Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları)

1982 Anayasası'nın sistematiğinde temel hak ve hürriyetler; kişinin hakları (negatif statü), sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü) ve siyasi haklar (aktif statü) olarak üç ana kategoriye ayrılmıştır. Anayasa'nın 65. maddesi, devletin pozitif statü haklarına ilişkin görevlerini 'malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde' yerine getireceğini hükme bağlayarak bu haklar için özel bir anayasal sınır öngörmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın bu maddesinde belirtilen mali sınırlamaya tabi olan 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde yer alan haklardan biri değildir?

  1. A
    Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi
  2. B
    Sendika kurma hakkı
  3. C
    Sosyal güvenlik hakkı
  4. Dernek kurma hürriyetiCevap
  5. E
    Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması

Cevap

Dernek kurma hürriyeti, Sosyal ve Ekonomik Haklar (pozitif statü) bölümünde değil, Kişinin Hakları ve Ödevleri (negatif statü) bölümünde yer almaktadır.
1982 Anayasası sistematiğinde 'Dernek kurma hürriyeti', devletin müdahale etmemesi gereken koruma alanını belirleyen 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü - Koruyucu Haklar) bölümünde düzenlenmiştir. Bu hak, doğası gereği devletten mali bir yatırım veya hizmet talep etme yetkisi vermediği için, devletin anayasal görevlerini mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirmesini öngören 65. maddenin uygulama alanına girmez.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metninde bahsedilen 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' kategorisini ve Anayasa'nın 65. maddesindeki mali kaynak sınırının hangi hak grubuna uygulandığını analiz et.
Bu kategorideki hakların devletten olumlu bir edim ve hizmet talep etme yetkisi (isteme hakkı) veren pozitif statü hakları olduğu, devletin mali gücüyle sınırlı olduğu belirlenir.
Hangi hakların bu kritere uyduğunu tespit etmek için anayasal sistematiğin kavramsal çerçevesini netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen hakların 1982 Anayasası'ndaki yerlerini Jellinek'in üçlü sınıflandırmasına göre değerlendir.
Eğitim ve öğrenim, sendika kurma, sosyal güvenlik ve sağlık hakları 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' bölümünde; dernek kurma hürriyeti ise 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' bölümünde düzenlenmiştir.
Anayasa'daki hakların tasnifini bilmek, istisna olan seçeneği bulmak için zorunludur.
3
Sınıflandırma analizine dayanarak, devlete mali sınır getiren madde 65'in kapsamına girmeyen (sosyal hak olmayan) seçeneği işaretle.
Dernek kurma hürriyeti doğru yanıt olarak tespit edilir.
Soru, pozitif statü hakkı (sosyal ve ekonomik hak) niteliği taşımayan ve bu nedenle bu bölümde yer almayan hakkı sormaktadır.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nda Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınıflandırılması ve Madde 65 (Mali Kaynak Sınırı)
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler (Pozitif Statü Hakları)

Bu konudan daha fazla soru