Kamu Hizmetleri ve Kolluk
137 soru
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin görülüş usullerinden olan 'iltizam usulü' ile 'ruhsat (izin) usulü' karşılaştırıldığında; bu yöntemlerin hukuki niteliği, mültezimin mali yükümlülükleri ve hizmetin kuruluş biçimine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
sayılı Gümrük Kanunu uyarınca gümrük sahalarında eşya ve kişilerin denetimi ile kaçakçılıkla mücadele görevi Gümrük Muhafaza birimlerine (Özel İdari Kolluk) verilmiştir. Bununla birlikte, bir liman sahasında genel asayişin ve kamu güvenliğinin korunması amacıyla İl Valisi (Genel İdari Kolluk Makamı), genel kolluk birimlerinin de söz konusu sahada kontrol noktaları oluşturmasına karar vermiştir. Kolluk yetkilerinin yarışması (concurrence) ilkesi çerçevesinde bu duruma ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usullerinden biri olan "kamu hizmeti imtiyazı" ve bu kapsamda akdedilen sözleşmelerin hukuki rejimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Bir ilçede kamu düzenini ve genel asayişi korumak amacıyla yol kontrolü gerçekleştiren emniyet ekipleri, rutin durdurma ve kimlik kontrolü işlemi sırasında bir araçta uyuşturucu madde ve ruhsatsız ateşli silah ele geçirmiştir. Bu durum üzerine görevliler, şüpheli şahsı gözaltına almış ve suç delillerini muhafaza altına alarak adli süreci başlatmışlardır.
Bu olayda gerçekleştirilen faaliyetlerin hukuki niteliği ve bağlı oldukları makamlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usullerinden biri olan 'kamu hizmeti imtiyazı' ve bu kapsamda akdedilen imtiyaz sözleşmelerinin hukuki rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Bir il merkezinde görev yapan polis ekipleri, çevre sakinlerinin şikayeti üzerine gürültü kirliliğini önlemek amacıyla umuma açık bir eğlence mekanında ses ölçümü ve ruhsat kontrolü gerçekleştirmektedir. Kontrol esnasında mekanın deposunda gizlenmiş paketler halinde uyuşturucu madde tespit edilmiş ve durum üzerine ekipler şüphelileri gözaltına alarak olay yerinde delil toplama işlemlerine başlamıştır.
Bu olaydaki kolluk faaliyetlerinin hukuki niteliği ve denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kamu hizmetlerinin özel kişilerce yürütülme usullerinden biri olan 'kamu hizmeti imtiyazı' ve bu kapsamda akdedilen sözleşmelerin hukuki rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Türkiye'de kamu hizmetlerinin gördürülmesinde başvurulan Yap-İşlet-Devret (YİD) ve Yap-İşlet (Yİ) gibi yeni yöntemlerin hukuki rejimi ile ilgili olarak 1999 yılı Anayasa değişiklikleri ve güncel mevzuat hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir büyükşehir belediyesi, mülkiyetindeki modern tıbbi atık sterilizasyon tesisinin işletilmesini, bu alandaki teknik tecrübesi nedeniyle özel bir şirkete devretmiştir. Yapılan sözleşme uyarınca, tesisin elektrik, su ve personel giderleri dahil tüm işletme masrafları belediye tarafından karşılanmakta; yönetici şirkete ise sunduğu yönetim hizmeti karşılığında sabit bir ücret ile verimliliğe dayalı bir prim ödenmektedir. Buna göre, tıbbi atık hizmetinin yürütülmesinde kullanılan usul aşağıdakilerden hangisidir?
Bir büyükşehir belediyesi, toplu taşıma hizmetlerinde artan akaryakıt ve işletme maliyetlerini gerekçe göstererek, belediye meclisi kararı ve ilgili mevzuat çerçevesinde tam bilet ücretlerine zam yapmış, ancak öğrenci abonman ücretlerini sabit tutmuştur. Bir grup vatandaş, kamu hizmetlerinin 'bedelsizlik' ilkesi gereği tamamen ücretsiz olması gerektiğini, bir grup ise 'nesnellik' ilkesi gereği öğrencilere ayrıcalık tanınamayacağını ileri sürerek dava açmıştır.
İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, belediyenin bu uygulaması ve ileri sürülen itirazlarla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin yürütülmesine hâkim olan temel ilkeler (süreklilik, değişebilirlik, nesnellik, bedelsizlik) dikkate alındığında, bu ilkelerin kapsamı ve uygulanmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Bir belediye meclisi, yerel turizmi canlandırmak amacıyla ilçe parklarında akşam saatlerinde mangal yakılmasına izin veren bir düzenleme kabul etmiştir. Ancak aynı ilin valisi, orman yangınları riskinin artması ve genel güvenliğin korunması gerekçesiyle il genelindeki tüm açık alanlarda ve parklarda mangal yakılmasını süresiz olarak yasaklamıştır.
Bu çatışma durumunda, ilgili belediye sınırları içerisindeki parklarda hangi makamın kararı uygulanmalıdır?
1982 Anayasası ve idare hukuku ilkeleri çerçevesinde, kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usullerinden biri olan "kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri"nin hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir il valiliği, şehir merkezinde yer alan stratejik kamu binalarının güvenliğini sağlamak ve olası terör eylemlerini engellemek amacıyla, sivil insansız hava araçlarının (drone) il genelinde uçurulmasını herhangi bir süre sınırı olmaksızın tamamen yasaklamıştır. Mevcut mevzuatta bu araçların kayıt altına alınması, belirli irtifa sınırlarına uyulması ve hassas bölgelerin önceden işaretlenmesi halinde uçuşuna izin veren teknik takip sistemleri bulunmasına rağmen valilik doğrudan genel yasaklama yoluna gitmiştir.
İdarenin aldığı bu karar, kolluk yetkisinin sınırlarından biri olan "ölçülülük" ilkesi kapsamında değerlendirildiğinde, öncelikle hangi alt unsura aykırılık teşkil etmektedir?
Türkiye'nin idari teşkilat yapısında kolluk faaliyetlerinin yürütülmesi, kolluk makamları ile personeli arasındaki statü farkları ve bu birimlerin tesis ettiği işlemlerin hukuki nitelikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Bir ilçe merkezinde faaliyet gösteren eğlence mekanlarından kaynaklanan yoğun gürültü şikayetleri üzerine kaymakamlık, kamu esenliğini sağlamak amacıyla bu işletmelerlerin ruhsatlarını süresiz iptal ederek faaliyetlerine son vermiştir. Yapılan idari denetimlerde, gürültü sorununun ses yalıtımı denetimi veya çalışma saatlerinin düzenlenmesi gibi kişi hak ve hürriyetlerini daha az kısıtlayan yöntemlerle giderilmesinin mümkün olduğu saptanmıştır. Bu olayda mülki idare amiri tarafından tesis edilen işlemin, ölçülülük ilkesinin hangi alt unsuru bakımından sakat olduğu söylenebilir?
İdare hukukunda, kamu tekelinde bulunmayan bir kamu hizmetinin, idarenin tek taraflı bir idari işlemiyle verdiği izin çerçevesinde özel kişiler tarafından yürütülmesi esasına dayanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu hizmetlerinin kurulması ve işletilmesine hâkim olan temel ilkelerin (süreklilik, değişebilirlik, nesnellik, bedelsizlik) teorik temelleri, idari sözleşmeler üzerindeki etkileri ve yargısal içtihatlarla belirlenen sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerin uygulanmasına ilişkin hukuken yanlış bir değerlendirmedir?
Kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usullerinden olan iltizam ve ruhsat (izin) usulleri, hizmetin mülkiyetinden ziyade yürütülme yetkisinin devri noktasında benzerlik gösterseler de hukuki rejimleri bakımından keskin farklar barındırırlar. Buna göre; iltizam ve ruhsat usullerinin kuruluşu, mali riski ve hukuki nitelikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir mülki idare amiri, kamu düzenini ve güvenliğini korumak amacıyla, belirli bir bölgede yapılan tüm toplantı ve gösteri yürüyüşlerini, bölgedeki trafik akışını bozduğu gerekçesiyle süresiz olarak yasaklamıştır. Ancak yapılan incelemelerde, söz konusu toplantıların trafiği sadece belirli gün ve saatlerde etkilediği, diğer zamanlarda ise herhangi bir aksamaya yol açmadığı tespit edilmiştir. İdare hukukunda kolluk yetkisinin sınırlarını belirleyen ölçülülük ilkesi uyarınca, idarenin ulaşmak istediği amaca daha hafif bir müdahale ile (örneğin toplantı saatlerini düzenleyerek) ulaşması mümkünken en ağır sınırlamayı tercih etmesi, ölçülülük ilkesinin aşağıdaki alt unsurlarından hangisine öncelikle aykırılık teşkil eder?