Soru

Zorluk: OrtaVadesi Gelmemiş Borçlarda İhtiyati Haciz Şartları

20042004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre, para alacaklarını güvence altına almak amacıyla başvurulan ihtiyati haciz kurumunda kural olarak alacağın vadesinin gelmiş (muaccel) olması şarttır. Ancak kanun koyucu, borçlunun dürüstlük kuralına aykırı davranışlarını önlemek amacıyla belirli istisnai hallerde vadesi gelmemiş (müeccel) borçlar için de ihtiyati haciz kararı verilebilmesine imkan tanımıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi vadesi gelmemiş bir borç için ihtiyati haciz kararı verilebilmesini sağlayan kanuni gerekçelerden biridir?

  1. Borçlunun Türkiye'de muayyen bir yerleşim yerinin bulunmamasıCevap
  2. B
    Alacağın herhangi bir rehinle temin edilmemiş olması
  3. C
    Borçlunun tacir sıfatına haiz olması ve iflasa tabi bulunması
  4. D
    Borçlunun borcu ödemekten aciz durumda olduğunun belgelenmesi
  5. E
    Alacaklının borçluya noter aracılığıyla temerrüt ihtarnamesi göndermiş olması

Cevap

Borçlunun Türkiye'de muayyen bir yerleşim yerinin bulunmaması durumu, vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek kanuni istisnalardan biridir.
İcra ve İflas Kanunu'nun 257257. maddesinin ikinci fıkrasına göre, vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz istenebilmesi için borçlunun muayyen bir yerleşim yerinin bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemesi, kaçırması veya kendisinin kaçmaya hazırlanması gerekir. Dolayısıyla yerleşim yerinin bulunmaması doğrudan bir kanuni gerekçedir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel kuralın tespiti
İİK Madde 257/1257/1 uyarınca ihtiyati haciz için kural olarak alacağın vadesinin gelmiş olması gerekir.
İhtiyati haciz, muaccel alacaklar için öngörülmüş bir geçici hukuki koruma tedbiridir.
2
İstisnai durumların (İİK 257/2257/2) değerlendirilmesi
Vadesi gelmemiş borçlarda; borçlunun yerleşim yerinin olmaması veya mal kaçırma/gizleme gibi dürüstlük kuralına aykırı hallerin varlığı aranır.
Borçlunun alacaklıdan mal kaçırma ihtimali veya yerleşim yerinin olmaması, vadenin beklenmesini alacaklı için riskli hale getirir.
3
Seçenekler ile kanun maddesinin eşleştirilmesi
Borçlunun muayyen bir yerleşim yerinin olmaması, kanunda açıkça sayılan iki istisnadan ilkidir.
Yerleşim yeri olmayan borçlunun takipten kurtulma ihtimali yüksek görüldüğünden kanun alacaklıyı korumuştur.

Anahtar Kavram

Vadesi Gelmemiş Borçlarda İhtiyati Haciz İstisnaları (İİK Madde 257/2)
Bu soruyu puanla