Soru

Zorluk: Çok zorYetki Unsuru ve Yetki Sakatlıkları

İçişleri Bakanlığı, hakkında bir yolsuzluk iddiasıyla soruşturma yürütülen bir büyükşehir belediye başkanının, Anayasa ve ilgili kanun hükümleri uyarınca 'geçici olarak görevden uzaklaştırılması' yerine, doğrudan 'belediye başkanlığı sıfatının nihai olarak sona erdirilmesine' karar vermiştir. Oysa Türk hukuk sisteminde seçilmiş bir belediye başkanının görevine kesin olarak son verme yetkisi münhasıran Danıştay (yargı mercii) tarafından kullanılabilen bir yetkidir.

Buna göre, İçişleri Bakanlığı tarafından tesis edilen bu işlemin yetki unsuru bakımından malul olduğu sakatlık türü ve bu sakatlığın hukuki müeyyidesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Fonksiyon gaspı - YoklukCevap
  2. B
    Yetki tecavüzü - İptal edilebilirlik
  3. C
    Yetki gaspı - Yokluk
  4. D
    Ağır ve bariz yetki tecavüzü - Yokluk
  5. E
    Konu unsuru sakatlığı - İptal edilebilirlik

Cevap

Fonksiyon gaspı ve yaptırımı olan yokluk seçeneği doğrudur.
İdare hukukunda 'fonksiyon gaspı', idarenin yasama veya yargı organlarının görev alanına giren bir konuda işlem yapmasıdır. Olayda, belediye başkanının görevine son verme yetkisi yargı organı olan Danıştay'a aittir. Yürütme içinde yer alan İçişleri Bakanlığı'nın bu yetkiyi kullanması, devletin temel fonksiyonları arasındaki ayrımı ihlal ettiği için fonksiyon gaspı oluşturur ve bu tür işlemler en ağır sakatlık türü olan yokluk (keenlemyekün) müeyyidesine tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemi tesis eden makamın ve yetkinin niteliğinin belirlenmesi
İşlemi tesis eden İçişleri Bakanlığı (Yürütme/İdare), kullanılan yetki ise 'görevden nihai çıkarma' (Yargısal yetki).
Sakatlık türünü belirlemek için yetki paylaşımındaki sınır ihlalinin yönü tespit edilmelidir.
2
Erkler arası (Yasama, Yürütme, Yargı) sınır ihlalinin hukuki tanımının yapılması
Yürütme organının, yargı organının görev alanına giren bir konuda karar alması 'Fonksiyon Gaspı'dır.
İdarenin kendi içinde değil, başka bir devlet fonksiyonunun alanında işlem yapması bu özel kavramı gerektirir.
3
Sakatlığın hukuki sonucunun (müeyyide) belirlenmesi
Fonksiyon gaspı ile sakatlanan işlemler hukuk aleminde hiç doğmamış sayılırlar, yani 'Yokluk' ile maluldürler.
Anayasal erkler arası dengeyi korumak adına bu kadar ağır ihlaller iptal edilebilir değil, doğrudan yok hükmündedir.

Anahtar Kavram

Fonksiyon Gaspı ve Yokluk Müeyyidesi
Bu soruyu puanla