Kıymetli evrakın 'nama', 'emre' ve 'hamiline' yazılı olarak sınıflandırılmasında devir usullerinin yanı sıra 'teşhis fonksiyonu' ve 'kamu güveni ilkesi' (iyiniyetin korunması) belirleyici rol oynar. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, bu senet türlerinin hukuki özellikleri ve borçlunun durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Nama yazılı senetlerde kamu güveni ilkesi işlemediğinden, senedi devralan kişi devredenin hak sahibi olmadığını bilmese dahi hak kazanamaz; buna karşın hamiline yazılı senetlerde zilyetliğin sağladığı teşhis fonksiyonu sayesinde iyiniyetli hamilin iktisabı korunur.Cevap
- BHamiline yazılı senetlerde pasif teşhis yetkisi sınırsızdır; borçlu, hamilin senedi rızası dışında elinden çıkardığını bilse dahi ona yaptığı ödeme ile gerçek hak sahibine karşı sorumluluktan kurtulur.
- CEmre yazılı bir senet ciro ve teslim ile devredildiğinde, bu devir sadece alacağın temliki hükümlerini doğurur ve teşhis fonksiyonu senedin zilyetliğinden tamamen kopar.
- DNama yazılı senetlerin tedavül kabiliyeti hamiline yazılı senetlere göre daha yüksektir; zira nama yazılı senetlerde borçlu, senedi ibraz eden kişinin kimliğini kontrol etmekle yükümlü tutulmamıştır.
- ETeşhis fonksiyonu bakımından emre yazılı senetler, borçluya ciro silsilesindeki tüm imzaların sıhhatini ve gerçekliğini denetleme yükümlülüğü yüklediği için en ağır sorumluluk rejimine sahip senet türüdür.
Cevap
Nama yazılı senetlerde kamu güveni ilkesinin geçerli olmaması nedeniyle devralanın iyiniyetinin korunmaması, buna karşın hamiline yazılı senetlerde zilyetliğe dayalı teşhis fonksiyonu ile iyiniyetli iktisabın korunması doğru ifadedir.
Kıymetli evrak hukukunun en temel ayrımlarından biri, nama yazılı senetlerin kamu güveni ilkesinden yararlanmamasıdır. Nama yazılı bir senedi devralan kişi, alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu için devredenin hak sahibi olmadığı bir durumda (örneğin senet çalınmışsa veya önceki devir geçersizse) iyiniyetli olsa dahi hak sahibi olamaz. Oysa hamiline ve emre yazılı senetlerde, senedin zilyetliğine veya ciro silsilesine dayanan teşhis fonksiyonu kamu güvenini sağlar ve iyiniyetli üçüncü kişilerin hak iktisabı korunur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Güveni İlkesi ve Teşhis Fonksiyonu
Daha Fazla Pratik
Kıymetli evrakta 'def'iler' (mutlak ve nisbi) konusunu, senet türlerinin kamu güveni ilkesiyle olan bu ilişkisini temel alarak incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s