Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSuçun Süjeleri: Fail ve Mağdur

Bir özel hastaneyi işleten "Şifa Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi"nin başhekimi ve yöneticisi olan (A), maliyetleri düşürmek amacıyla hastanede standart dışı anestezi ilaçlarının kullanılması talimatını vermiştir. Bu talimat doğrultusunda yapılan bir ameliyat sırasında hasta (B)'nin kalbi durmuş ve ağır beyin hasarı meydana gelmiştir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun genel hükümleri ve ceza hukuku doktrini ışığında, bu olaydaki "suçun süjeleri" ve "suçun konusu" kavramlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. TCK'de benimsenen ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereğince, suçun faili yalnızca (A) gibi gerçek kişiler olabilir; Şifa Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi'nin suçun faili sıfatıyla cezalandırılması hukuken mümkün değildir.Cevap
  2. B
    Olayda hastaya enjekte edilen standart dışı ilaçlar suçun mağdurunu oluştururken, ağır yaralanan hasta (B) yalnızca eylemin üzerinde gerçekleştiği suçun konusudur.
  3. C
    Suçun işlenmesinde kullanılan standart dışı ilaçlar suçun konusunu, eylemden dolayı ticari itibarı sarsılan tüzel kişiliğe sahip hastane yönetimi ise eylemin doğrudan mağdurunu oluşturur.
  4. D
    Hasta (B)'nin yaralanması durumunda suçun konusu (B)'nin korunması gereken "yaşam ve sağlık hakkı" iken, suçun mağduru (B)'nin zarar gören biyolojik bedenidir.
  5. E
    Olay neticesinde hastanenin kamuoyundaki güvenilirliği zedelendiği için suçun mağduru Şifa Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi kabul edilirken, hasta (B) suçun konusunu oluşturur.

Cevap

Türk Ceza Kanunu'na göre tüzel kişilerin ceza sorumluluğu bulunmadığından, anonim şirketin suçun faili olamayacağını ve failin ancak gerçek kişi olabileceğini ifade eden seçenektir.
Ceza hukukunda 'ceza sorumluluğunun şahsiliği' ilkesi (TCK m. 20) uyarınca, suçun faili ancak gerçek bir kişi olabilir. Tüzel kişilerin (örneğin bir anonim şirketin) suç faili olması ve onlara hapis veya adli para cezası gibi asli yaptırımların uygulanması mümkün değildir. Tüzel kişiler hakkında ancak kanunda öngörülen hallerde özel 'güvenlik tedbirlerine' hükmolunabilir. Bu olayda talimatı veren gerçek kişi (A) fail konumundadır; tüzel kişiliğe sahip şirketin fail olarak cezalandırılması hukuken imkansızdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki fail kavramının tüzel kişiler yönünden değerlendirilmesi.
TCK madde 20 uyarınca ceza sorumluluğu şahsidir. Tüzel kişiler (Şifa A.Ş.) suç faili olamaz, onlara hapis veya adli para cezası verilemez; ancak haklarında güvenlik tedbiri uygulanabilir.
Tüzel kişilerin fiil yetenekleri organları olan gerçek kişiler aracılığıyla kullanıldığından, bizzat cezai ehliyetleri yoktur.
2
Mağdur ve suçun konusu kavramlarının hukuki niteliklerinin tespit edilmesi.
Mağdur, hukuka aykırı eylemden doğrudan etkilenen gerçek kişidir (Hasta B). Suçun konusu, üzerinde fiilin icra edildiği fiziki varlıktır (B'nin bedeni).
Ceza hukukunda tüzel kişiler ve eşyalar suçun "mağduru" olamaz. Şirketler ancak "suçtan zarar gören" sıfatı taşıyabilir.

Anahtar Kavram

Suçun Süjeleri: Fail ve Mağdur ile Tüzel Kişilerin Durumu
Bu soruyu puanla

Konular

Suçun Süjeleri: Fail ve Mağdur

Bu konudan daha fazla soru