Soru

Zorluk: ZorKusursuz Sorumluluk: Sosyal Risk İlkesi

İdare hukukunda 'sosyal risk ilkesi', idarenin yürüttüğü herhangi bir kamu hizmeti veya faaliyetiyle doğrudan bağlantısı kurulamayan ancak toplumsal bünyede meydana gelen terör, yaygın şiddet hareketleri veya toplumsal karışıklıkların yol açtığı zararların tazminini esas alır. Bu ilke uyarınca idarenin kusursuz sorumluluğuna gidilebilmesi için aranan temel kriterler ve illiyet bağına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İdarenin eylemi ile zarar arasındaki klasik illiyet bağı aranmaz; zararın toplumsal bir riskin sonucu olması ve zarar görenin olaylara kusuruyla katılmamış olması tazminat için yeterlidir.Cevap
  2. B
    Zararın tazmin edilebilmesi için idarenin, bünyesinde anormal tehlikeler barındıran veya patlayıcı maddeler gibi riskli araçlar kullanılan bir faaliyeti yürütüyor olması (tehlike ilkesi) zorunludur.
  3. C
    Sorumluluk, idarenin hukuka uygun bir eylemi veya işlemi sonucunda toplumun geneline göre özel ve fedakârlık gerektiren bir külfete katlanılması (kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi) esasına dayanır.
  4. D
    Zararın idarece karşılanabilmesi için idarenin kolluk hizmetlerini sunarken 'hizmet kusuru' işlediğinin veya olayları önlemede ağır bir ihmalinin bulunduğunun yargı mercilerince tespiti şarttır.
  5. E
    Zarar üçüncü kişilerin eylemlerinden kaynaklandığı durumlarda illiyet bağı tamamen kesileceği için idarenin sosyal risk ilkesine dayanarak tazminat ödeme yükümlülüğü ortadan kalkar.

Cevap

Sosyal risk ilkesi uyarınca, idarenin eylemi ile zarar arasındaki klasik illiyet bağı aranmaz; zararın toplumsal bir riskin sonucu olması ve zarar görenin olaylara kusuruyla katılmamış olması yeterlidir.
Doğru olan seçenek, sosyal risk ilkesinin en karakteristik özelliği olan klasik illiyet bağının aranmaması durumunu ve zararın toplumsal bir riskten kaynaklanması gerektiğini doğru ifade etmektedir. Bu ilke uyarınca, devlet terör veya yaygın şiddet olayları sonucunda zarar gören masum vatandaşların zararlarını, kendi kusuru olmasa dahi toplumsal dayanışma gereği tazmin eder.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal risk ilkesinin temelini belirle.
Bu ilke, toplumsal dayanışma (sosyal solidarizm) ve kolektif sorumluluk anlayışına dayanır.
İdarenin doğrudan bir eylemi olmasa da toplumun sarsılmasına neden olan olayların zararları toplumca paylaşılmalıdır.
2
İlliyet bağı (nedensellik) ilişkisini analiz et.
Klasik sorumluluk hukukundaki 'idari eylem -> zarar' şeklindeki illiyet bağı bu ilke için esnetilmiş veya zayıflatılmıştır.
Zarar idarenin bir eyleminden değil, idarenin dışında gelişen toplumsal olaylardan kaynaklanmaktadır.
3
Kişisel durum kriterini değerlendir.
Zarar gören kişinin olayların çıkmasında veya devam etmesinde kusurlu bir katılımının bulunmaması gerekir.
Kendi kusuruyla zarara yol açanlar sosyal risk korumasından yararlanamaz (innocent third party kuralı).

Anahtar Kavram

Sosyal Risk İlkesi ve İlliyet Bağının Gevşemesi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla