Soru

Zorluk: OrtaAnonim Şirket: Yönetim Kurulu (Oluşumu, Yetkileri ve Sorumluluğu)

Bir anonim şirkette yönetim kurulu, esas sözleşmeye dayalı olarak hazırlanan bir iç yönerge ile yönetim yetkisini profesyonel bir genel müdüre devretmiştir. Genel müdürün kendi yetki alanı içinde gerçekleştirdiği operasyonel hatalar ve usulsüzlükler sonucunda şirket önemli bir mali kayba uğramıştır.

61026102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, yönetim kurulunun bu zarardan dolayı hukuki sorumluluğunun doğabilmesi için ileri sürülebilecek temel hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yönetim kurulunun, yönetimi devrettiği kişilerin kanunlara ve esas sözleşmeye uygun hareket edip etmediklerini denetleme (üst düzey gözetim) yükümlülüğünü ihmal etmiş olmasıCevap
  2. B
    Yönetim yetkisinin bir iç yönerge aracılığıyla kurul dışındaki profesyonel yöneticilere devredilmesinin kanunen mutlak butlanla sakat olması
  3. C
    Şirketin günlük operasyonel kararlarının alınmasının, yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görevleri arasında yer alması
  4. D
    Yönetim kurulu üyelerinin, şirketin uğradığı tüm zararlardan dolayı herhangi bir kusur şartı aranmaksızın şahsen sorumlu olmaları
  5. E
    Genel müdürün atanması ve görevden alınması yetkisinin münhasıran genel kurula ait olması nedeniyle yapılan yetki devrinin geçersiz sayılması

Cevap

Yönetim kurulu, yönetimi devrettiği kişilerin kanunlara ve esas sözleşmeye uygun hareket edip etmediklerini denetleme (üst düzey gözetim) yükümlülüğünü ihmal etmiş olması durumunda sorumlu tutulabilir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 375375. maddesi uyarınca, yönetim kurulunun 'yönetimle görevlendirilen kişilerin, kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst düzey gözetimi' yetkisi devredilemez ve vazgeçilemezdir. Bu nedenle yönetim yetkisi devredilmiş olsa dahi, kurulun gözetim yükümlülüğünü (culpa in vigilando) yerine getirmemesi durumunda hukuki sorumluluğu devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Yetki devrinin hukuki zeminini analiz etme
TTK m. 367 uyarınca yönetim yetkisinin devri mümkündür.
Yönetim kurulu her kararı bizzat almak zorunda değildir, yetki devri kurumsallaşma için yasaldır.
2
Devredilemez yetkilerin (TTK m. 375) kapsamını belirleme
Üst düzey yönetim, organizasyon ve özellikle 'üst düzey gözetim' devredilemez.
Kurul, işi başkasına yaptırsa da yapanın doğru yapıp yapmadığını kontrol etme görevinden kurtulamaz.
3
Sorumluluk rejimini uygulama (TTK m. 553)
Yönetim kurulu, gözetim görevindeki ihmali (kusuru) nedeniyle zarardan sorumlu olur.
Yetki devredildiğinde kurul sadece 'seçmede, talimat vermede ve gözetmede' özen göstermekle yükümlüdür.

Anahtar Kavram

Üst Düzey Gözetim Yükümlülüğü (TTK m. 375/1-e)

İpuçları

1
Yönetim kurulunun bazı yetkileri 'vazgeçilemez' niteliktedir. TTK m. 375'i hatırlayın.
2
Kurul, işi bir profesyonele devretse bile, o kişinin yanlış yapıp yapmadığını kontrol etmek zorundadır.

Daha Fazla Pratik

Yönetim kurulunun diğer devredilemez yetkilerini (borca batıklık bildirimi, pay defteri tutulması vb.) listeleyerek pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Sorumluluğu değerlendirirken 'Basiretli İş Adamı' standardı ile 'İş Adamı Kararı' (Business Judgment Rule) ayrımına dikkat edilebilir. Ancak devredilemez yetkilerde 'İş Adamı Kararı' koruması, gözetim görevi hiç yapılmamışsa geçerli olmaz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla