Soru

Zorluk: ZorKamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi

Bir büyükşehir belediyesi, kentin tarihi dokusunu korumak ve turizm potansiyelini artırmak amacıyla aldığı meclis kararıyla, merkezdeki yoğun bir sokağı araç trafiğine kalıcı olarak kapatmış ve bu alanı tamamen yaya bölgesine dönüştürmüştür. Bu uygulama sonucunda bölge turistik açıdan değer kazanmış ve genel kamu yararı sağlanmıştır. Ancak bu sokak üzerinde faaliyet gösteren ve tek giriş kapısı bu sokağa bakan bir kapalı otopark işletmesi, araç girişinin fiziksel olarak imkansız hale gelmesi nedeniyle ticari faaliyetini tamamen durdurmak zorunda kalmıştır. İdarenin bu kararı usul ve esas bakımından tamamen hukuka uygundur ve herhangi bir kusur barındırmamaktadır.

Buna göre, otopark işletmecisinin uğradığı zararın tazmin edilmesinde esas alınacak hukuki dayanak ve aranan temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi; zararın genel yükümlülükleri aşan, özel ve olağanüstü bir nitelik taşımasıCevap
  2. B
    Tehlike (risk) ilkesi; idarenin yürüttüğü faaliyetin doğası gereği bünyesinde barındırdığı tehlikelerin gerçekleşmiş olması
  3. C
    Sosyal risk ilkesi; zararın toplumsal bir dayanışma anlayışıyla kolektif olarak karşılanması gerekliliği
  4. D
    Hizmet kusuru; idarenin kamu hizmetini düzenleme ve yürütme sırasında objektif özen yükümlülüğünü ihlal etmiş olması
  5. E
    Beklenmeyen hal; idarenin faaliyeti içinde gerçekleşen ve öngörülmesi mümkün olmayan bir dış etkinin varlığı

Cevap

Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi uyarınca, zararın genel yükümlülükleri aşan, özel ve olağanüstü bir nitelik taşıması temel ölçüttür.
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi (fedakarlığın denkleştirilmesi), idarenin tamamen hukuka uygun olan bir faaliyeti sonucunda ortaya çıkan zararların tazmininde kullanılır. Bu ilkeye göre, idarenin kamu yararı amacıyla yaptığı bir işlem toplumun bütününe fayda sağlarken, bu fayda karşılığında katlanılan külfet sadece belirli kişi veya gruplara yükleniyorsa, bu dengesizliğin tazminatla giderilmesi gerekir. Burada en temel şart, zararın herkesin katlanması gereken genel yükümlülükleri aşarak 'özel' ve 'olağanüstü' bir nitelik kazanmış olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki idari işlemin niteliğini analiz etme
İşlem (sokağın yaya yoluna dönüştürülmesi) tamamen hukuka uygundur ve kamu yararı taşımaktadır.
Sorumluluk hukukunda ilk ayrım işlemin hukuka uygun olup olmadığına göre yapılır.
2
Zararın niteliğini ve kapsamını değerlendirme
Zarar, toplumun genelini değil sadece otopark işletmecisini etkilemiştir (özeldir) ve faaliyetini durdurmasına yol açmıştır (olağanüstüdür).
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi için zararın 'özel ve olağanüstü' olması şarttır.
3
Hukuki sorumluluk türünü belirleme
Kusursuz sorumluluk hallerinden 'fedakarlığın denkleştirilmesi' (kamu külfetleri karşısında eşitlik) ilkesi uygulanmalıdır.
Hukuka uygun bir işlemden doğan özel zararlar bu ilkeye dayalı olarak tazmin edilir.

Anahtar Kavram

Fedakarlığın Denkleştirilmesi (Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla