Tacir (A), tekstil ürünleri satışı konusunda faaliyet gösteren Tacir (B)’ye tarihinde bir fatura göndermiştir. Söz konusu fatura, Tacir (B)’nin işletmesine tarihinde tebliğ edilmiştir. Tacir (B), faturadaki birim fiyatların anlaşılandan yüksek olduğunu fark etmesine rağmen, işletmesindeki personel eksikliği nedeniyle ancak tarihinde noter kanalıyla itirazda bulunmuştur. Ayrıca taraflar arasındaki yazılı sözleşmede, ödemede gecikilen her gün için mal bedelinin 'i oranında bir cezai şart kararlaştırılmıştır.
Bu olayla ilgili sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Tacir (B), faturayı aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itiraz etmediği için faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır ve tacir sıfatı nedeniyle fahiş olduğu gerekçesiyle cezai şartın indirilmesini mahkemeden talep edemez.Cevap
- BFaturaya itiraz süresi faturanın düzenlendiği tarihten itibaren başladığından, (B)'nin yaptığı itiraz süresindedir; ancak basiretli iş adamı standardı gereği fiyat farkını ödemek zorundadır.
- CTacir (B), tacir sıfatına sahip olsa dahi Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri uyarınca, ekonomik mahvına sebep olacak derecedeki aşırı cezai şartın indirilmesini her durumda mahkemeden isteyebilir.
- DTacir (B)'nin faturaya yaptığı itirazın geçerli sayılabilmesi için sekiz günlük süre içinde noter, iadeli taahhütlü mektup veya telgraf ile yapılması zorunlu olduğundan, süresinde yapılsa dahi başka bir yolla yapılan itiraz sonuç doğurmazdı.
- EEğer Tacir (B) bir esnaf işletmesi işletiyor olsaydı, basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü olmayacağı için faturaya itiraz etmese dahi faturada yazan bedeli kabul etmiş sayılmazdı.
Cevap
Tacir (B)'nin faturayı aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itiraz etmediği için faturanın içeriğini kabul etmiş sayılması ve tacir sıfatı nedeniyle fahiş cezai şartın indirilmesini talep edememesi doğrudur.
Doğru yanıt, tacirin iki temel yükümlülüğünü ve sonucunu birleştirmektedir: Birincisi, TTK m. 21/2 uyarınca faturanın içeriğine itiraz süresi tebliğden itibaren sekiz gündür ve bu süre geçirilirse içerik kabul edilmiş sayılır. İkincisi, TTK m. 22 uyarınca tacir sıfatına sahip borçlu, aşırı olduğu gerekçesiyle cezai şartın indirilmesini mahkemeden talep edemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tacir Olmanın Sonuçları: Faturaya İtiraz Süresi ve Cezai Şartın İndirilememesi
Daha Fazla Pratik
Tacirler için öngörülen 'ücret ve faiz isteme hakkı' ile 'hapis hakkı' konularına göz atılması önerilir.
Tahmini Süre:3m 0s