Soru

Zorluk: ZorÖlüme Bağlı Tasarrufların Şekli Geçerliliği

Görme engelli olması sebebiyle okuma yazma bilmeyen bir kimsenin, son arzularını resmi memura (notere) bildirerek bir vasiyetname düzenletmek istemesi durumunda uygulanacak olan "mirasbırakan tarafından okunmaksızın ve imzalanmaksızın düzenlenen resmi vasiyetname" usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Mirasbırakanın vasiyetnameyi bizzat okuyamadığı bu durumlarda tanıklar; hem mirasbırakanın beyanının kendi huzurlarında yapıldığını hem de vasiyetnamenin memur tarafından mirasbırakana kendi huzurlarında okunduğunu onaylayarak imzalamak zorundadırlar.Cevap
  2. B
    Okuma yazma bilmeyen kişilerin resmi vasiyetname yapmaları yasaklandığından, bu kişilerin yapacağı her türlü ölüme bağlı tasarruf şekil noksanlığı sebebiyle mutlak butlanla sakat kabul edilir.
  3. C
    Resmi memur vasiyetnameyi mirasbırakana okuduktan sonra, mirasbırakanın metnin altına el yazısı ile imza atması yerine sadece parmak basması işlemin her durumda iptal edilmesine yol açar.
  4. D
    Tanıkların vasiyetname içeriğini öğrenmeleri kanunen yasak olduğundan, sadece mirasbırakanın kimlik bilgilerini ve tasarruf ehliyetine sahip olduğunu onaylayan bir imza atmaları geçerlilik için yeterlidir.
  5. E
    Vasiyetnamenin memur tarafından mirasbırakana okunması sırasında tanıkların orada bulunması zorunlu olmayıp, sadece mirasbırakanın son onay beyanı sırasında hazır bulunmaları usul açısından yeterlidir.

Cevap

Mirasbırakanın vasiyetnameyi bizzat okumadığı durumlarda tanıkların, vasiyetnamenin kendi huzurlarında mirasbırakana okunduğunu ve beyanın kendi huzurlarında yapıldığını onaylamaları zorunludur.
Türk Medeni Kanunu'nun 535. maddesine göre, mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okumaz ve imzalamazsa, resmi memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde mirasbırakana okur. Bu durumda tanıklar, hem mirasbırakanın beyanının kendi huzurlarında yapıldığını hem de vasiyetnamenin kendi huzurlarında memur tarafından mirasbırakana okunduğunu vasiyetnameye yazarak imzalamak zorundadırlar. Bu, işlemin şekli geçerliliği için kurucu bir unsurdur.

Adım Adım Çözüm

1
Vasiyetname usulünün tespiti
Mirasbırakan okuma yazma bilmediği için Türk Medeni Kanunu m. 535'te düzenlenen 'Okunmaksızın ve İmzalanmaksızın Düzenlenen Resmi Vasiyetname' usulü uygulanmalıdır.
Mirasbırakanın fiziksel durumu (görme engeli veya okuma yazma bilmemesi) vasiyetnamenin şekil şartlarını doğrudan etkiler.
2
Tanıkların görevlerinin analizi
Bu usulde tanıklar sadece ehliyet ve beyanı değil, aynı zamanda memurun metni mirasbırakana okuduğunu da onaylamalıdır.
Mirasbırakan metni bizzat okuyamadığı için, metnin doğruluğu ancak tanıkların okuma işlemine eşlik etmesiyle denetlenebilir.
3
Şekli geçerlilik şartının kontrolü
Tanıkların 'mirasbırakanın beyanının huzurlarında yapıldığı' ve 'belgenin kendi huzurlarında okunduğu' şerhini düşmeleri şarttır.
TMK m. 535 bu iki unsuru kümülatif (birlikte) bir geçerlilik şartı olarak aramaktadır.

Anahtar Kavram

Okunmadan ve imzalanmadan düzenlenen resmi vasiyetnamelerde tanıkların nitelikli onay yükümlülüğü (TMK m. 535).

Daha Fazla Pratik

Resmi vasiyetnamede tanık olamayacak kişileri (yakın hısımlar, kamu hizmetinden yasaklılar vb.) gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla