Soru

Zorluk: Çok zorMerkezi İdare: Başkent Teşkilatı (Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlıklar)

20172017 Anayasa değişikliği ile geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve 11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) hükümleri dikkate alındığında; merkezi idarenin "başkent teşkilatı" yapılanması, birimlerin hukuki statüsü ve hiyerarşik ilişkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulan İdari İşler Başkanlığı, devlet hiyerarşisindeki en üst idari birim olup bu başkanlığın en üst amiri "en yüksek devlet memuru" sıfatıyla doğrudan Cumhurbaşkanına bağlıdır.
  2. B
    Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, merkez ve taşra teşkilat yapılarının belirlenmesi ile görev ve yetkilerinin düzenlenmesi Anayasa uyarınca münhasıran Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile gerçekleştirilir.
  3. C
    Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan ve idari-mali özerkliğe sahip olan "Ofisler" (Dijital Dönüşüm, Finans, İnsan Kaynakları, Yatırım), devlet tüzel kişiliğinden ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
  4. Bakanlık merkez teşkilatında yer alan Strateji Geliştirme Başkanlığı ve Personel Genel Müdürlüğü gibi yardımcı birimler; ana hizmet birimleri üzerinde hiyerarşik amir statüsünde olup bakan adına icrai kararları denetleme ve iptal etme yetkisine sahiptirler.Cevap
  5. E
    Mahalli idare organları olan belediye başkanları ve meclisleri, devlet tüzel kişiliğinden ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahip olduklarından, merkezi idare başkent teşkilatının hiyerarşisine değil, idari vesayet denetimine tabidirler.

Cevap

Bakanlık merkez teşkilatında yer alan yardımcı birimlerin (Strateji Geliştirme, Personel vb.) ana hizmet birimleri üzerinde hiyerarşik bir üstlüğü veya icrai işlemleri denetleyip iptal etme yetkisi bulunduğu yönündeki ifade yanlıştır.
Bakanlık merkez teşkilatındaki yapılanmada ana hizmet birimleri (genel müdürlükler), bakanlığın yasalarla ve CBK'lar ile belirlenen temel görevlerini (icrai faaliyetlerini) yürüten birimlerdir. Strateji geliştirme, personel, hukuk hizmetleri veya destek hizmetleri gibi birimler ise "yardımcı" veya "danışma" birimleri statüsündedir. Bu birimler ana hizmet birimlerine lojistik, hukuki veya mali destek sağlarlar ancak hiyerarşik olarak onların üstü değildirler. Hiyerarşi, Cumhurbaşkanı ve Bakan'dan başlayarak dikey bir hat üzerinden Bakan Yardımcıları ve ilgili Genel Müdürler şeklinde ilerler. Yardımcı birimlerin ana hizmet birimleri üzerinde hiyerarşik bir denetim veya iptal yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkent teşkilatı birimlerini tasnif et.
Merkezi idare başkent teşkilatı; Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Cumhurbaşkanlığı teşkilatı (İdari İşler Başkanlığı, Ofisler, Kurullar vb.) ve Bakanlıklardan oluşur.
Sorunun kapsamını ve ilgili kurumların idari yapıdaki yerini belirlemek için gereklidir.
2
Bakanlıkların iç yapısını analiz et.
Bakanlıklar; merkez teşkilatı (ana hizmet, danışma-denetim, yardımcı birimler), taşra teşkilatı ve yurt dışı teşkilatı olarak yapılanır.
Hiyerarşik ilişkilerin hangi birimler arasında gerçekleştiğini anlamak için iç yapının bilinmesi gerekir.
3
Birimler arası hiyerarşik ilişkiyi değerlendir.
Hiyerarşi dikey bir ilişkidir (Bakan > Bakan Yardımcısı > Genel Müdür). Yardımcı birimler ile ana hizmet birimleri arasında yatay bir görev ayrımı vardır; biri diğerinin amiri değildir.
Yardımcı birimlerin ana hizmet birimleri üzerinde emir yetkisi olmadığını saptamak için temel kuraldır.
4
Özel statülü Cumhurbaşkanlığı birimlerini (Ofisler ve Kurullar) incele.
Ofisler kamu tüzel kişiliğine sahipken, Kurullar (Politika Kurulları) danışma niteliğindedir.
Seçeneklerdeki tüzel kişilik iddialarının doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Merkezi İdare Başkent Teşkilatı Yapılanması ve Birimler Arası Hiyerarşik İlişkiler

Daha Fazla Pratik

Bakanlıkların taşra teşkilatındaki hiyerarşik ilişkileri ve valilerin bakanlar karşısındaki hukuki statüsünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla