Soru

Zorluk: ZorDilekçeler Üzerine İlk İnceleme Konuları (İYUK Madde 14)

Bir belediye encümeni kararına karşı açılan iptal davasında mahkeme, dilekçeler üzerinde yaptığı ilk inceleme sonucunda; davacının zorunlu idari başvuru yolunu tüketmeden (idari merci tecavüzü) dava açtığını ve aynı zamanda dava dilekçesinin kanuni süre geçtikten sonra (süre aşımı) mahkeme kaydına girdiğini tespit etmiştir.

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, bu iki aykırılığın aynı anda tespiti halinde mahkemenin öncelikle vermesi gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dilekçenin görevli idari mercie tevdiiCevap
  2. B
    Davanın süre aşımı yönünden reddi
  3. C
    Dava dilekçesinin reddi
  4. D
    Davanın merci tecavüzü nedeniyle reddi
  5. E
    Dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi

Cevap

Dilekçenin görevli idari mercie tevdii kararı verilmelidir.
Doğru cevap olan dilekçenin mercie tevdii, 25772577 sayılı Kanun'un 1414. maddesindeki sıralı inceleme kuralının bir sonucudur. İdari yargı hakimi, dilekçeyi incelerken önce görev ve yetkiye, ardından idari merci tecavüzüne bakar. Eğer merci tecavüzü varsa, diğer inceleme konularına (ehliyet, süre aşımı vb.) geçmeden dosyayı ilgili idari makama göndermekle yükümlüdür. Bu nedenle süre aşımı olsa bile, merci tecavüzü hiyerarşik olarak daha önce geldiği için 'tevdi' kararı verilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Dava dilekçesindeki aykırılıkları ve İYUK 14/3 kapsamındaki sıralarını belirle.
İdari merci tecavüzü (2. sıra) ve süre aşımı (5. sıra) tespit edildi.
Kanun, ilk inceleme konularının belirli bir sıra dahilinde yapılmasını emreder.
2
Tespit edilen aykırılıklardan hangisinin hiyerarşik olarak daha önce geldiğini saptanması.
İdari merci tecavüzü (14/3-b), süre aşımından (14/3-e) önce gelir.
Mahkeme sıralamadaki ilk aykırılığı bulduğunda, sonraki aşamalara geçmeden o aykırılığın gerektirdiği kararı vermelidir.
3
İYUK 15. madde uyarınca ilgili aykırılığın hukuki sonucunu belirle.
İdari merci tecavüzü durumunda dilekçe görevli mercie tevdi edilir.
15/1-e maddesi merci tecavüzü halinde davanın reddini değil, tevdiini öngörür.

Anahtar Kavram

İdari yargıda dilekçeler üzerine ilk inceleme yapılırken İYUK 14. maddede belirtilen mutlak sıraya uyulması zorunludur. Mahkeme bir aşamada aykırılık bulursa, o aşamanın sonucuna göre karar verir ve sonraki inceleme konularına (örneğin süre aşımına) geçmez.

Alternatif Yöntem

İYUK 14/3'teki sıralamayı 'G-M-E-K-S-H-U' (Görev, Merci, Ehliyet, Kesin İşlem, Süre, Husumet, Usul/3-5 md) şeklinde kodlayarak, tespit edilen hataları bu kodlamaya yerleştirip en baştakini seçebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla