Soru

Zorluk: ZorKamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri: Kamu Hizmeti İmtiyazı ve Sözleşmeleri

Kamu hizmetlerinin özel kişilerce yürütülme usullerinden biri olan 'kamu hizmeti imtiyazı' ve bu kapsamda akdedilen sözleşmelerin hukuki rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İmtiyaz sözleşmeleri idari sözleşme niteliğinde olup, bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde kural olarak idari yargı görevlidir.
  2. B
    Merkezi idare adına kamu hizmeti imtiyazı verme yetkisi, 1982 Anayasası ve ilgili mevzuat uyarınca Cumhurbaşkanı'na aittir.
  3. C
    İmtiyaz sözleşmesi imzalanmadan önce Danıştay'ın görüşünün (düşüncesinin) alınması zorunludur ve Danıştay bu görüşünü iki ay içinde bildirmekle yükümlüdür.
  4. Sözleşmenin 'intuitu personae' (şahsa bağlılık) niteliği, imtiyaz sahibi özel kişi ile idare arasındaki güven ilişkisine dayandığından, imtiyazcı sözleşmeden doğan hak ve borçlarını idarenin onayı olmaksızın serbestçe devredebilir.Cevap
  5. E
    Kâr ve zararın özel kişiye ait olması yönüyle imtiyaz usulü; mültezimin kâr-zarar riskini üstlendiği ancak idareye peşin bir bedel ödediği 'iltizam' usulü ile benzerlik gösterse de, imtiyazda Danıştay görüşünün zorunlu olması temel bir farktır.

Cevap

Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri 'intuitu personae' (şahsa bağlılık) niteliği taşıdığından, imtiyaz sahibinin sözleşmeyi idarenin izni olmaksızın devredebilmesi hukuken mümkün değildir.
İmtiyaz sözleşmelerinin en temel özelliklerinden biri 'intuitu personae' (şahsa bağlılık) niteliğidir. Bu ilke uyarınca, idare hizmeti kime gördürteceğini seçerken o kişinin mali gücünü, teknik donanımını ve liyakatini dikkate alır. Dolayısıyla, imtiyaz sahibinin idarenin onayı ve izni olmadan sözleşmeyi bir başkasına devretmesi mümkün değildir; aksine bir durum kamu hizmetinin aksamasına neden olabileceği için hukuken geçersizdir.

Adım Adım Çözüm

1
İmtiyaz sözleşmesinin hukuki niteliğini belirle.
İdari sözleşme.
İdare ile özel kişi arasında kamu hizmetinin yürütülmesine dair akdedilen ve tek taraflı değişiklik imkânı tanıyan sözleşmelerdir.
2
Sözleşmenin kuruluş aşamasındaki zorunlu unsurları kontrol et.
Danıştay görüşü zorunludur.
Anayasa m. 155 uyarınca, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sözleşmeleri hakkında Danıştay'ın 2 ay içinde düşüncesini bildirmesi anayasal bir şarttır.
3
Sözleşmenin 'intuitu personae' özelliğini analiz et.
Şahsa bağlılık ilkesi gereği devir yasağı veya idari izin şartı.
İdare, hizmeti yürütecek kişiyi seçerken onun teknik ve mali yeterliliğini esas alır; bu nedenle kişi izinsiz olarak yerini başkasına bırakamaz.

Anahtar Kavram

Kamu Hizmeti İmtiyaz Sözleşmelerinin Hukuki Rejimi ve Şahsa Bağlılık İlkesi
Bu soruyu puanla