Türkiye Cumhuriyeti'nde görev yapmakta olan Cumhurbaşkanı (K), ardışık olarak ikinci dönemini icra etmektedir. Yaklaşan seçim dönemi öncesinde, siyasi kulislerde (K)'nin yeniden aday olup olamayacağı tartışılmaktadır. Anayasal kural gereği bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilmektedir; ancak yürürlükteki anayasal hükümlerde bu durumun açıkça düzenlenmiş tek bir istisnası bulunmaktadır.
Buna göre, ikinci dönemini icra eden Cumhurbaşkanı (K)'nin yapılacak ilk seçimlerde hukuken üçüncü kez aday olabilmesi, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine bağlıdır?
- ACumhurbaşkanının, anayasal yetkisine dayanarak seçimlerin yenilenmesine bizzat karar vermesi
- BTürkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesi kararı alması
- Türkiye Büyük Millet Meclisinin, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesiCevap
- DÜlke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesi durumunda, çıkarılacak Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile adaylık sınırının istisnai olarak kaldırılması
- EYüksek mahkeme statüsünde görev yapan Yüksek Seçim Kurulunun, seçmen iradesini gözeterek adaya özel adaylık izni vermesi
Cevap
Türkiye Büyük Millet Meclisinin, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi
Yürürlükteki Anayasa hükümlerine (Madde 116) göre, Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır ve bir kişi en fazla iki defa seçilebilir. Ancak bu kuralın Anayasa'da belirtilen tek bir istisnası vardır: Cumhurbaşkanının ikinci döneminde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde mevcut Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir. TBMM'nin bu kararı alabilmesi için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu gereklidir. Bu nedenle meclisin 3/5 çoğunluğu ile aldığı yenileme kararı, adaylık yolunu açan doğru anayasal şarttır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cumhurbaşkanının Görev Süresi ve Üçüncü Dönem İstisnası