Soru

Zorluk: ZorZilyetlik Kavramı, Türleri ve Kazanılması

(A), mülkiyetinde bulunan bir iş makinesini (B)’ye bir yıl süreyle kiralamıştır. Kira sözleşmesinin altıncı ayında (A), bu iş makinesini (C)’ye satmış ve (B)’ye gönderdiği yazılı bir bildirimle kira süresi sonunda makineyi (C)’ye teslim etmesini istemiştir.

Bu olayda zilyetliğin kazanılması ve türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (B), iş makinesini kiracı sıfatıyla fiilen elinde bulundurduğu için bu eşya üzerinde hem dolaysız hem de asli zilyetlik sahibidir.
  2. B
    (C)'nin zilyetliği kazanabilmesi için iş makinesinin fiilen kendisine teslim edilmesi şarttır; zilyetlik havalesi yoluyla sadece taşınmazlarda zilyetlik devredilebilir.
  3. (C), iş makinesi üzerindeki dolaylı zilyetliği "zilyetlik havalesi" yoluyla kazanmıştır ve bu devir işlemi (B)'ye bildirildiği andan itibaren üçüncü kişiye karşı hüküm doğurur.Cevap
  4. D
    Bu olayda (C)'nin zilyetliği kazanabilmesi için "hükmen teslim" kurallarının uygulanması gerekir çünkü eşya (A)'nın elinden doğrudan çıkmamıştır.
  5. E
    (B)'ye yapılan bildirim, zilyetliğin (A)'dan (C)'ye geçmesini sağlayan kurucu işlemdir; bildirim yapılmadığı sürece (A) ile (C) arasındaki anlaşma geçersizdir.

Cevap

İş makinesini satın alan kişi, dolaylı zilyetliği "zilyetlik havalesi" yöntemiyle kazanmış olup bu durumun zilyetliği sürdüren üçüncü kişiye bildirilmesi, devrin o kişiye karşı hüküm ifade etmesini sağlar.
Zilyetlik havalesi, bir üçüncü kişinin özel bir hukuki ilişkiye dayanarak eşyayı elinde tuttuğu durumlarda zilyetliğin devredilmesini sağlar. TMK m. 979 uyarınca zilyetlik, devreden ile devralan arasındaki anlaşma ile geçer; ancak bu devrin zilyetliği sürdüren üçüncü kişiye karşı sonuç doğurabilmesi için durumun ona bildirilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki zilyetlik durumunu tespit etme.
Eşya sahibi (A) dolaylı asli zilyet, kiracı (B) ise dolaysız fer'i zilyettir.
Mülkiyet hakkı asli zilyetliği, kira ilişkisi ise fer'i zilyetliği belirler.
2
Zilyetliğin devri yöntemini belirleme.
Eşya üçüncü bir kişide (B) olduğu için devir "zilyetlik havalesi" (TMK m. 979) yoluyla gerçekleşir.
Eşyanın fiilen el değiştirmesine gerek duyulmayan teslimsiz kazanım hallerinden biridir.
3
Bildirimin hukuki etkisini analiz etme.
Devir taraflar arasında anlaşmayla tamamlanır ancak (B)'ye bildirildiği an (B)'ye karşı sonuç doğurur.
TMK m. 979/2 uyarınca bildirim, zilyetliği sürdüren üçüncü şahsa karşı hüküm ifade etme şartıdır.

Anahtar Kavram

Zilyetlik Havalesi (Zilyetliğin Teslimsiz Kazanılması)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla