Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve üyelerinin seçimi, anayasal yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca, on beş üyeden oluşan Mahkemenin yapısı ve üye seçim süreçlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?
- Cumhurbaşkanı; kırk beş yaşını doldurmuş ve en az yirmi yıl fiilen mesleğini icra etmiş olan serbest avukatlar arasından, herhangi bir makamın aday göstermesine gerek olmaksızın doğrudan Anayasa Mahkemesi üyesi seçme yetkisine sahiptir.Cevap
- BAnayasada yüksek mahkemeler arasında sayılan Sayıştay ve Yargıtay genel kurullarınca gösterilen adaylar içinden yapılacak olan üye seçimleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gerçekleştirilir.
- CMahkeme üyeleri on iki yıl için seçilir ve bu süreyi tamamlayan bir üyenin, altmış beş yaşını doldurmamış olması kaydıyla bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilme hakkı bulunur.
- DMahkemenin on beş üyesinden dördü Cumhurbaşkanı, yedisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir ve Adalet Bakanı, Mahkemenin doğal üyesi olarak görev yapar.
- ETürkiye Büyük Millet Meclisinin, avukatlar arasından yapılacak üyelik için gösterilen adaylar içinden yapacağı seçim, kural olarak Genel Kurulda açık oylama usulüyle ve tek turda tamamlanır.
Cevap
Cumhurbaşkanının, belirli yaş ve mesleki deneyim şartlarını taşıyan serbest avukatlar arasından doğrudan Anayasa Mahkemesi üyesi seçebileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede Cumhurbaşkanının doğrudan üye seçme yetkisi ve adaylık şartları (45 yaş, 20 yıl mesleki deneyim) eksiksiz ve anayasaya uygun olarak verilmiştir. 1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre Cumhurbaşkanı, seçeceği on iki üyeden dördünü herhangi bir kurumun aday göstermesine gerek kalmadan doğrudan üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim/savcılar ve raportörler arasından seçmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Seçim Usulü, Kaynakları ve Adaylık Şartları