Soru

Zorluk: OrtaEşya Müsaderesi

Ahmet, evinde gizlice sahte tarım ilacı üretmekte ve satmaktadır. Ahmet, ürettiği ilaçların nakliyesini yapmak için, bu durumdan hiç haberi olmayan komşusu Cengiz'den otomobilini ödünç almıştır. Ahmet'in faaliyetlerinin tespit edilmesi üzerine yapılan baskında; üretimde kullanılan özel tasarlanmış sanayi tipi mikser, satışa hazır hale getirilmiş sahte ilaçlar, bu ilaçların satışından elde edildiği belirlenen 80.000 TL nakit para ve Ahmet'in siparişleri kaydetmek için kullandığı ancak değerinin işlenen suça nazaran çok yüksek olması nedeniyle el konulmasının hakkaniyete aykırı olacağı anlaşılan kişisel tablet bilgisayarı ele geçirilmiştir. Yargılama süreci devam ederken, müsadere şartlarını fail lehine değiştiren yeni bir kanun yürürlüğe girmiştir.

Türk Ceza Kanunu'nun yaptırım teorisi ve müsadere hükümleri dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

  1. A
    Sahte ilaçların satışından elde edilen 80.000 TL nakit para, suçun işlenmesinde doğrudan rol oynayan maddi bir değer kabul edilerek eşya müsaderesi hükümlerine göre devlet mülkiyetine geçirilir.
  2. B
    Cengiz'in otomobili, doğrudan kasten işlenen bir suçun icrasında kullanıldığı için, sahibinin suçtan haberdar olup olmadığına bakılmaksızın mutlak surette müsadereye tabidir.
  3. C
    Satışa hazır sahte ilaçlar, doğrudan doğruya suçun işlenmesinde araç olarak kullanılmadıklarından eşya müsaderesinin konusunu oluşturamazlar.
  4. Tablet bilgisayarın müsaderesinin, işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı anlaşıldığından, orantılılık (ölçülülük) ilkesi gereği müsaderesine hükmedilmeyebilir.Cevap
  5. E
    Müsadere bir güvenlik tedbiri niteliği taşıdığından infaza ilişkin 'derhal uygulama' ilkesine tabidir; bu nedenle failin lehine olan sonradan yürürlüğe giren kanun değişikliği uygulanamaz.

Cevap

Doğru cevap, tablet bilgisayarın orantılılık ilkesi gereği müsadere edilmeyebileceğini belirten ifadedir.
5237 sayılı TCK'nın 54. maddesinin 3. fıkrasına göre; suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında, eşyanın müsaderesine hükmedilmeyebilir. Olayda sipariş kaydetmek için kullanılan kişisel tablet bilgisayarın değeri suça kıyasla çok yüksek olduğundan, ölçülülük ilkesi gereği müsaderesine hükmedilmeyebileceğini ifade eden seçenek hukuken isabetlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki her bir eşya ve değerin Türk Ceza Kanunu kapsamındaki hukuki niteliğini belirle.
İlaçlar 'suçtan meydana gelen eşya', 80.000 TL 'suçtan elde edilen kazanç', otomobil 'iyiniyetli üçüncü kişiye ait eşya', tablet bilgisayar ise 'müsaderesi orantısız sonuç doğuracak eşya' statüsündedir.
Müsadere kurallarının olaydaki değerlere doğru şekilde uygulanabilmesi için öncelikle bu tasnifin yapılması şarttır.
2
Müsadere edilen değerlerin kanuni istisnalarını ve uygulama usullerini değerlendir.
Kazanç eşya müsaderesine girmez (TCK 55 uygulanır), iyiniyetli 3. kişinin eşyası alınamaz (TCK 54/1), suçtan meydana gelen eşya müsadere edilir ve orantısızlık halinde müsadere yapılmayabilir (TCK 54/3).
Seçeneklerdeki ifadelerin isabetli olup olmadığını kanunun amir hükümleri ve istisnaları ile kıyaslamak için.
3
Zaman bakımından uygulama kuralını müsadere açısından yorumla.
Müsadere kurallarında sonradan yürürlüğe giren lehe kanun uygulanır.
Müsaderenin salt bir infaz rejimi olmaması ve lehe kanunun maddi ceza hukukunda temel prensip olması sebebiyle.

Anahtar Kavram

Eşya Müsaderesinde Orantılılık ve İyiniyetli Üçüncü Kişi Koruması
Bu soruyu puanla