Soru

Zorluk: Çok zorKusursuz Sorumluluk: Sosyal Risk İlkesi

İdare hukukunda 'sosyal risk ilkesi', idarenin yürüttüğü herhangi bir kamu hizmetiyle doğrudan bağlantısı kurulamayan ancak toplumsal bir bünyenin parçası olmaktan kaynaklanan zararların tazminini öngörür. Bu ilke çerçevesinde Danıştay tarafından kabul edilen 'illiyet bağının gevşemesi' yaklaşımı dikkate alındığında, idarenin bu esasa göre sorumlu tutulabilmesi için gereken asgari koşul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Zararın; devletin egemenlik alanındaki toplumsal kargaşa, terör veya yaygın şiddet olayları sonucunda gerçekleşmiş olması ve mağdurun bu olaylarda kişisel bir kusurunun bulunmaması.Cevap
  2. B
    Zarar ile idari eylem arasında, 'tehlike ilkesi'nde olduğu gibi nesnel ve doğrudan bir nedensellik bağının teknik olarak ispatlanmış olması.
  3. C
    İdarenin kolluk hizmetini yürütürken gerekli gözetim ve denetim yükümlülüğünü ihlal ettiğinin 'kusurlu sorumluluk' kapsamında yargı kararıyla tespiti.
  4. D
    Zararın, idarenin hukuka uygun bir faaliyeti nedeniyle belirli bir kesimin 'kamu külfetleri karşısında eşitlik' ilkesini ihlal edecek düzeyde özel bir fedakarlık yapmasına dayanması.
  5. E
    Zarara sebebiyet veren olayın, idarenin sunduğu kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında kullanılan tehlikeli araçların doğurduğu riskten kaynaklanması.

Cevap

Doğru cevap; zararın toplumsal kargaşa, terör veya yaygın şiddet olayları sonucunda gerçekleşmiş olması ve mağdurun bu olaylarda kişisel bir kusurunun bulunmamasıdır.
Sosyal risk ilkesi, idarenin faaliyetiyle zarar arasında doğrudan bir nedensellik bağı kurulmasının imkansız olduğu toplumsal olaylar (terör, ayaklanma vb.) için geliştirilmiştir. Bu ilkeye göre, devletin egemenlik alanındaki toplumsal huzuru sağlama yükümlülüğü gereği, toplumsal olaylardan doğan zararlar 'sosyal dayanışma' uyarınca topluma paylaştırılır. Bu noktada Danıştay, idarenin bir eylemi olmasa dahi olayın toplumsal nitelikte olmasını ve mağdurun kusurunun bulunmamasını tazminat için asgari şart olarak kabul eder.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal risk ilkesinin temel dayanağı olan toplumsal dayanışma kavramını analiz etmek.
İdarenin doğrudan bir eylemi olmasa dahi toplumsal olaylardan doğan zararlardan sorumlu olabileceği sonucuna varılır.
İlliyet bağı şartının bu ilke özelinde neden gevşetildiğini anlamak için gereklidir.
2
Diğer kusursuz sorumluluk halleri (risk ilkesi, kamu külfetleri karşısında eşitlik) ile sosyal risk ayrımını yapmak.
Sosyal riskin, idarenin spesifik bir faaliyetinden bağımsız olarak toplumsal kargaşadan kaynaklandığı görülür.
Yanlış seçeneklerdeki tehlike ve eşitlik ilkelerini elemek için bu karşılaştırma zorunludur.
3
Danıştay içtihatlarındaki 'asgari koşul' ve 'illiyet bağının gevşemesi' kriterlerini olaya uygulamak.
Zararın toplumsal bir olaydan kaynaklanmasının ve mağdurun kusursuz olmasının yeterli olduğu tespit edilir.
Doğru cevaba ulaşmak için gerekli olan nihai hukuki değerlendirmeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Sosyal Risk İlkesi ve İlliyet Bağının Gevşemesi

Daha Fazla Pratik

İdarenin sorumluluğunda mücbir sebep ve beklenmeyen hal ayrımını inceleyerek sosyal risk ilkesi ile olan ilişkisini değerlendirebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla