Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanı Seçimi Usulü ve Süresi

Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilan edilen seçim takvimine göre Cumhurbaşkanı seçimi süreci başlamıştır. Son yapılan milletvekili genel seçimlerinde; K Partisi geçerli oyların %4'ünü, L Partisi ise %2'sini almıştır. Öte yandan, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 25 milletvekili ile temsil edilen M Partisi bir meclis grubu oluşturmuştur. Akademisyen (T) ise seçmenlerin desteğiyle bağımsız olarak Cumhurbaşkanlığına aday olmak istemektedir.

Geçerli anayasal hükümler çerçevesinde, bu aktörlerin Cumhurbaşkanı adayı gösterebilme yetkilerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. K ve L partileri, Mecliste grupları bulunmasa bile oylarının toplamı anayasal asgari sınırı karşıladığı için birlikte ortak aday gösterebilirler.Cevap
  2. B
    K Partisi, milletvekili genel seçimlerinde siyasi partilere devlet yardımı yapılması için öngörülen asgari oy oranını aştığından tek başına aday gösterebilir.
  3. C
    M Partisinin kendi grubu içinden veya dışından birini aday gösterebilmesi için meclis üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararı gerekir.
  4. D
    Akademisyen (T)'nin seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar tarafından aday gösterilebilmesi için en az elli bin seçmenin yazılı teklifi aranır.
  5. E
    K Partisi, adaylık için gerekli olan oy oranına ulaşamadığından, eksik kalan kısmını tamamlamak üzere seçmenlerden imza toplayarak parti adına aday çıkarabilir.

Cevap

Mecliste temsil edilmeseler dahi son seçimlerde aldıkları geçerli oyların toplamı anayasal sınırı aşan K ve L partilerinin birlikte ortak aday gösterebileceğini belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir. K ve L partilerinin son seçimde aldıkları geçerli oyların toplamı %6 olup, anayasal asgari sınır olan %5'i geçtiği için, bu partiler Mecliste temsil edilip edilmediklerine bakılmaksızın birlikte hareket ederek Cumhurbaşkanı adayı gösterme hakkına sahiptirler.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki aktörlerin mevcut durumlarını Anayasa m. 101'de yer alan Cumhurbaşkanlığı aday gösterme şartlarıyla eşleştir.
K Partisi %4, L Partisi %2 oy almıştır. M Partisi meclis grubuna sahiptir. (T) ise seçmen adayı olmak istemektedir.
Hangi aktörün hangi anayasal usulü kullanabileceğini tespit etmek için.
2
K ve L partilerinin birlikte aday gösterip gösteremeyeceğini değerlendir.
K (%4) ve L (%2) partilerinin toplam oyu %6'dır. Anayasa'daki 'birlikte en az yüzde beş' şartını (%6 > %5) sağladıkları için ortak aday çıkarabilirler.
Siyasi partilerin tek başına veya birlikte %5 barajını geçmeleri aday göstermek için yeterlidir.
3
Diğer aktörlerin adaylık şartlarını kontrol ederek seçenekleri ele.
K Partisi tek başına %5'i bulamaz (Hazine yardımı %3'tür ama adaylık için yetmez). M Partisi grubu doğrudan aday gösterebilir, Meclis onayı gerekmez. (T)'nin adaylığı için 50.000 değil 100.000 imza lazımdır. Parti oyu ile seçmen imzası birleştirilemez.
Yanlış seçeneklerin hukuki gerekçesini netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisine sahip kişi ve kurumlar ile bunların aranan sayısal yeterlilikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanı Seçimi Usulü ve Süresi

Bu konudan daha fazla soru