Bir idare hukuku uzmanı, 1982 Anayasası'nda yer alan siyasi haklar ve ödevlere ilişkin temel ilkeleri özetlerken birtakım hukuki değerlendirmelerde bulunmuştur.
Anayasa'nın 70, 71, 72 ve 73. maddelerinde düzenlenen hükümler dikkate alındığında, bu uzmanın aşağıdaki ifadelerinden hangisi anayasal ilkelere aykırıdır?
- Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunma zorunluluğu ve bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri, günün değişen ekonomik koşullarına hızlı uyum sağlamak amacıyla olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.Cevap
- BHer Türk kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olup, adayların hizmete alınma sürecinde yerine getirecekleri görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.
- CVatan hizmeti, her Türk için hem bir hak hem de bir ödev olarak düzenlenmiş olup, bu hizmetin mutlaka Silahlı Kuvvetler bünyesinde yerine getirilmesi anayasal bir zorunluluk değildir.
- DVergi ödevi yalnızca Türk vatandaşlarına inhisar eden bir yükümlülük olmayıp, kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücü bulunan herkesin vergi ödemesi esastır.
- EVergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde, kanunun belirttiği alt ve üst sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisi Cumhurbaşkanına verilebilir.
Cevap
Mal bildirimi yükümlülüğünün ve tekrarlanma sürelerinin olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenebileceğini belirten ifade hukuken yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 71. maddesine göre kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları ve bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri bizzat 'kanunla' düzenlenir. Ayrıca 'Siyasi Haklar ve Ödevler' bölümünde yer alan kamu hizmetine girme ve mal bildirimi gibi konular, Anayasa'nın 104. maddesi gereğince olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin düzenleme alanı dışındadır (yasak alan). Bu nedenle, mal bildiriminin CBK ile düzenlenebileceği ifadesi anayasaya açıkça aykırıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyasi Hakların Düzenlenme Usulü ve Kanunilik İlkesi