Bir poliçe ilişkisinde lehtar konumunda bulunan Kemal, elindeki 200.000 TL bedelli senedi, aralarındaki satım sözleşmesine istinaden "malların 15 gün içinde teslim edilmesi şartıyla" ibaresini ekleyerek tacir Hasan'a ciro etmiştir. Hasan ise senet bedelinin 100.000 TL'lik kısmına acil ihtiyaç duyduğu için senedin sadece bu tutarlık kısmını tedarikçisi olan Zeynep'e ciro yoluyla devretmiştir.
Poliçe üzerindeki bu devir işlemlerinin hukuki geçerliliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Kemal'in cirosundaki şart yazılmamış sayılarak ciro geçerliliğini korur; Hasan'ın yaptığı kısmi ciro ise batıldır.Cevap
- BHer iki devir işlemi de kambiyo senetlerinin temel ilkelerine aykırı olduğundan mutlak butlanla batıldır.
- CKemal'in cirosu malların teslimi şartının gerçekleşmesiyle hüküm ifade eder; Hasan'ın kısmi cirosu ise poliçede belirtilen tutar için geçerli olur.
- DKemal'in cirosundaki şart yazılmamış sayılır; Hasan'ın kısmi cirosu ise alacağın temliki hükümlerine tabi olarak geçerlilik kazanır.
- EKemal'in şarta bağlı ciro yapması poliçeyi adi senede dönüştürür; Hasan'ın kısmi cirosu ise senedin iptaline neden olur.
Cevap
Kemal'in şarta bağlı cirosunda şartın yazılmamış sayılarak cironun geçerli kabul edilmesi ve Hasan'ın kısmi cirosunun ise kesin hükümsüz (batıl) olması kuralı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 682. maddesine göre cironun kayıtsız ve şartsız olması esastır. Ciro bir şarta tabi tutulmuşsa, kanun koyucu cironun kendisini geçersiz saymamakta; sadece öne sürülen şartı yazılmamış kabul ederek ciroya tam bir geçerlilik tanımaktadır. Dolayısıyla Kemal'in cirosu geçerlidir. Aynı kanun maddesi uyarınca kısmi ciro (senedin yalnızca bir kısmı için yapılan devir) ise batıldır ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Bu sebeple Hasan'ın kısmi devir işlemi hükümsüzdür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cironun şekli, şarta bağlı ciro ve kısmi ciro yasağı