Danıştay: Yapısı ve Görevleri

15 soru

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler ve Danıştay Kanunu'nun güncel hükümleri göz önünde bulundurulduğunda; Danıştay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin tamamı birinci sınıfa ayrılmış idari yargı hâkim ve savcıları arasından; üçte biri Cumhurbaşkanı, üçte ikisi ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

İdari mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merkezi olup; bölge idare mahkemelerince verilen tüm kararlar Danıştay'da temyiz incelemesine tabidir.

Cumhurbaşkanınca gönderilen kanun teklifleri ile kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevlidir.

Üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından idari yargı dışındaki üst düzey kamu görevlileri arasından da seçilebilmesi ve kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmesi Danıştay'ın güncel hukuki statüsüne uygundur.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üye, tarafsızlığını korumak kaydıyla Hakimler ve Savcılar Kurulunca bir kez daha seçilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından idari yargı dışındaki üst düzey kamu görevlileri arasından da seçilebilmesi ve kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmesi Danıştay'ın güncel hukuki statüsüne uygundur.

Cevap

Danıştay üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesi ve bu üyelerin idari yargı dışındaki üst düzey kamu görevlilerinden de (vali, müsteşar, profesör vb.) belirlenebilmesi ile imtiyaz sözleşmeleri hakkındaki danışma görevi doğrudur.

Anayasa Madde 155 ve Danıştay Kanunu uyarınca, üyelerin dörtte üçü HSK tarafından idari yargı kökenliler arasından, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından nitelikleri kanunda belirtilen (valiler, profesörler, üst düzey bürokratlar vb.) kişiler arasından seçilir. Ayrıca Danıştay, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında görüş bildirerek idari fonksiyonunu yerine getirmeye devam etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Üye seçim oranlarını ve seçmen makamları belirle.

Üyelerin 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasa'nın 155. maddesi uyarınca yüksek mahkemenin oluşumundaki demokratik dengeyi sağlamak.

Seçim havuzundaki (aday havuzu) çeşitliliği kontrol et.

HSK sadece hâkim ve savcılardan seçerken, Cumhurbaşkanı kanunda sayılan üst düzey kamu görevlilerinden de seçim yapabilir.

Danıştay'ın hem bir mahkeme hem de devletin en yüksek istişari (danışma) organı olmasının gereği olarak farklı uzmanlık alanlarını temsil etmek.

2017 değişikliklerinin idari görevlere etkisini analiz et.

Kanun tasarıları/teklifleri hakkındaki görüş bildirme yetkisi kaldırılmış, imtiyaz sözleşmeleri yetkisi korunmuştur.

Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişle birlikte 'Kanun Tasarısı' kavramının hukuk sisteminden çıkması.

Görev süresi ve yeniden seçilme kuralını hatırla.

Görev süresi 12 yıldır ve ikinci kez seçilmek mümkün değildir.

Yargı bağımsızlığını ve yüksek mahkeme üyelerinin tarafsızlığını korumak.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Hibrit Yapısı: Seçim Usulü ve İdari-Yargısal Fonksiyonları

Soru 2Soru →

1982 Anayasası'na göre, idari yargı kolunun en üst derece mahkemesi olan ve aynı zamanda belirli uyuşmazlıklarda ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapan Danıştay'ın yapısı ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay üyelerinin yarısı Cumhurbaşkanı, diğer yarısı ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Cumhurbaşkanı kararlarına ve bakanlıklarca çıkarılan ülke çapında uygulanacak yönetmeliklere karşı açılacak iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak bakar.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üye bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilir.

Sayıştay tarafından verilen kesin hükümlerin hukuki denetimini yapan bir temyiz mercii olarak görev yapar.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında altı ay içinde istişari görüş bildirmekle yükümlüdür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı kararlarına ve bakanlıklarca çıkarılan ülke çapında uygulanacak yönetmeliklere karşı açılacak iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak bakar.

Cevap

Cumhurbaşkanı kararlarına ve bakanlıklarca çıkarılan ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali davalarına ilk derece mahkemesi olarak bakması Danıştay'ın anayasal ve yasal görevleri arasındadır.

Doğru ifade, Danıştay'ın 'ilk derece mahkemesi' sıfatıyla baktığı uyuşmazlıkları doğru tanımlamaktadır. 1982 Anayasası ve Danıştay Kanunu uyarınca; Cumhurbaşkanı kararları, bakanlıklarca çıkarılan ülke çapındaki yönetmelikler ve kamu görevlilerinin atanmasına ilişkin bazı işlemler gibi uyuşmazlıklar doğrudan Danıştay'da görülür.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın yargısal rollerini analiz edin.

Danıştay hem bir temyiz mercii hem de bazı durumlarda ilk derece mahkemesidir.

Anayasa Madde 155 uyarınca Danıştay, kanunla gösterilen belirli davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Üye seçim oranlarını kontrol edin.

Üyelerin

\frac{3}{4}

'ü HSK,

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Yüksek mahkemelerin bağımsızlığı ve yürütme ile denge unsuru bu şekilde kurulmuştur.

İlk derece mahkemesi sıfatıyla baktığı uyuşmazlıkları teyit edin.

Cumhurbaşkanı kararları ve ülke çapındaki yönetmelikler bu kapsama girer.

Danıştay Kanunu Madde 24, bu yetkiyi açıkça düzenlemektedir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Görev ve Yapısal Esasları

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın 'istişari' (danışma) görevleri ile 'yargısal' görevlerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İdari yargıdaki hiyerarşiyi düşünerek; yerel idarelerin işlemlerinin yerel mahkemelerde (İdare Mahkemeleri), ülke çapındaki genel düzenlemelerin ise en üst mercii olan Danıştay'da doğrudan (ilk derece) çözüleceğini hatırlamak cevaba ulaşmanızı sağlar.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 3Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari yargı rejimi ve yüksek mahkemelerin kurumsal mimarisi dikkate alındığında, Danıştay'ın anayasal konumu, üye yapısı ve yargısal işlevlerine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı, dörtte üçünün ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçildiği bu yüksek mahkeme; kanunla gösterilen belli idari uyuşmazlıkları ilk derece mahkemesi sıfatıyla karara bağlarken, kural olarak idare mahkemelerince verilen hükümlerin temyiz merciidir.

Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamak, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla yerine getirdiği anayasal görevlerdendir.

İdari uyuşmazlıkların çözümünde uygulanacak kanun hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıyla taraflarca yapılan itirazları, somut norm denetimi kapsamında doğrudan esastan inceleyerek iptal etme yetkisi Danıştay Genel Kuruluna aittir.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasaya uygunluk denetimini yapmak ve ülke çapında uygulanacak tüm idari düzenleyici işlemler hakkında yasama organına istişari görüş bildirmek Danıştay'ın münhasır yetkilerindendir.

Üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ortaklaşa seçilen Danıştay, adliye ve bölge idare mahkemelerince verilen kararların hukuka uygunluğunu denetleyen en üst istinaf ve temyiz merciidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı, dörtte üçünün ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçildiği bu yüksek mahkeme; kanunla gösterilen belli idari uyuşmazlıkları ilk derece mahkemesi sıfatıyla karara bağlarken, kural olarak idare mahkemelerince verilen hükümlerin temyiz merciidir.

Cevap

Danıştay'ın üyelerinin dörtte birinin Cumhurbaşkanı, dörtte üçünün HSK tarafından seçildiğini ve hem ilk derece hem de temyiz mahkemesi olarak görev yaptığını belirten ifade kesinlikle doğrudur.

Doğru seçenek, Anayasa'nın 155. maddesinde yer alan kuralları eksiksiz özetlemektedir: Danıştay üyelerinin 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Kurum kural olarak idari yargının son inceleme (temyiz) merciidir ancak kanunla belirtilen istisnai uyuşmazlıklarda (örneğin Cumhurbaşkanı kararları veya bakanlık yönetmeliklerinin iptali) ilk derece mahkemesi sıfatıyla bizzat yargılama yapar.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın üye seçim usulünü Anayasa madde 155 bağlamında analiz et.

Danıştay üyelerinin %75'i (dörtte üçü) Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), %25'i (dörtte biri) ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üye kompozisyonu, yargı organının bağımsızlığı ve idari tecrübenin harmanlanması için farklı kaynaklardan oluşturulmuştur.

Danıştay'ın görev alanlarını ve yargı yolunu belirle.

Danıştay, idari yargı düzeninin en üst mahkemesidir (temyiz mercii). Ancak kanunda sayılan istisnai ve önemli davalara (örneğin ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali) ilk derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan bakar.

Yüksek idari uyuşmazlıkların niteliği gereği, bazı davaların doğrudan en üst makamca çözülmesi kanun koyucu tarafından öngörülmüştür.

Seçeneklerdeki diğer kurumlarla (Yargıtay, AYM, Sayıştay, HSK) Danıştay'ın yetki sınırlarını karşılaştırarak ayıkla.

Hesap yargısı Sayıştay'a, kanun/CBK iptali Anayasa Mahkemesine, adli yargı temyizi Yargıtay'a aittir. Meclisin üye seçimi ise HSK ve AYM'ye özgüdür.

Çeldirici seçeneklerde yüksek mahkemelerin anayasal yetkileri bilinçli olarak birbirine karıştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Anayasal Konumu, Üye Yapısı ve Çift Karakterli Yargısal İşlevi

Soru 4Soru →

1982 Anayasası'na göre, Danıştay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve yargısal görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay üyelerinin

\frac{1}{4}

'i Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{3}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun denetimini yapmak Danıştay'ın temel idari görevleri arasında yer alır.

Cumhurbaşkanı kararları ile bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davalarında ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Sayıştay'ın mali konularda verdiği kesin hükümler ile idare mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay, Sayıştay kararlarını iptal ederek temyiz incelemesini sonuçlandırır.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üye, Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı kararları ile bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan iptal davalarında ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Cevap

Cumhurbaşkanı kararları ve ülke çapında uygulanan yönetmeliklerin iptal davalarında Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev yapması doğrudur.

1982 Anayasası ve Danıştay Kanunu uyarınca Danıştay, idari yargı kolunun en üst derece mahkemesi (temyiz mercii) olmasının yanı sıra, ülke çapında uygulanacak yönetmelikler, Cumhurbaşkanı kararları ve belirli üst düzey idari işlemler için ilk derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan dava açılan mercidir.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın üye seçim oranlarını kontrol et.

Üyelerin

\frac{3}{4}

'ü HSK,

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasa'nın 155. maddesi seçim oranlarını kesin olarak belirlemiştir.

Danıştay'ın görevlerini 'temyiz' ve 'ilk derece' olarak sınıflandır.

Genellikle temyiz merciidir ancak Cumhurbaşkanı kararları ve ülke çapındaki yönetmelikler için ilk derece mahkemesidir.

Danıştay Kanunu ve Anayasa uyarınca idari yargıda görev dağılımı bu şekilde yapılmıştır.

Diğer kurumlarla (AYM, Sayıştay) olan yetki çatışmalarını incele.

Siyasi parti denetimi AYM'ye, Sayıştay uyuşmazlıklarında 'esas alınma' yetkisi Danıştay'a aittir (ancak bu bir temyiz/iptal yetkisi değildir).

Yüksek mahkemelerin ve anayasal kuruluşların görev alanları birbirlerinden kesin çizgilerle ayrılmıştır.

Üyelerin görev süresi ve yeniden seçilme durumunu değerlendir.

12 yıl görev yaparlar ve yeniden seçilemezler.

2017 değişikliği ile yüksek yargıda rotasyon ve bağımsızlığı pekiştirmek amacıyla yeniden seçilme yasağı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın karma görev yapısı (ilk derece, temyiz ve istişari) ve üye seçim statüsü.

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın idari görevleri (istişari görüş bildirme) ile yargısal görevleri arasındaki farkları ve Bölge İdare Mahkemeleri ile olan hiyerarşik ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 5Soru →

İdari yargı düzeninin zirvesinde yer alan Danıştay, hem idari davalarda temyiz mercii olarak hem de kanunda belirtilen belirli uyuşmazlıklarda ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapmaktadır.

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Danıştay'ın yapısı ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Danıştay üyelerinin tamamı, Yargıtay üyelerinde olduğu gibi Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından birinci sınıf hâkim ve savcılar arasından seçilir.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasa'ya uygunluğunun denetimi, Danıştay tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla yerine getirilir.

Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin yargısal denetimi, Danıştay tarafından her zaman temyiz mercii sıfatıyla yapılır.

Danıştay'ın idari uyuşmazlıklar ve kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz sözleşmeleri hakkında bildirdiği istişari görüşler, ilgili idareler için bağlayıcıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay üyelerinin $\frac{3}{4}$ 'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu, $\frac{1}{4}$ 'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Danıştay üyelerinin dörtte üçünün Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte birinin ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği ifade doğrudur.

Doğru seçenek olan ifade, Anayasa'nın 155. maddesindeki üye seçim oranlarını hatasız yansıtmaktadır. Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü HSK tarafından idari yargı kökenliler arasından,

\frac{1}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından idari görevliler veya hukukçular arasından seçilir.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın üye seçim usulünü belirleyen Anayasa hükmünü incele.

Anayasa Madde 155: 'Danıştay üyelerinin dörtte üçü Birinci sınıf olup, adaylığına engel hali bulunmayan idari yargı hâkim ve savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu; dörtte biri ise kanunda belirtilen görevliler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.'

Üye seçimindeki yetkili makamları ve oranları doğrulamak.

Seçilen üyelerin görev süresi ve yeniden seçilme durumunu kontrol et.

Üyeler 12 yıl için seçilir ve bir kişi iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Görev süresine ilişkin seçenekleri değerlendirmek.

Danıştay'ın görev alanındaki 'ilk derece' ve 'temyiz' ayrımını yap.

Ülke çapında yönetmelikler ve belirli üst düzey idari işlemler için Danıştay ilk derece mahkemesidir; diğer hallerde idare ve vergi mahkemelerinden gelen kararlar için temyiz merciidir.

Görev alanı ile ilgili seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Danıştay Üye Seçimi ve Görev Dağılımı

Daha Fazla Pratik

Danıştay Kanunu'na göre Danıştay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla baktığı diğer dava türlerini (örn. Cumhurbaşkanı kararları) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

1982 Anayasası'na göre, idari yargı düzeninin en üst dereceli mahkemesi ve aynı zamanda bir istişare organı olan Danıştay'ın yapısı ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Danıştay üyelerinin tamamı, Yargıtay'da olduğu gibi Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin yargısal denetimi, Danıştay tarafından her zaman temyiz mercii sıfatıyla gerçekleştirilir.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin anayasaya uygunluk denetimi Danıştay tarafından ilk derece mahkemesi olarak yapılır.

Danıştay üyeleri 12 yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üye bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay üyelerinin $\frac{3}{4}$ 'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, $\frac{1}{4}$ 'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ünün Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ünün ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği ifadesi doğrudur.

1982 Anayasası uyarınca Danıştay'ın idari nitelikli bir yüksek mahkeme olması nedeniyle üyelerinin bir kısmı idari görevlerdeki liyakatli kişilerden seçilmektedir. Bu doğrultuda üyelerin

\frac{3}{4}

'ü idari yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından,

\frac{1}{4}

'ü ise kanunda belirtilen nitelikteki kamu görevlileri arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın üye seçim kaynağını belirleyin.

Anayasa Madde 155: Üyelerin bir kısmı HSK, bir kısmı Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasal organların oluşum biçimini tespit etmek sorunun temelidir.

Seçim oranlarını karşılaştırın.

Cumhurbaşkanı

\rightarrow \frac{1}{4}

(25%), HSK

\rightarrow \frac{3}{4}

(75%).

Yargıtay (tamamı HSK) ve Danıştay arasındaki en temel yapısal fark budur.

Görev süresi ve yeniden seçilme kuralını kontrol edin.

12 yıl süre ve tek seferlik seçim kuralı.

Yüksek mahkeme üyelerinin bağımsızlığını korumak amacıyla getirilen süreli görev kuralını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Danıştay Üye Seçim Sistemi ve Kontenjan Dağılımı

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın istişari görevleri kapsamında 'imtiyaz sözleşmeleri' hakkında görüş bildirme süresini (2 ay) inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 7Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen yüksek mahkemelerden biri olan Danıştay, hem idari yargı kolunun en üst dereceli mahkemesi hem de idari makamlara yardımcı bir istişari organ niteliğindedir.

Buna göre, Danıştay'ın yapısı ve görev alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılacak iptal davalarında ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir; kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında zorunlu olarak istişari görüş bildirir.

Üyelerinin

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı,

\frac{3}{4}

'ü Yargıtay Büyük Genel Kurulu tarafından seçilir; belediyelerce çıkarılan tüm yönetmeliklerin yargısal denetimini ilk derece mahkemesi olarak yapar.

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa'ya uygunluğunu denetlemekle görevli olup; üyelerinin görev süresi

12

yıldır ve bir kişi iki defa Danıştay üyesi seçilebilir.

İdari mahkemelerden verilen tüm kararların tek ve doğrudan temyiz mercii olup; Sayıştay ile idari mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında kesin karar organıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerinin $\frac{3}{4}$ 'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu, $\frac{1}{4}$ 'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılacak iptal davalarında ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Cevap

Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; ayrıca Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılacak iptal davalarında ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü HSK, dörtte biri Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Ayrıca 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından alınan kararlar ile ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak Danıştay bakar.

Adım Adım Çözüm

Üye seçim oranlarını belirle

Anayasa m. 155: Üyelerin

\frac{3}{4}

'ü HSK,

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Yüksek mahkemenin oluşumundaki yürütme ve yargı dengesini anlamak için.

İlk derece mahkemesi görevlerini kontrol et

Danıştay Kanunu m. 24: Cumhurbaşkanı kararları ve ülke çapındaki yönetmelikler için ilk derece mahkemesidir.

Danıştay'ın sadece temyiz değil, bazı durumlarda dava açılan ilk merci olduğunu saptamak için.

Cumhurbaşkanlığı işlemleri arasındaki farkı ayırt et

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) Anayasa Mahkemesi denetimindedir; ancak Cumhurbaşkanı Kararları (Bireysel veya Düzenleyici) Danıştay denetimindedir.

KPSS'de en sık sorulan 'Karar' vs 'Kararname' ayrımını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın hem bir idari yüksek mahkeme hem de bir danışma organı olarak anayasal statüsü ve üye seçim yöntemi.

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı diğer işleri (örneğin HSK kararları, Müşterek kararnameler) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 8Soru →

1982 Anayasası'na göre Danıştay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve bir kimse bir defadan fazla Danıştay üyesi seçilemez.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmekle görevlidir.

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda, her iki kurum da yüksek mahkeme statüsünde olduğu için son kararı Uyuşmazlık Mahkemesi verir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda, her iki kurum da yüksek mahkeme statüsünde olduğu için son kararı Uyuşmazlık Mahkemesi verir.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır; Sayıştay bir yüksek mahkeme değildir ve uyuşmazlık bu nedenle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gitmez.

Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay ile Danıştay arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde hatalı bir merci göstermektedir. Anayasa'nın 160. maddesine göre, vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Sayıştay'ın kesin hükümleri ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır. Sayıştay bir yüksek mahkeme olmadığı için bu durum bir 'yargı yolu uyuşmazlığı' olarak değerlendirilip Uyuşmazlık Mahkemesi'ne götürülmez.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın üye seçim yapısını analiz et.

Üyelerin

\frac{3}{4}

'ü HSK,

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir (M. 155).

Kurumsal yapının anayasal temelini doğrulamak.

Danıştay'ın görev sürelerini ve tekrar seçilme kuralını kontrol et.

Görev süresi 12 yıldır ve bir kişi yalnızca bir kez seçilebilir.

Üyelerin bağımsızlığını ve rotasyonunu sağlayan kuralı teyit etmek.

Danıştay'ın idari (istişari) ve yargısal görevlerini ayırt et.

Temyiz ve ilk derece yargılama yetkisinin yanında imtiyaz sözleşmeleri için 2 ay içinde görüş bildirir.

Danıştay'ın hibrit (yargısal + idari) yapısını anlamak.

Sayıştay ile Danıştay arasındaki hukuki ilişkiyi (Anayasa M. 160) değerlendir.

Vergi uyuşmazlıklarında Danıştay kararı esastır; Sayıştay yüksek mahkeme değildir.

Yüksek mahkemeler ile özel denetim organları arasındaki farkı netleştirmek.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Yüksek Mahkeme Statüsü ve Sayıştay ile İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların (Cumhurbaşkanı kararları, bakanlık düzenleyici işlemleri vb.) listesini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 9Soru →

1982 Anayasası'na göre, Danıştay üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerin

\frac{1}{4}

'i Cumhurbaşkanı,

\frac{3}{4}

'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Üyelerin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Üyelerin

\frac{3}{4}

'ü Cumhurbaşkanı,

\frac{1}{4}

'i Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Üyelerin yarısı Cumhurbaşkanı, yarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Üyelerin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerin $\frac{1}{4}$ 'i Cumhurbaşkanı, $\frac{3}{4}$ 'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Cevap

Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu ikili yapı, Danıştay'ın hem bir yargı organı hem de idarenin danışma organı olma özelliğinden kaynaklanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın anayasal statüsünü belirle.

Danıştay, idari yargı alanındaki en üst düzey yüksek mahkemedir.

Üye seçim usulü, mahkemenin hem idari hem de yargısal niteliğine göre şekillenmiştir.

Anayasa'daki seçim makamlarını ve oranlarını hatırla.

Cumhurbaşkanı üyelerin

\frac{1}{4}

'ini, Hakimler ve Savcılar Kurulu ise

\frac{3}{4}

'ünü seçer.

1982 Anayasası'nın 155. maddesi bu oranları kesin olarak hükme bağlamıştır.

Anahtar Kavram

Danıştay Üye Seçim Oranları

İpuçları

Danıştay üyelerini seçen iki ana makam vardır: Cumhurbaşkanı ve Hakimler ve Savcılar Kurulu.

Daha Fazla Pratik

Yargıtay ve Danıştay üye seçim usullerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 10Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı kararları ile ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptal davalarındaki görevli yargı mercii ve Danıştay üyelerinin seçim usulü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu davalarda Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görev yapar; üyelerin

\frac{3}{4}

'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Söz konusu davalar için Bölge İdare Mahkemeleri yetkilidir; Danıştay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Danıştay sadece bir temyiz mercii olup bu davalara bakamaz; üyelerin

\frac{1}{2}

'si Cumhurbaşkanı,

\frac{1}{2}

'si Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Cumhurbaşkanı kararlarının yargısal denetimi Anayasa Mahkemesi'ne aittir; Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

İdari uyuşmazlıklarda Danıştay'ın istişari görüş bildirme yetkisi kaldırılmıştır; üyelerin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan atanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu davalarda Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görev yapar; üyelerin $\frac{3}{4}$ 'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu, $\frac{1}{4}$ 'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı kararları ve ülke çapındaki yönetmeliklerin iptali davalarında Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar; üyelerinin dörtte üçü HSK, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Doğru cevap, Danıştay'ın istisnai olarak ilk derece mahkemesi görevini üstlendiği alanları (Cumhurbaşkanı kararları, ülke çapındaki yönetmelikler vb.) ve üyelerinin dörtte üçünün HSK, dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği bilgisini doğru birleştirmektedir.

Adım Adım Çözüm

Dava konusuna göre görevli mahkemeyi belirleme.

Cumhurbaşkanı kararları ve ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptal davaları, 2575 sayılı Danıştay Kanunu ve Anayasa uyarınca doğrudan Danıştay'da açılır.

Bu tür işlemler, tüm ülkeyi ilgilendiren üst düzey idari tasarruflar olduğu için ilk derece mahkemesi görevini Danıştay üstlenir.

Danıştay üyelerinin seçim oranlarını kontrol etme.

Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü idari yargı hakim ve savcıları arasından HSK tarafından,

\frac{1}{4}

'ü ise kanunda belirtilen nitelikteki kişiler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasa'nın 155. maddesi seçim yetkisini bu oranlarla iki kurum arasında paylaştırmıştır.

Bilgileri birleştirerek doğru seçeneği doğrulama.

Hem görevli mahkemenin Danıştay (ilk derece) olduğu hem de seçimin

\frac{3}{4}

HSK -

\frac{1}{4}

CB olduğu ifade doğru kabul edilir.

Seçenek her iki teknik hukuki veriyi de eksiksiz sunmaktadır.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Görev Alanı ve Üye Seçim Yapısı

Soru 11Soru →

1982 Anayasası uyarınca, ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin yargısal denetimini ilk derece mahkemesi sıfatıyla gerçekleştirmekle görevli yüksek mahkemenin üye yapısı ve seçimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyelerinin yarısı Cumhurbaşkanı, yarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Üyelerinin

\frac{1}{4}

'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{3}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üyeleri, Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerinin $\frac{3}{4}$ 'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, $\frac{1}{4}$ 'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Danıştay üyelerinin

\frac{3}{4}

'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu,

\frac{1}{4}

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptal davalarına bakmak Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görevleri arasındadır. 1982 Anayasası'nın 155. maddesi uyarınca Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu nedenle, üyelerin

\frac{3}{4}

'ünün HSK,

\frac{1}{4}

'ünün Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Görevli mahkemeyi tespit etme

Danıştay

Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptal davalarında Danıştay, ilk derece mahkemesi olarak görev yapar.

Anayasal seçim oranlarını hatırlama

\frac{3}{4}

HSK,

\frac{1}{4}

Cumhurbaşkanı

1982 Anayasası Madde 155 uyarınca Danıştay üyelerinin seçimi bu oranlara göre paylaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın İlk Derece Mahkemesi Sıfatı ve Üye Seçim Oranları

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın istişari görevleri ile Yargıtay'ın sadece temyiz mercii olması arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 12Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen yüksek mahkemelerden biri olan ve idari yargı alanında hem yürütmeye yardımcı bir inceleme/danışma organı hem de bir yargı mercii sıfatıyla görev yapan Danıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Danıştay üyelerinin tamamı, birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Danıştay, idari uyuşmazlıklarda sadece temyiz mercii olarak görev yapar; ilk derece mahkemesi sıfatıyla dava bakma yetkisi yoktur.

1982 Anayasası'na göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek, Danıştay'ın temel yargısal görevleri arasında yer alır.

Vergi mahkemelerinden verilen ve başka bir idari yargı merciine bırakılmayan hükümlerin son inceleme mercii Sayıştay'dır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1982 Anayasası'na göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

1982 Anayasası uyarınca Danıştay üyelerinin dörtte üçü HSK, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir.

Doğru ifade, Danıştay üyelerinin seçim oranlarını veren ifadedir. 1982 Anayasası Madde 155 uyarınca, Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın anayasal yapısını ve üye seçim usulünü belirle.

Anayasa Madde 155'e göre üyelerin

3/4

'ü HSK,

1/4

'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Yüksek mahkemelerin bağımsızlığı ve yürütme ile denge unsuru gözetilerek üye seçimi iki farklı erk arasında paylaştırılmıştır.

Danıştay'ın görev alanlarını (yargısal ve idari) analiz et.

Danıştay hem temyiz mercii hem de bazı davalarda ilk derece mahkemesidir. Ayrıca imtiyaz sözleşmeleri gibi konularda idari görevleri (istişare) bulunur.

Danıştay'ın sadece bir mahkeme değil, aynı zamanda devletin en yüksek danışma organı olması onun çift nitelikli yapısını oluşturur.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Çift Nitelikli Yapısı ve Üye Seçim Oranları

Soru 13Soru →

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ülke genelinde uygulanmak üzere yürürlüğe konulan bir yönetmeliğin kanunlara aykırı olduğu iddiasıyla bir sivil toplum kuruluşu tarafından iptal davası açılacaktır.

1982 Anayasası ve ilgili mevzuata göre, bu uyuşmazlığı ilk derece mahkemesi sıfatıyla karara bağlayacak olan merci ve bu mercinin üyelerinin seçimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Yargıtay görevlidir; üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Ülke genelinde uygulanan yönetmeliklerin iptal davasına Anayasa Mahkemesi bakar; üyeleri Cumhurbaşkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; ancak üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Bu tür idari düzenlemelerin hukuki denetimini yapmakla görevli yüksek mahkeme Sayıştay'dır; üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Bakanlıklar tarafından çıkarılan ve ülke genelinde uygulanacak olan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davalarında görevli yargı yeri, ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'dır. 1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü idari yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu; dörtte biri ise diğer görevliler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu nedenle hem görevli merciin hem de üye seçim oranının doğru verildiği ifade kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın niteliğini ve hangi yargı koluna girdiğini tespit etme.

Bakanlık yönetmeliği ülke genelinde uygulanacak bir idari işlemdir, bu nedenle idari yargı görevlidir.

İdarenin düzenleyici işlemlerine karşı açılacak iptal davaları idari yargının görev alanına girer.

İdari yargı içerisinde ilk derece mahkemesi olarak görevli olan yetkili mercii belirleme.

Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali davalarına ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay bakar.

Danıştay Kanunu uyarınca, bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan davalarda Danıştay doğrudan ilk derece mahkemesi olarak görevlidir.

Danıştay üyelerinin seçim usulünü ve oranlarını Anayasa'ya göre değerlendirme.

Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

1982 Anayasası, Danıştay'ın hem idari hem de yargısal yapısını yansıtacak şekilde karma bir üye seçim usulü benimsemiştir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Görevleri ve Üye Seçim Usulü

Soru 14Soru →

İdari yargı sisteminin en üst basamağında yer alan Danıştay, anayasal düzenimizde hem bir yüksek mahkeme hem de istişari bir inceleme mercii olarak görev yapmaktadır.

Buna göre, Danıştay'ın anayasal konumu, üye yapısı ve görevlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; ayrıca kanunda gösterilen belli uyuşmazlıklara ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla bakar.

Üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir ve adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olarak temyiz incelemesini yapar.

Üyelerinin bir kısmı Türkiye Büyük Millet Meclisi, bir kısmı ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir ve norm denetimi yoluyla kanunların anayasaya uygunluğunu inceler.

Üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir ve kamu idarelerinin mali denetimini gerçekleştirerek sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlar.

Üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve yürütme organı ile idare arasındaki görev uyuşmazlıklarını kesin olarak çözüme kavuşturur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; ayrıca kanunda gösterilen belli uyuşmazlıklara ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla bakar.

Cevap

Doğru seçenek, Danıştay üyelerinin dörtte üçünün HSK, dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini ve mahkemenin kanunda belirtilen bazı uyuşmazlıklarda ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığını belirten ifadedir.

Mevcut anayasal düzenlemelerimize göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Ayrıca Danıştay, idare mahkemelerinin kararlarını temyizen incelemenin yanı sıra, kanunda gösterilen belli davalara (örneğin Cumhurbaşkanı kararlarına veya ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları) ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan bakar. Bu nedenle bu iki doğru bilgiyi eksiksiz şekilde birleştiren ifade hukuken isabetlidir.

Adım Adım Çözüm

Danıştay'ın üye seçim usulünün anayasal dayanağını değerlendirmek.

Üyelerin dörtte üçünün HSK, geriye kalan dörtte birinin ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği tespit edilir.

Yüksek mahkemelerin bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri gereği karma bir seçim modeli benimsenmiştir.

Danıştay'ın yargısal görevlerinin kapsamını belirlemek.

Kural olarak temyiz (son inceleme) mercii olmakla birlikte, anayasa hükmü gereği kanunla gösterilen bazı davalara ilk derece mahkemesi olarak da baktığı belirlenir.

Ülke çapında uygulanacak yönetmelikler veya Cumhurbaşkanı kararları gibi önemli idari işlemlerin doğrudan Danıştay'da dava konusu yapılabilmesi esastır.

Seçeneklerdeki diğer kurum özelliklerini elemek.

Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay'a ait anayasal özelliklerin yer aldığı yanlış ifadeler elenerek doğru sonuca ulaşılır.

Her bir yüksek mahkemenin ve kurumun üye yapısı ile görev alanı Anayasada kesin çizgilerle birbirinden ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın anayasal yapısı, üye seçimi ve görev sınırları

Soru 15Soru →

Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulan ve ülke genelinde uygulanacak olan bir yönetmeliğin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yargı yoluna başvurulacaktır.

Mevcut anayasal ve yasal düzenlemeler çerçevesinde, bu idari işlemin yargısal denetimini yapacak merci ile bu merciin üye kompozisyonuna dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uyuşmazlıkta Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev alır ve bu mahkemenin üyelerinin dörtte üçlük kısmı Hâkimler ve Savcılar Kurulu, kalan dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Davaya ilk derece mahkemesi olarak İdare Mahkemeleri bakar; uyuşmazlığın nihai temyiz mercii olan Danıştay'ın üyelerinin tamamı ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından atanır.

Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmeliklerin iptali talebi soyut norm denetimi yoluyla doğrudan Anayasa Mahkemesine götürülür ve bu mahkemenin üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

Bu işleme karşı açılacak davada Danıştay yalnızca istişari görüş bildirebilir; yargısal denetim yetkisi, üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca seçilen Yargıtaya aittir.

Yönetmeliğin iptali talebi adli ve idari yargı arasındaki görev uyuşmazlığı sayılarak Uyuşmazlık Mahkemesince kesin olarak çözülür ve bu merciin başkanını Türkiye Büyük Millet Meclisi seçer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlıkta Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev alır ve bu mahkemenin üyelerinin dörtte üçlük kısmı Hâkimler ve Savcılar Kurulu, kalan dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davaları, yürürlükteki yasal mevzuat gereğince ilk derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan Danıştay'da görülür. Ayrıca 1982 Anayasası uyarınca, Danıştay'ın hem bağımsızlığını hem de idari tecrübeyi yansıtması amacıyla üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Doğru ifade, hem görevli mahkemeyi hem de üye seçim oranını eksiksiz ve doğru biçimde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

İptali istenen idari işlemin türünü ve yargısal denetim merciini belirleme.

Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklerin yargısal denetimi ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'da yapılır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu uyarınca Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davaları Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev alanına girmektedir.

Danıştay'ın üye seçim oranlarını anayasal düzenlemeler ışığında tespit etme.

Danıştay üyelerinin 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

1982 Anayasası madde 155 gereğince Danıştay'ın üye kompozisyonu bu orana göre şekillendirilmiştir.

Diğer yargı kollarının ve yüksek mahkemelerin (Yargıtay, AYM, Uyuşmazlık Mahkemesi) görev sınırlarını değerlendirme.

İdari bir işlem olan yönetmeliğin denetimi adli yargıya (Yargıtay) veya norm denetimi yapan AYM'ye bırakılamaz.

AYM kanun ve CBK'ları denetler; Yargıtay adli uyuşmazlıkları çözer; Uyuşmazlık Mahkemesi ise yargı kolları arası görev uyuşmazlıklarına bakar.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Görevleri ve Üye Seçim Usulü

Danıştay: Yapısı ve Görevleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar