Examkin

Soru

Zorluk: Çok zor1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

19211921 Anayasası (Tes\ckilat−ıTeşkilat-ı EsasiyeEsasiye KanunuKanunu), hem normatif yapısı hem de öngördüğü iktidar mekanizması bakımından Türk anayasacılığında "olağanüstü dönemin esnek bir belgesi" olarak nitelendirilir. 19211921 Anayasası'nın anayasal nitelikleri ve 19231923 yılındaki hukuki gelişmeler ışığında, bu anayasanın "yumuşaklığı" ve hükümet sistemi içerisindeki dönüşümü hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en kapsamlı ve doğrudur?

  1. Anayasa değişikliği için kanunlardan farklı, nitelikli bir çoğunluk veya özel bir usul öngörmemesi onu "yumuşak" bir metin yaparken; 19231923 değişikliğiyle Cumhurbaşkanlığı makamının ihdası, Meclis Hükümeti sisteminden parlamenter sisteme geçişin ilk hukuki basamağını oluşturmuştur.Cevap
  2. B
    Egemenliği kayıtsız şartsız millete devrederek yürütme ve yasama erklerini "yumuşak" bir şekilde birbirinden ayırmış; 19231923 yılında devletin dininin İslam olduğu hükmünün eklenmesiyle bu ayrılık ilk kez "sert" anayasa usulüyle korunmaya başlanmıştır.
  3. C
    Temel hak ve hürriyetleri 18761876 Kanun−iKanun-i EsasiEsasi'den bağımsız bir şekilde genişçe düzenleyerek "yumuşak" bir hukuk düzeni kurmuş; 19231923 değişikliğiyle Meclis Hükümeti sistemini güçler ayrılığına dayalı katı bir Başkanlık sistemine dönüştürmüştür.
  4. D
    19211921 Anayasası, anayasa değişikliğini yasaklayan "değiştirilemez maddeler" içermediği için "yumuşak" kabul edilirken; 19231923 yılında yapılan değişiklikle birlikte anayasanın üstünlüğü ilkesi ilk kez kabul edilerek doğrudan "sert" bir anayasa yapısına geçilmiştir.
  5. E
    18761876 Kanun−iKanun-i EsasiEsasi'yi açıkça ve tamamen mülga kılması onu asli kurucu iktidarın ürünü olan "sert" bir başlangıç metni yapmış; 19231923 yılında ise yürütme yetkisini Meclis'ten alıp doğrudan halka devreden parlamenter sistemi tesis etmiştir.

Cevap

Anayasa değişikliği için özel bir usul öngörülmemesi (yumuşaklık) ve 1923 değişikliklerinin Meclis Hükümeti sisteminden parlamenter sisteme geçişin (hibridleşme) ilk hukuki adımı olması.
19211921 Anayasası'nın en belirgin hukuki özelliği, anayasa değişikliği için hiçbir özel usul içermemesi, yani kanunların kabulüyle aynı prosedüre tabi olmasıdır; bu onu teorik olarak "yumuşak" kılar. Öte yandan, 19231923 yılında yapılan "Devletin hükümet şekli Cumhuriyettir" değişikliği, sadece bir isim koyma değil, aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı makamını yaratarak Meclis Hükümeti sisteminin (güçler birliği) içine parlamenter sistemin (yürütmenin yasamadan ayrışmaya başlaması) unsurlarını entegre etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasanın değiştirilme usulünü incele.
19211921 Anayasası'nda anayasa değişikliği için nitelikli çoğunluk veya özel bir yasak (sertlik) öngörülmemiştir.
Bir anayasanın adi kanunlarla aynı usulde değiştirilmesi onu "yumuşak anayasa" yapar.
2
Meclis Hükümeti sisteminin yapısını analiz et.
Yasama ve yürütme güçleri Meclis'te toplanmıştır; ayrı bir Devlet Başkanlığı makamı yoktur.
Sistem, güçler birliği ilkesine dayanmaktadır.
3
19231923 değişikliklerinin etkisini değerlendir.
"Cumhuriyet" ilanı ile birlikte "Cumhurbaşkanlığı" makamı kurulmuş, Başbakanlık (Başvekalet) sistemi belirginleşmiştir.
Bu durum, Meclis Başkanı ile Devlet Başkanı'nın ayrılmasını sağlayarak parlamenter sisteme doğru bir yapısal kayma başlatmıştır.

Anahtar Kavram

1921 Anayasası'nın Yumuşaklık Niteliği ve 1923 Hükümet Sistemi Dönüşümü

Daha Fazla Pratik

1921 Anayasası'ndaki 1923 değişikliklerinin, 1924 Anayasası'ndaki 'karma hükümet sistemi'ne nasıl zemin hazırladığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

Bu konudan daha fazla soru