Soru

Zorluk: OrtaAnonim Şirket: Yönetim Kurulu (Oluşumu, Yetkileri ve Sorumluluğu)

Tarımsal üretim alanında faaliyet gösteren paylı bir ortaklığın yönetim kurulu, esas sözleşmede yer alan yetkiye istinaden bir iç yönerge çıkarmış ve aralarında 'şirketin yönetim teşkilatının belirlenmesi' ile 'yöneticilerin üst gözetimi' görevlerinin de bulunduğu çeşitli karar alma süreçlerini atadığı icra komitesine devretmiştir. İlerleyen süreçte komitenin aldığı aşırı riskli kararlar ortaklığı iflasın eşiğine getirmiş ve yönetim kurulu aleyhine müteselsil sorumluluk davası açılması talebi gündeme gelmiştir. Üyeler, bu işlemlerin tamamen 'iş adamı kararı' (makul ticari tercih) niteliğinde olduğunu ve yetki devri nedeniyle zarardan sorumlu tutulamayacaklarını iddia etmiştir.

Yetki devri, özen borcu ve yönetim kurulunun hukuki sorumluluğuna ilişkin kanuni düzenlemeler dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Şirketi temsil ve ilzam yetkisi ile günlük ticari işlerin yönetimi kanunen devredilemez nitelikte bulunduğundan, icra kurulunun bu kapsamda aldığı makul kararlar dahi yönetim kurulunun müteselsil sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
  2. B
    Esas sözleşmede özel bir hüküm bulunması şartıyla, muhasebe düzeninin kurulması ve faaliyet raporunun hazırlanması gibi yetkiler tüm sonuçlarıyla birlikte yöneticilere devredilebilir ve bu yolla kurulun gözetim yükümlülüğü sona erdirilir.
  3. Yönetim teşkilatının belirlenmesi ve yöneticilerin üst gözetimi mutlak surette devredilemez yetkilerden olduğundan, bu yetkilerin devri hukuken geçersizdir ve kurul üyeleri zarardan dolayı geçerli bir iş adamı kararı aldıkları savunmasına dayanamaz.Cevap
  4. D
    Yönetim kurulu üyelerinin müteselsil sorumluluğuna gidilebilmesi için kusur ve illiyet bağı şartları aranmaz; şirketin malvarlığında meydana gelen her türlü azalma doğrudan doğruya kurul üyelerine tazmin ettirilir.
  5. E
    Kurul, yetki devrini ticaret siciline tescil edilmiş bir iç yönergeye dayandırdığı anda peşinen ibra edilmiş sayılır ve iş adamı kararı kuralı gereği ortaklık tarafından hiçbir üyeye dava yöneltilemez.

Cevap

Yönetim teşkilatının belirlenmesi ve yöneticilerin üst gözetimi gibi devredilemez yetkilerin devrinin geçersiz olduğu ve üyelerin bu yetkilere aykırılıktan doğan zararlardan ötürü 'iş adamı kararı' savunmasıyla sorumluluktan kurtulamayacağını belirten ifadedir.
Türk Ticaret Kanunu madde 375 uyarınca, 'şirketin yönetim teşkilatının belirlenmesi' ve 'yönetimle görevli kişilerin üst gözetimi' yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez yetkilerindendir. Bu yetkilerin bir iç yönerge veya esas sözleşme hükmüyle icra komitesine veya profesyonel yöneticilere devredilmesi hukuken geçersizdir. Yönetim kurulu üyeleri, kanunla kendilerine verilmiş bu mutlak görevleri bizzat yerine getirmek zorundadır. Devredilemez bir yetkinin devredilmesi suretiyle gözetim yükümlülüğünün ihlali doğrudan kanuna aykırılık teşkil edeceğinden, üyeler makul bir 'iş adamı kararı' (business judgment) aldıkları gerekçesiyle müteselsil sorumluluktan kurtulamazlar. İş adamı kararı kuralı, emredici kanun hükümlerinin ihlalini meşrulaştırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki yönetim kurulu işlemlerinin TTK madde 375 kapsamında değerlendirilmesi.
Yönetim teşkilatının belirlenmesi ve üst gözetim görevlerinin kanunen devredilemez (mutlak) yetkiler olduğu tespit edilir.
Kanun koyucu, şirketin varlığı ve temel işleyişi için kritik olan bazı görevlerin bizzat yönetim kurulu tarafından yerine getirilmesini emretmiştir.
2
Yetki devrinin geçerliliği ve iş adamı kararı savunmasının incelenmesi.
Devredilemez yetkilerin devri hukuken geçersizdir. Kanunun emredici hükümlerine aykırılık teşkil eden bu durumda, yönetimin 'yerinde bir ticari tercih (iş adamı kararı)' savunması sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
İş adamı kararı karinesi, ancak yetki sınırları içinde, kanuna uygun, makul bilgiye dayalı ve özen borcu gözetilerek alınan kararlar için hukuki bir koruma sağlar.

Anahtar Kavram

Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulunun Devredilemez Yetkileri ve Sorumluluğu
Bu soruyu puanla