Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Haklar: Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvuru Hakları

İdarenin eylem ve işlemlerine karşı bireylere anayasal güvence sağlayan denetim mekanizmalarından olan dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma haklarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu haklar, bireylerin devletten doğrudan bir hizmet veya müdahale beklemesi niteliği taşıdığından Anayasa'nın "Sosyal ve Ekonomik Haklar" kategorisinde düzenlenmiştir.
  2. B
    Türkiye'de bulunan yabancı uyruklu kişilerin dilekçe hakkını kullanabilmesi için vatandaşı oldukları ülkeyle karşılıklılık ilkesinin bulunması yeterli kabul edilmiş, Türkiye'de ikamet etme şartı aranmamıştır.
  3. C
    İdarenin her türlü eylem, işlem, tutum ve davranışını insan haklarına ve hakkaniyete uygunluk yönünden incelemekle görevli olan Kamu Denetçiliği Kurumu, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulmuştur.
  4. D
    Kişilerin kendileri veya kamu ile ilgili şikâyetleri neticesinde yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucunun bildirimine dair anayasada bağlayıcı bir şekil şartı öngörülmemiştir.
  5. Siyasi haklar kapsamında güvence altına alınan bilgi edinme hakkı ve kamu denetçisine başvurma hakkı, hukuk sistemimize 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği ile dâhil edilmiştir.Cevap

Cevap

Siyasi haklar kapsamında güvence altına alınan bilgi edinme hakkı ve kamu denetçisine başvurma hakkının, hukuk sistemimize 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği ile dâhil edildiğini ifade eden seçenektir.
Bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakları, demokratik hukuk devletinin şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri gereği 2010 yılında gerçekleştirilen anayasa değişiklik paketiyle 1982 Anayasası'nın 74. maddesine eklenmiş ve anayasal güvenceye kavuşturulmuştur. İlgili ifade, bu tarihi süreci ve hakların niteliğini doğru yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma haklarının anayasal konumunu belirle.
Bu haklar 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' bölümünde değil, 'Siyasi Haklar ve Ödevler' (aktif statü hakları) bölümünde yer alır.
Bireyin yönetime katılması ve idarenin işleyişini şikâyet yoluyla denetlemesi siyasi bir haktır.
2
Yabancıların dilekçe ve kamu denetçisine başvurma şartlarını değerlendir.
Yabancılar için Anayasa'nın 74. maddesinde iki temel şart öngörülmüştür: Karşılıklılık ve Türkiye'de ikamet etme.
Salt karşılıklılık yeterli değildir, kişinin aynı zamanda yasal olarak Türkiye'de oturuyor olması anayasal bir gerekliliktir.
3
Kamu Denetçiliği Kurumu'nun idari teşkilattaki yerini analiz et.
Kamu Denetçiliği Kurumu, yürütmeye (Cumhurbaşkanlığına) değil, yasama organına (TBMM Başkanlığına) bağlıdır.
Kurumun amacı idareyi (yürütmeyi) bağımsız bir şekilde denetlemektir; bu yüzden yasama organı bünyesinde yapılandırılmıştır.
4
Başvurulara verilecek cevaplara ilişkin anayasal şekil ve süre kuralını kontrol et.
Anayasa başvuru sonuçlarının 'gecikmeksizin yazılı olarak bildirileceğini' kesin bir şekil ve süre kuralı olarak emreder.
İdarenin takdirine bırakılmış keyfi bir uygulama süreci söz konusu değildir.
5
Hakların anayasaya giriş tarihlerini teyit et.
Bilgi edinme hakkı ile kamu denetçisine başvurma hakkı ve Kamu Denetçiliği Kurumu 2010 anayasa değişikliği ile getirilmiştir.
1982 Anayasası'nın özgün metninde idareyi denetleyici bu modern hak arama yolları bulunmuyordu.

Anahtar Kavram

Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Haklarının Kapsamı ve Kurumsal Yapısı
Bu soruyu puanla

Konular

Siyasi Haklar: Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvuru Hakları

Bu konudan daha fazla soru