Soru

Zorluk: OrtaSuçun Süjeleri: Fail ve Mağdur

Türk Ceza Kanunu genel hükümlerine göre suçun süjeleri olan "fail" ve "mağdur" kavramlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tüzel kişiler suçun faili olamazlar ve haklarında ceza yaptırımı uygulanamaz; tüzel kişiler suçun mağduru sıfatını da taşıyamazlar, ancak suçtan zarar gören olabilirler.Cevap
  2. B
    Ceza hukukunda bir suçun üzerinde işlendiği varlığı ifade eden suçun konusu, istisnasız olarak suçun mağduru ile aynı kişiyi veya varlığı ifade eder.
  3. C
    Özel hukuk tüzel kişileri, yetkili organları aracılığıyla işlenen suçlardan dolayı doğrudan fail sıfatıyla cezai sorumluluk taşıyabilirler.
  4. D
    Hırsızlık gibi malvarlığına karşı işlenen suçlarda, failin fiilini üzerinde gerçekleştirdiği eşya doğrudan suçun mağduru kabul edilir.
  5. E
    Failin, suçun mağdurunun kimliğinde yanılması durumu, ceza sorumluluğunu ortadan kaldıran bir yasaklılık yanılgısı (hukuki hata) olarak değerlendirilir.

Cevap

Tüzel kişilerin fail olamayacağını, haklarında ceza yaptırımı uygulanamayacağını ve mağdur sıfatını taşıyamayıp ancak suçtan zarar gören olabileceklerini belirten seçenek doğrudur.
Türk Ceza Kanunu'nun 20. maddesi gereğince ceza sorumluluğu şahsidir ve tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz, yani tüzel kişiler fail olamaz. Ayrıca ceza hukuku doktrininde ve Yargıtay uygulamasında, suçun mağdurunun ancak gerçek kişiler olabileceği, tüzel kişilerin ise işlenen suç sebebiyle sadece 'suçtan zarar gören' sıfatını alabileceği açıkça kabul edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Fail olma ehliyetini değerlendir
TCK m. 20'ye göre ceza sorumluluğu şahsidir ve tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz. Tüzel kişiler suçun faili olamazlar.
Gerçek ve tüzel kişilerin ceza hukuku karşısındaki statüsünün belirlenmesi.
2
Mağdur ve suçtan zarar gören ayrımını yap
Mağdur, suç teşkil eden fiil ile korunan hukuki yararı doğrudan ihlal edilen kişidir ve yalnızca gerçek kişiler mağdur olabilir. Tüzel kişiler ancak dolaylı veya hukuki ihlal yoluyla 'suçtan zarar gören' sıfatı alabilir.
Ceza muhakemesinde taraf ehliyetleri ve kavramsal sınırların netleştirilmesi.
3
Suçun konusu ile mağduru birbirinden ayır
Suçun konusu, üzerinde fiilin gerçekleştirildiği kişi veya şeydir (örneğin çalınan araba). Mağdur ise hakkı ihlal edilen kişidir (arabanın sahibi). Bu iki kavram hukuken farklıdır.
Çeldiricilerde sıklıkla yapılan konu ve mağdur eşleştirmesi hatasının tespit edilmesi.

Anahtar Kavram

Ceza Hukukunda Fail, Mağdur ve Suçun Konusu Ayrımı ile Tüzel Kişilerin Statüsü
Bu soruyu puanla