İçişleri Bakanlığı, ilgili mevzuatta öngörülen yaş, sağlık ve adli sicil gibi gerekli tüm objektif şartları harfiyen taşıdığını tespit ettiği vatandaş (M)'nin başvurusu üzerine, kendisine "silah taşıma ruhsatı" vermiştir.
İdare hukukunda bireysel idari işlemlerin özellikleri dikkate alındığında, bu işlemin hukuki niteliği ve idarenin yetkisi bağlamında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İlgiliyi kanunlarla önceden belirlenmiş genel ve objektif bir hukuki statüye soktuğu için "şart işlem" niteliğinde bir bireysel idari işlemdir.Cevap
- BAynı gün içinde çok sayıda vatandaşa benzer ruhsatların verilmesi durumunda, işlem bireysel niteliğini kaybederek "düzenleyici idari işlem" hâline gelir.
- Cİdare, yasal şartları taşıyan kişilere ruhsat verip vermeme konusunda sahip olduğu takdir yetkisini yargı denetiminden muaf ve mutlak bir serbesti içinde kullanır.
- DRuhsat işlemleri idari kolluk faaliyeti kapsamında olduğundan, işlemi tesis etme yetkisi İçişleri Bakanlığı gibi kolluk makamlarına değil, sahada görev yapan kolluk personeline aittir.
- E(M)'nin mevzuatta aranan yasal şartları taşımamasına rağmen kendisine bu ruhsatın verilmesi durumunda, tesis edilen işlem "sebep" unsuru yönünden değil "amaç" unsuru yönünden sakatlanır.
Cevap
Doğru seçenek, ruhsat verme işleminin kişiyi kanunlarla belirlenmiş objektif bir hukuki statüye soktuğu için şart işlem niteliğinde olduğunu ifade eden seçenektir.
İdare hukukunda bireysel idari işlemler, hukuki etkilerine göre 'şart (objektif) işlemler' ve 'subjektif (öznel) işlemler' olarak ikiye ayrılır. Şart işlemler, kişileri veya nesneleri önceden yasa, tüzük veya yönetmelik gibi normlarla sınırları çizilmiş genel ve objektif bir statüye dâhil eden, ya da bu statüden çıkaran işlemlerdir. Silah taşıma ruhsatı verilmesi, memuriyete atama, öğrenciliğe kabul veya diploma verilmesi gibi işlemler bireyleri doğrudan mevcut ve kuralları belirlenmiş bir hukuki statüye soktuğu için şart işlem olarak nitelendirilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel İdari İşlemlerin Tasnifi (Şart ve Subjektif İşlem Ayrımı)