Soru

Zorluk: ZorObjektif İsnadiyet Teorisi

Husumetlisi (B)'yi sokakta yalnız yürürken gören (A), onu öldürmek kastıyla tabancasını peş peşe ateşlemiş, ancak (B) koşarak yara almadan olay yerinden uzaklaşmayı başarmıştır. Bu sırada, oğluna ateş edildiğini evinin balkonundan gören kalp hastası anne (C), olayın yarattığı ağır korku ve heyecan sebebiyle kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmiştir.

Ceza hukukunda nedensellik bağı ve objektif isnadiyet teorisi dikkate alındığında, (C)'nin ölümü bakımından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (A)'nın ateş etme eylemi ile (C)'nin kalp krizi geçirmesi arasında şart teorisi uyarınca mantıksal bir nedensellik bağı bulunduğundan, ölüm neticesi (A)'ya objektif olarak isnat edilir.
  2. B
    Üçüncü kişinin (C'nin) kendi fizyolojik rahatsızlığı araya girerek neticeyi meydana getirdiğinden, mantıksal nedensellik bağı (illiyet) kesilmiş olup isnadiyet incelemesine gerek kalmamıştır.
  3. Doğal nedensellik bağı bulunmasına rağmen, meydana gelen ölüm neticesi kasten öldürme suçunu düzenleyen normun koruma amacı kapsamında yer almadığından, (C)'nin ölümü (A)'ya objektif olarak isnat edilemez.Cevap
  4. D
    Olayda (A)'nın fiilinin üzerinde işlendiği kişi (B) olmakla birlikte, hayatını kaybeden (C) olduğu için, suçun konusu ile mağdurunun farklılaştığı kabul edilerek isnadiyet bağı kurulur.
  5. E
    (A), sokakta ateş ederken çevredeki üçüncü kişilerin zarar görebileceğini objektif olarak öngörebilecek durumda olduğundan, (C)'nin ölümü kendisine olası kast kuralları çerçevesinde isnat edilmelidir.

Cevap

Doğal nedensellik bağı bulunmasına rağmen, meydana gelen ölüm neticesi kasten öldürme suçunu düzenleyen normun koruma amacı kapsamında yer almadığından, (C)'nin ölümü (A)'ya objektif olarak isnat edilemez.
Kasten öldürme eyleminde, failin hareketi ile netice arasında doğal bir nedensellik bağı bulunsa dahi, suç tipindeki normun amacı üçüncü kişilerin olaydan etkilenerek geçirecekleri sarsıntı ve şokları engellemek değildir. Olayda (A)'nın fiili ile (C)'nin ölümü arasında şart teorisi anlamında illiyet bağı (conditio sine qua non) vardır. Ancak, meydana gelen netice (C'nin ölümü), ihlal edilen ceza normunun önlemeyi hedeflediği ve koruma alanına giren tipik bir tehlikenin gerçekleşmesi niteliğinde olmadığından, ölüm neticesi (A)'ya objektif olarak isnat edilememektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki fiil ile netice arasındaki doğal nedensellik (maddi illiyet) bağının tespit edilmesi.
Şart teorisi (conditio sine qua non) uyarınca, '(A) ateş etmeseydi (C) kalp krizi geçirmezdi' denebildiği için fiil ile netice arasında mantıksal bir nedensellik bağı mevcuttur.
Objektif isnadiyet (normatif) değerlendirmesine geçilebilmesi için öncelikle olgusal bir bağın (nedensellik) bulunması zorunludur.
2
Meydana gelen neticenin, ihlal edilen normun (kasten öldürme) koruma alanına girip girmediğinin incelenmesi.
Kasten öldürme suçunu düzenleyen normun amacı, kişilerin hayatını doğrudan fiziki saldırılara karşı korumaktır. Başkasına yapılan bir saldırıyı görerek psikolojik şok/üzüntü sonucu ölmek, bu normun korumayı hedeflediği tipik tehlikelerden değildir.
Nedensellik bağının varlığı tek başına yeterli değildir; netice ancak hukuka aykırı fiilin yarattığı izin verilmeyen riskin, normun koruma alanı içinde gerçekleşmesi halinde faile yüklenebilir.
3
Objektif isnadiyet bağının akıbetinin karara bağlanması.
(C)'nin ölümü, normun koruma amacı dışında kalan tesadüfi/dolaylı bir netice olduğu için (A)'ya isnat edilemez.
Fail, yalnızca normun önlemeye çalıştığı türden neticelerden sorumlu tutulabilir.

Anahtar Kavram

Objektif İsnadiyet Teorisi: Normun Koruma Amacı (Alanı)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla