Examkin

Soru

Zorluk: ZorDanıştay: Yapısı ve Görevleri

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari yargı rejimi ve yüksek mahkemelerin kurumsal mimarisi dikkate alındığında, Danıştay'ın anayasal konumu, üye yapısı ve yargısal işlevlerine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı, dörtte üçünün ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçildiği bu yüksek mahkeme; kanunla gösterilen belli idari uyuşmazlıkları ilk derece mahkemesi sıfatıyla karara bağlarken, kural olarak idare mahkemelerince verilen hükümlerin temyiz merciidir.Cevap
  2. B
    Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamak, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla yerine getirdiği anayasal görevlerdendir.
  3. C
    İdari uyuşmazlıkların çözümünde uygulanacak kanun hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıyla taraflarca yapılan itirazları, somut norm denetimi kapsamında doğrudan esastan inceleyerek iptal etme yetkisi Danıştay Genel Kuruluna aittir.
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasaya uygunluk denetimini yapmak ve ülke çapında uygulanacak tüm idari düzenleyici işlemler hakkında yasama organına istişari görüş bildirmek Danıştay'ın münhasır yetkilerindendir.
  5. E
    Üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ortaklaşa seçilen Danıştay, adliye ve bölge idare mahkemelerince verilen kararların hukuka uygunluğunu denetleyen en üst istinaf ve temyiz merciidir.

Cevap

Danıştay'ın üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı, dörtte üçünün HSK tarafından seçildiğini ve hem ilk derece hem de temyiz mahkemesi olarak görev yaptığını belirten ifade kesinlikle doğrudur.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 155. maddesinde yer alan kuralları eksiksiz özetlemektedir: Danıştay üyelerinin 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Kurum kural olarak idari yargının son inceleme (temyiz) merciidir ancak kanunla belirtilen istisnai uyuşmazlıklarda (örneğin Cumhurbaşkanı kararları veya bakanlık yönetmeliklerinin iptali) ilk derece mahkemesi sıfatıyla bizzat yargılama yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştay'ın üye seçim usulünü Anayasa madde 155 bağlamında analiz et.
Danıştay üyelerinin %75'i (dörtte üçü) Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), %25'i (dörtte biri) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Üye kompozisyonu, yargı organının bağımsızlığı ve idari tecrübenin harmanlanması için farklı kaynaklardan oluşturulmuştur.
2
Danıştay'ın görev alanlarını ve yargı yolunu belirle.
Danıştay, idari yargı düzeninin en üst mahkemesidir (temyiz mercii). Ancak kanunda sayılan istisnai ve önemli davalara (örneğin ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali) ilk derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan bakar.
Yüksek idari uyuşmazlıkların niteliği gereği, bazı davaların doğrudan en üst makamca çözülmesi kanun koyucu tarafından öngörülmüştür.
3
Seçeneklerdeki diğer kurumlarla (Yargıtay, AYM, Sayıştay, HSK) Danıştay'ın yetki sınırlarını karşılaştırarak ayıkla.
Hesap yargısı Sayıştay'a, kanun/CBK iptali Anayasa Mahkemesine, adli yargı temyizi Yargıtay'a aittir. Meclisin üye seçimi ise HSK ve AYM'ye özgüdür.
Çeldirici seçeneklerde yüksek mahkemelerin anayasal yetkileri bilinçli olarak birbirine karıştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Anayasal Konumu, Üye Yapısı ve Çift Karakterli Yargısal İşlevi
Bu soruyu puanla

Konular

Danıştay: Yapısı ve Görevleri

Bu konudan daha fazla soru