Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYetki Unsuru ve Yetki Sakatlıkları

Bir devlet üniversitesinde görevli Rektör, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda bir öğrenciye doğrudan 'yükseköğretim kurumundan çıkarma' cezası vermiştir. Ancak ilgili mevzuata göre, öğrencilere yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verme yetkisi münhasıran Üniversite Disiplin Kuruluna aittir.

İdare hukuku kuralları çerçevesinde, Rektörün tesis ettiği bu disiplin cezası işlemiyle ilgili aşağıdaki hukuki nitelendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Aynı kamu tüzel kişiliği bünyesinde yer alan makamlardan birinin, diğerinin görev alanına giren bir konuda karar alması nedeniyle işlemde 'yetki tecavüzü' vardır ve işlem iptal edilebilir niteliktedir.Cevap
  2. B
    İdare adına irade açıklamaya yetkili olmayan veya yetkisini tamamen kaybetmiş bir kişinin idare adına işlem yapması söz konusu olduğundan işlemde 'yetki gasbı' vardır ve işlem hukuk aleminde hiç doğmamış sayılır.
  3. C
    İdari makamın, özünde yargı organlarınca alınması gereken bir cezalandırma kararı alması nedeniyle işlemde 'fonksiyon gasbı' vardır ve işlem yok hükmündedir.
  4. D
    İşlemin doğurduğu hukuki sonuç ile hedeflenen amaç arasında kanunun öngördüğü denge kurulamadığından işlem 'konu' unsuru yönünden sakattır ve iptal davasına konu olur.
  5. E
    Bir idari makamın kendi görev alanını aşarak işlem tesis etmesi nedeniyle işlemde 'yetki tecavüzü' bulunmakla birlikte, bu hukuka aykırılık ağır nitelikte olduğundan işlem doğrudan yok hükmündedir.

Cevap

Aynı kamu tüzel kişiliği bünyesinde yer alan makamlardan birinin, diğerinin görev alanına giren bir konuda karar alması nedeniyle işlemde 'yetki tecavüzü' vardır ve işlem iptal edilebilir niteliktedir.
İdare hukukunda, aynı kamu tüzel kişiliği içerisinde yer alan idari makamlardan birinin (örneğin Rektör), mevzuatla aynı tüzel kişilikteki başka bir makama (örneğin Disiplin Kuruluna) verilmiş olan yetkiyi kullanarak işlem tesis etmesine 'yetki tecavüzü' denir. Yetki tecavüzü halleri kural olarak ağır ve bariz bir hukuka aykırılık oluşturmaz; bu nedenle işlemin yaptırımı 'yokluk' değil, 'iptal edilebilirlik'tir. İlgili kişi idari yargıda dava açarak bu işlemi iptal ettirebilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemi tesis eden makam ile yetkili makamın tüzel kişilik bağını analiz et.
Rektör ve Üniversite Disiplin Kurulu, aynı kamu tüzel kişiliği (Üniversite) içinde yer alan iki farklı organdır.
Aynı tüzel kişilik içinde mi yoksa farklı tüzel kişilikler arasında mı yetki kullanımı olduğunu belirlemek, yetki sakatlığının türünü bulmak için şarttır.
2
Tespit edilen duruma uyan yetki sakatlığı türünü belirle.
Aynı kamu tüzel kişiliği içindeki bir makamın, diğer bir makamın yerine geçerek işlem tesis etmesi 'yetki tecavüzü' olarak adlandırılır.
Yetki gaspı (resmi sıfatı olmayanlar) ve fonksiyon gaspı (farklı devlet erkleri) tanımları bu duruma uymamaktadır.
3
Belirlenen yetki sakatlığının hukuki yaptırımını (müeyyidesini) tespit et.
Yetki tecavüzü ile malul olan idari işlemlerin yaptırımı 'iptal edilebilirlik'tir. İşlem, mahkeme kararıyla iptal edilene kadar hukuk aleminde varlığını sürdürür.
Yokluk yaptırımı ancak yetki gasbı, fonksiyon gasbı veya ağır-bariz yetki tecavüzü gibi çok istisnai durumlarda uygulanır.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Yetki Unsuru ve Yetki Tecavüzü
Bu soruyu puanla

Konular

Yetki Unsuru ve Yetki Sakatlıkları

Bu konudan daha fazla soru