elemenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla