Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevlet Biçimleri: Üniter ve Birleşik Yapılı Devletler

Çağdaş anayasa hukuku sistemlerinde devletler, egemenlik yetkisinin kullanımı ve merkez-çevre ilişkilerinin niteliğine göre farklı örgütlenme modelleri benimsemektedir. Bu bağlamda, üniter ve federal devlet yapıları ile bu yapılara özgü yerinden yönetim anlayışları karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Federal devletler ile konfederasyonların kuruluş süreçlerindeki temel ortak nokta, her iki devlet biçiminin de bağımsız devletlerin uluslararası bir antlaşma akdetmesiyle hukuki varlık kazanmasıdır.
  2. B
    Federal sistemlerde federe devletlerin kullandığı yetkiler, merkezi yasama organının çıkardığı kanunlarla belirlenir ve bu yetkiler merkezi idare tarafından tek taraflı olarak geri alınabilir.
  3. Federal sistemlerdeki siyasi yerinden yönetim, federe birimlerin federal yasamada genellikle ikinci bir meclisle temsilini gerektirirken; üniter yapıdaki idari yerinden yönetim birimlerinin merkezi yasamada böyle bir kurumsal temsil hakkı yoktur.Cevap
  4. D
    Üniter devlet modelinde egemenliğin ve yasama yetkisinin tekliği ilkesi mutlak surette geçerli olduğundan, anayasal sistemde herhangi bir idari yerinden yönetim kuruluşuna yer verilmesi hukuken mümkün değildir.
  5. E
    Siyasi ve idari yerinden yönetim uygulamalarının her ikisi de yalnızca üniter devlet yapısı içinde ortaya çıkan ve merkezi yönetimin siyasi yükünü hafifletmeyi amaçlayan yetki devri mekanizmalarıdır.

Cevap

Federal sistemlerdeki siyasi yerinden yönetimin federe birimlere yasama organında temsil imkanı sağlaması, üniter sistemdeki idari yerinden yönetim birimlerinde ise böyle bir kurumsal temsilin olmamasıdır.
Doğru yanıt, federal sistemlerde federe devletlerin (eyaletlerin vb.) federal yasamada ayrı bir meclisle (Örn: Senato) temsil edilmesinin siyasi yerinden yönetimin bir gereği olduğunu, üniter devletlerdeki belediye veya il özel idaresi gibi yapıların ise yalnızca idari yerinden yönetim kurumu olup yasama yetkisine veya ulusal yasamada doğrudan temsile sahip olmadığını ifade eden seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki federal ve konfederasyon yapılarının hukuki temellerini karşılaştır.
Federal devletler anayasa ile, konfederasyonlar uluslararası antlaşma ile kurulduğu için ilk seçeneğin yanlış olduğu tespit edilir.
Konfederasyon ve federal devlet ayrımındaki en temel unsur kuruluş senedinin niteliğidir.
2
Federe birimlerin yetki sınırlarının nasıl belirlendiğini analiz et.
Federe birimlerin yetkilerinin kanunla değil doğrudan federal anayasa ile belirlendiği ve merkezi yasamaca tek taraflı geri alınamayacağı hatırlanarak ikinci seçenek elenir.
Üniter devlette idari yerinden yönetime verilen özerklik kanunla sağlanırken, federal devlette bu güvence anayasaldır.
3
Siyasi yerinden yönetim ile idari yerinden yönetim kavramlarını yasama organı temsili açısından değerlendir.
Federal devletlerde siyasi yerinden yönetimin gereği olarak yasama organında iki meclislilik (federal meclis ve federe birimler meclisi) görülürken, üniter devletlerde belediye gibi idari birimlerin mecliste özel bir temsilinin olmadığı görülür ve doğru cevap bulunur.
Siyasi özerklik yasamaya katılımı gerektirirken, idari özerklik sadece hizmet yürütme serbestisini ifade eder.

Anahtar Kavram

Devlet Biçimleri: Üniter ve Birleşik Yapılı Devletler Arasındaki Yapısal Farklar
Bu soruyu puanla

Konular

Devlet Biçimleri: Üniter ve Birleşik Yapılı Devletler