İdari Yargılama Usulü ve Süreler

66 soru

Soru 1Soru

İdari yargılama usulünde, bir dava dilekçesinde dava konusu işlemin tebliğ tarihinin belirtilmediği ve dilekçenin davacı veya vekili tarafından imzalanmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, 2577 sayılı Kanun uyarınca mahkemece yapılacak ilk inceleme sonucunda verilmesi gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dilekçenin reddine karar verilerek eksikliklerin giderilmesi için otuz günlük süre verilmesi

Cevap

Dilekçenin reddine karar verilerek eksikliklerin giderilmesi için otuz günlük süre verilmesi
Dilekçenin reddine ve eksikliklerin giderilmesi için süre verilmesi kararı, 2577 sayılı Kanun'un 15/1-d maddesi uyarınca dilekçelerin 3. maddede sayılan imza, tebliğ tarihi gibi unsurları taşımaması durumunda verilmesi gereken ilk ve zorunlu karardır.

Adım Adım Çözüm

1
Eksikliğin tespit edilmesi
Dava dilekçesinde tebliğ tarihinin bulunmaması ve imza eksikliği İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 4. maddelerine aykırılık teşkil eder.
Dilekçelerin geçerli bir şekilde işleme konulabilmesi için kanunda belirtilen zorunlu unsurları taşıması gerekir.
2
Yasal müeyyidenin uygulanması
Kanun'un 15. maddesi uyarınca bu tür eksiklikler 'dilekçenin reddi' sonucunu doğurur.
Kanun koyucu, dava açma hakkını tamamen ortadan kaldırmak yerine eksikliğin giderilmesi için otuz günlük bir telafi süresi tanımıştır.

Anahtar Kavram

İdari Dava Dilekçelerinde Şekil Şartlarına Aykırılığın Sonuçları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 2Soru

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, idare veya vergi mahkemelerinde açılan davalarda dilekçeler üzerinde yapılan ilk inceleme belirli bir yasal sırayla gerçekleştirilmektedir. Mahkeme, bu sırayı takip ederek bir aşamada eksiklik tespit ederse kural olarak davanın reddine veya ilgili usuli kararın verilmesine hükmeder.

Buna göre, ilk inceleme aşamasında "idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı" denetiminden hemen önce incelenmesi gereken husus aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Davacının dava açma ehliyeti

Cevap

İlk inceleme sıralamasında kesin ve yürütülmesi gereken işlem denetiminden hemen önce davacının dava açma ehliyeti incelenir.
2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasına göre dilekçeler üzerinde yapılan ilk inceleme; görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve dilekçenin 3. ve 5. maddelere uygunluğu sırasıyla yapılır. Bu kanuni düzenleme uyarınca, 'idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem' incelemesinden (4. aşama) hemen önce yapılan inceleme 'ehliyet' (3. aşama) incelemesidir.

Adım Adım Çözüm

1
İYUK 14. maddedeki ilk inceleme sırasını hatırlayınız.
Sıralama: 1. Görev/Yetki, 2. İdari Merci Tecavüzü, 3. Ehliyet, 4. Kesin ve Yürütülmesi Gereken İşlem, 5. Süre, 6. Husumet, 7. İYUK 3 ve 5. Madde Uygunluğu.
Kanun koyucu, yargılama ekonomisi ve kamu düzeni gereği bu incelemenin bu sırayla yapılmasını zorunlu kılmıştır.
2
Soru kökünde belirtilen 'kesin ve yürütülmesi gereken işlem' aşamasının yerini tespit ediniz.
Bu aşama sıralamada dördüncü sırada yer almaktadır.
İşlemin icrailiğini denetlemeden önce dava açan kişinin bu hakkı olup olmadığına bakılmalıdır.
3
Dördüncü adımdan bir önceki (üçüncü) adımı belirleyiniz.
Üçüncü adım 'Ehliyet' incelemesidir.
Davacının menfaat veya hak ihlali bağlamında ehliyeti yoksa, işlemin niteliğine geçilmeden karar verilmelidir.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda İlk İnceleme Sıralaması (İYUK m. 14)

Daha Fazla Pratik

İlk inceleme aşamalarından herhangi birinde tespit edilen eksikliğin mahkemece hangi kararlar (ret, merciine tevdi, dilekçe reddi vb.) ile sonuçlanacağını çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru

İdare mahkemesinin görev alanına giren ve 6060 günlük genel dava açma süresine tabi olan bir idari işlem ilgiliye 2121 Mayıs 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Buna göre, çalışmaya ara verme (adli tatil) hükümleri de dikkate alındığında, bu işleme karşı açılacak iptal davasında dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

Dava açma süresinin son günü 77 Eylül 20262026 tarihidir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 88. maddesinin 33. fıkrasına göre, bu Kanun'da yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa, bu süreler ara vermenin sona erdiği günü (3131 Ağustos) izleyen günden itibaren yedi gün uzamış sayılır. Somut olayda 2121 Mayıs'ta tebliğ edilen işlemin 6060. günü 2020 Temmuz'dur. 2020 Temmuz tarihi çalışmaya ara vermenin başladığı gün olduğundan, süre 3131 Ağustos'tan itibaren 77 gün uzayarak 77 Eylül 20262026 tarihinde sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açma süresinin başlangıcını ve 6060. günü hesapla.
Tebliğ 2121 Mayıs olduğu için süre 2222 Mayıs'ta başlar. Mayıs'tan 1010 gün, Haziran'dan 3030 gün ve Temmuz'dan 2020 gün sayılarak 6060. günün 2020 Temmuz olduğu bulunur.
Süreler tebliğ gününü izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
2
Sürenin son gününün çalışmaya ara verme dönemine rastlayıp rastlamadığını kontrol et.
Çalışmaya ara verme 2020 Temmuz'da başlar. Sürenin son günü olan 2020 Temmuz, ara vermenin ilk günüdür.
İYUK m. 6161 uyarınca her yıl 2020 Temmuz - 3131 Ağustos arası çalışmaya ara verilir.
3
Çalışmaya ara vermenin sürelere etkisini uygula.
3131 Ağustos olan ara verme bitişine 77 gün eklenerek 77 Eylül tarihine ulaşılır.
İYUK m. 8/38/3 uyarınca son gün ara vermeye rastlarsa süre, ara vermenin bittiği günü izleyen günden itibaren 77 gün uzar.

Anahtar Kavram

İdari yargıda sürelerin son günü çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemine rastlarsa, süre ara vermenin sona erdiği günü izleyen günden itibaren yedi gün uzamış sayılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru

Bir kamu görevlisine disiplin cezası verilmesine ilişkin bireysel idari işlem 2222 Haziran 20262026 tarihinde kendisine tebliğ edilmiştir. İlgili, bu işleme karşı 1010 Temmuz 20262026 tarihinde İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 1111. maddesi kapsamında üst makama başvurarak işlemin kaldırılmasını talep etmiştir. İdare, bu başvuruya herhangi bir cevap vermemiştir.

Buna göre, ilgilinin bu işleme karşı iptal davası açabileceği sürenin son günü aşağıdakilerden hangisidir? (Not: 3030 Ağustos Zafer Bayramı ulusal bayramdır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 21 Eylül 2026

Cevap

İptal davası açma süresinin son günü 21 Eylül 2026 Pazartesi günüdür.
İdari dava açma süresi, tebliği izleyen gün olan 2323 Haziran'da başlar. 1010 Temmuz'da yapılan başvuruya kadar 1818 gün geçmiştir. İdarenin 3030 günlük sessizliği (zımni ret) 99 Ağustos'ta tamamlanır ve kalan 4242 günlük dava açma süresi 1010 Ağustos'ta tekrar işlemeye başlar. Ağustos ayından 2222 gün, Eylül ayından ise 2020 gün kullanıldığında sürenin sonu 2020 Eylül'e denk gelir. 2020 Eylül 20262026 Pazar olduğu için süre 2121 Eylül Pazartesi gününe uzar. Sürenin bitimi adli tatil içerisinde yer almadığı için 77 Eylül kuralı uygulanmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açma süresinin başlangıcını ve durma anına kadar geçen süreyi hesapla.
2222 Haziran'da tebliğ edilen işlem için süre 2323 Haziran'da başlar. 1010 Temmuz'da yapılan başvuruya kadar geçen süre: 2323 Haziran - 3030 Haziran (88 gün) + 11 Temmuz - 1010 Temmuz (1010 gün) = 1818 gündür.
İYUK m. 77 uyarınca süre tebliği izleyen gün başlar ve m. 1111 uyarınca yapılan başvuru süreyi durdurur.
2
İdarenin zımni ret süresini ve sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihi belirle.
1010 Temmuz'da yapılan başvuruya 3030 gün içinde cevap verilmediğinde zımni ret süresi 99 Ağustos Pazar günü dolar. Süre 1010 Ağustos Pazartesi günü kaldığı yerden işlemeye başlar.
İYUK m. 1111 uyarınca idarenin cevap verme süresi 3030 gündür. Cevap verilmezse bu sürenin bitimiyle dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder.
3
Kalan süreyi hesapla ve bitiş tarihini belirle.
Genel dava açma süresi olan 6060 günden 1818 günü çıkarıldığında kalan süre 4242 gündür. 1010 Ağustos'tan itibaren 4242 gün sayıldığında (2222 gün Ağustos + 2020 gün Eylül) sürenin sonu 2020 Eylül 20262026 tarihine ulaşılır.
Sürenin durması durumunda, başvurunun yapıldığı güne kadar işlemiş olan süreler saklı kalır.
4
Resmi tatil ve çalışmaya ara verme (adli tatil) kontrolünü yap.
2020 Eylül 20262026 Pazar gününe rastlamaktadır, bu nedenle süre 2121 Eylül Pazartesi mesai bitimine uzar. Sürenin bitimi adli tatilin (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) dışındadır; bu nedenle 77 Eylül'e uzama kuralı uygulanmaz.
İYUK m. 88 uyarınca süre sonu tatile rastlarsa ilk iş gününe uzar. Ancak sürenin bitimi adli tatil içinde değilse m. 8/38/3 uyarınca uzama gerçekleşmez.

Anahtar Kavram

İdari dava açma sürelerinin İYUK 11 kapsamında durması ve adli tatilin süre sonuna etkisi.
Soru 5Soru

88 Mayıs 20262026 Cuma günü tebliğ edilen bir idari işleme karşı ilgili, dava açma süresinin 1717. gününe tekabül eden 2525 Mayıs 20262026 tarihinde İYUK Madde 1111 kapsamında bir üst makama başvuruda bulunmuştur. İdarenin bu başvuruya sessiz kalarak herhangi bir cevap vermediği varsayıldığında, çalışmaya ara verme (adli tatil) hükümleri de göz önünde bulundurulduğunda, bu işleme karşı açılacak iptal davasında dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

Dava açma süresinin son günü 77 Eylül 20262026 tarihidir.
İdari dava açma süresi içinde yapılan üst makama başvuru (İYUK 11), işlemeye başlamış olan süreyi durdurur. Olayda 1717 gün işledikten sonra duran süre, idarenin 3030 gün boyunca sessiz kalmasıyla oluşan zımni ret tarihini (2424 Haziran) izleyen gün tekrar işlemeye başlar. Kalan 4343 günlük sürenin normal bitişi 66 Ağustos olsa da, bu tarih adli tatil (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) içine denk geldiği için İYUK Madde 8/38/3 gereği süre Eylül ayının yedinci gününe kadar uzar.

Adım Adım Çözüm

1
Tebliğ ve sürenin başlangıcını belirleme
Tebliğ 88 Mayıs, süre başlangıcı 99 Mayıs 20262026.
İYUK uyarınca süreler tebliğ gününü izleyen günden itibaren başlar.
2
Başvuru anına kadar geçen süreyi hesaplama
99 Mayıs - 2525 Mayıs arası 1717 gün geçmiştir. Kalan süre: 6017=4360 - 17 = 43 gün.
İYUK 11 başvurusu süreyi durdurur, bu ana kadar geçen günlerin toplam süreden düşülmesi gerekir.
3
İdarenin cevap verme (zımni ret) süresini uygulama
2525 Mayıs'tan itibaren 3030 günlük bekleme süresi 2424 Haziran'da dolar.
7331 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrası İYUK 10 ve 11'deki bekleme süresi 30 güne indirilmiştir.
4
Kalan süreyi zımni ret tarihinden itibaren işletme
2525 Haziran'dan itibaren 4343 günlük kalan süre eklendiğinde normal bitiş tarihi 66 Ağustos olur.
Duran süre, zımni ret tarihini izleyen günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder.
5
Adli tatil (ara verme) etkisini kontrol etme
66 Ağustos tarihi adli tatil (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) içine rastladığı için süre 77 Eylül'e uzar.
İYUK 8/3 uyarınca son günü ara vermeye rastlayan süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.

Anahtar Kavram

İYUK Madde 11 başvurularında sürenin durması, 30 günlük zımni ret süresi ve adli tatilin süre sonuna etkisi.

Daha Fazla Pratik

İYUK 10. madde kapsamında 'hiç işlem tesis edilmemişken' yapılan başvurulardaki süre farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 6Soru

Bir kamu görevlisine tesis edilen disiplin cezası işlemi 1010 Haziran 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir. İlgili kişi, bu işleme karşı 2020 Haziran 20262026 tarihinde İYUK 11.11. madde kapsamında üst makama itirazda bulunmuştur. İdare, söz konusu itirazı inceleyerek 1010 Temmuz 20262026 tarihinde ilgiliye açık ret cevabını tebliğ etmiştir. Bu durumda, İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri ve çalışmaya ara verme kuralları dikkate alındığında, bu işleme karşı iptal davası açmak için son gün aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

77 Eylül 20262026 tarihi, dava açmak için kullanılabilecek son gündür.
Doğru cevap olan tarih, hem İYUK 11.11. madde kapsamındaki sürenin durması kuralını hem de adli tatil uzatmasını doğru şekilde birleştirir. İşlem 1010 Haziran'da tebliğ edilmiş, 2020 Haziran'daki başvuruya kadar 1010 gün geçmiştir. 1010 Temmuz'daki ret cevabıyla kalan 5050 gün, 1111 Temmuz'dan itibaren işlemeye başlamıştır. Bu sürenin normal bitişi olan 3030 Ağustos, adli tatil (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) içine rastladığı için kanun gereği süre 77 Eylül mesai bitimine kadar uzamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel dava açma süresini belirle.
6060 gün.
İdare mahkemelerinde ve Danıştay'da genel dava açma süresi İYUK madde 77 uyarınca 6060 gündür.
2
İdari başvuruya kadar geçen süreyi hesapla.
1010 gün kullanıldı, 5050 gün kaldı.
1010 Haziran - 2020 Haziran arası süre işlemiştir. İYUK madde 1111 uyarınca yapılan başvuru süreyi durdurur.
3
Sürenin tekrar işlemeye başladığı tarihi tespit et.
1111 Temmuz 20262026.
İdarenin açık ret cevabının tebliğ edildiği günü (1010 Temmuz) izleyen gün süre kaldığı yerden işlemeye devam eder.
4
Kalan süreyi ekleyerek normal bitiş tarihini bul.
3030 Ağustos 20262026.
1111 Temmuz tarihine kalan 5050 günlük süre eklendiğinde takvim 3030 Ağustos'u gösterir.
5
Çalışmaya ara verme (adli tatil) etkisini uygula.
77 Eylül 20262026.
İYUK madde 8/38/3 uyarınca, sürenin bitimi adli tatile (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) rastlarsa süre, tatilin bittiği günü izleyen günden (11 Eylül) itibaren 77 gün uzar.

Anahtar Kavram

İdari dava açma sürelerinin İYUK 11 kapsamında durması ve adli tatil nedeniyle uzaması.

Daha Fazla Pratik

İdari eylemlerden kaynaklanan zararlar için tam yargı davası açmadan önce yapılan ön karar başvurusunun (İYUK md. 13) sürelere etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 7Soru

Bir vatandaş, taşınmazı üzerindeki yapı ruhsatı talebinin reddedilmesi üzerine 1010 Mayıs 20262026 tarihinde ilgili belediyeye yazılı başvuruda bulunmuştur. Belediye idaresi bu başvuruya mevzuatta öngörülen süre içinde cevap vermeyerek talebi zımnen reddetmiştir.

Bu durumda, söz konusu zımni ret işlemine karşı idare mahkemesinde açılacak iptal davasında dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7 Eylül 2026

Cevap

Dava açma süresinin son günü 7 Eylül 2026 tarihidir.
Belediyeye yapılan başvurunun 30 günlük cevap verilmemesi sonucu 9 Haziran 2026 tarihinde zımnen reddedildiği kabul edilir. Bu tarihi izleyen 10 Haziran 2026 günü 60 günlük dava açma süresi başlar. Haziran ayından 21 gün (30-9), Temmuz ayından 31 gün geçtikten sonra 60. gün 8 Ağustos 2026 tarihine tekabül eder. 8 Ağustos tarihi 20 Temmuz - 31 Ağustos arasındaki çalışmaya ara verme dönemine rastladığı için, İYUK m. 8/3 gereğince süre 31 Ağustos'u izleyen günden itibaren 7 gün uzayarak 7 Eylül 2026 mesai saati bitiminde sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Zımni ret tarihinin belirlenmesi
9 Haziran 2026
2577 sayılı İYUK Madde 10 uyarınca, idareye yapılan başvurulara 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 10 Mayıs'ı izleyen günden itibaren başlayan 30 günlük süre 9 Haziran mesai bitiminde dolar.
2
Dava açma süresinin başlangıcının tespiti
10 Haziran 2026
İYUK Madde 8/1 uyarınca süreler, tebliğ veya zımni ret durumunda sürenin bittiği günü izleyen günden itibaren başlar.
3
60 günlük genel dava açma süresinin hesaplanması
8 Ağustos 2026
10 Haziran'dan itibaren 60 gün sayıldığında: Haziran ayından 21 gün, Temmuz ayından 31 gün ve Ağustos ayından 8 gün eklenerek 60. güne ulaşılır.
4
Çalışmaya ara vermenin (Adli Tatil) etkisinin değerlendirilmesi
7 Eylül 2026
Dava açma süresinin son günü olan 8 Ağustos, çalışmaya ara verme dönemi (20 Temmuz - 31 Ağustos) içindedir. İYUK Madde 8/3 uyarınca, ara vermeye rastlayan süreler ara vermenin sona erdiği günü izleyen günden itibaren yedi gün uzar.

Anahtar Kavram

Zımni ret sonrası dava açma süresinin adli tatil uzamasıyla hesaplanması
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 8Soru

2020 Mayıs 20262026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren genel düzenleyici bir idari işleme karşı, menfaati ihlal edilen bir kişi 1010 Haziran 20262026 tarihinde işlemi tesis eden makama başvurarak işlemin kaldırılmasını talep etmiştir. İdare, bu başvuruyu 2020 Haziran 20262026 tarihinde ilgiliye tebliğ edilen bir yazı ile reddetmiştir.

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümlerine göre, bu işleme karşı açılacak iptal davasında dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

Dava açma süresinin son günü 77 Eylül 20262026 tarihidir.
Dava açma süresi, genel düzenleyici işlemin ilanını izleyen 2121 Mayıs tarihinde başlamış ve 1010 Haziran'daki başvuruya kadar 2121 gün işlemiştir. Başvuru süreyi durdurmuş, ret cevabının tebliği üzerine 2121 Haziran'da kalan 3939 günlük süre tekrar işlemeye başlamıştır. Bu hesapla sürenin normal bitişi 2929 Temmuz'dur. Ancak bu tarih adli tatil (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) içine rastladığı için süre 77 Eylül tarihine uzamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç süresini ve ilk geçen süreyi belirleme
2121 gün geçti, 3939 gün kaldı.
Genel düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen gün başlar (2121 Mayıs). 1010 Haziran'da yapılan başvuruya kadar 1111 gün Mayıs'tan, 1010 gün Haziran'dan olmak üzere toplam 2121 gün geçmiştir.
2
İYUK 11 başvurusunun etkisini hesaplama
Süre 2121 Haziran'da kaldığı yerden işlemeye başlar.
İYUK madde 1111 uyarınca yapılan başvuru süreyi durdurur. Ret kararının tebliği (2020 Haziran) ile duran süre kaldığı yerden (3939 gün) ertesi gün işlemeye başlar.
3
Kalan sürenin bitiş tarihini bulma
Normal bitiş tarihi 2929 Temmuz 20262026.
2121 Haziran'dan itibaren 3939 gün sayıldığında; Haziran'dan 1010 gün, Temmuz'dan 2929 gün geçerek süre 2929 Temmuz'da dolar.
4
Çalışmaya ara verme (adli tatil) etkisini uygulama
Süre 77 Eylül 20262026 tarihine uzar.
Sürenin son günü (2929 Temmuz), 2020 Temmuz - 3131 Ağustos arası olan adli tatile rastladığı için İYUK m. 8/38/3 gereği süre Eylül'ün yedinci gününe kadar uzar.

Anahtar Kavram

İdari dava açma sürelerinin İYUK 11 kapsamında durması ve adli tatil nedeniyle uzaması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

İdare mahkemesinde açılan bir iptal davasında mahkeme, dilekçeler üzerinde yaptığı ilk inceleme sonucunda hem "idari merci tecavüzü" bulunduğunu hem de "husumetin yanlış yöneltildiğini" tespit etmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 14. ve 15. maddeleri uyarınca mahkemenin bu durumda izlemesi gereken yasal prosedür aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İYUK 14. maddedeki yasal inceleme sırası uyarınca, daha öncelikli bir inceleme konusu olan idari merci tecavüzü nedeniyle dilekçenin görevli idari mercie tevdiine karar verilir.

Cevap

İlk inceleme sırasına göre daha üstte yer alan idari merci tecavüzü nedeniyle dilekçenin görevli idari mercie tevdiine karar verilmesi gerekir.
İdari yargılama hukukunda ilk inceleme aşaması, İYUK'un 14. maddesinde belirtilen yedi bentlik bir sıraya göre yürütülür. Mahkeme bir bendeki incelemeyi yapmadan diğerine geçemez. Soruda belirtilen durumda, idari merci tecavüzü (b bendi) sıralamada husumetten (f bendi) çok daha önce gelmektedir. Bu nedenle mahkeme, husumet yanlışlığını henüz inceleme aşamasına gelmeden, öncelikli eksiklik olan merci tecavüzü nedeniyle dosyayı ilgili idari makama göndermekle (mercie tevdi) yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
İYUK 14. maddedeki ilk inceleme hiyerarşisinin belirlenmesi.
Sıralama: Görev/Yetki -> Merci Tecavüzü -> Ehliyet -> Kesin/Yürütülmesi Gereken İşlem -> Süre -> Husumet -> Şekil (3/5. Md).
Mahkeme, dilekçeyi bu kanuni sıraya göre denetlemek zorundadır.
2
Tespit edilen iki eksikliğin sıralamadaki yerlerinin karşılaştırılması.
İdari merci tecavüzü (2. sıra), Husumet (6. sıra).
Öncelikli olan eksiklik, mahkemenin vereceği kararı belirler.
3
Öncelikli eksikliğin hukuki sonucunun uygulanması.
İYUK 15/1-e uyarınca 'İdari Merciye Tevdi' kararı verilir.
Sıralamadaki bir eksiklik tespit edildiğinde, ondan sonraki maddelerin incelenmesine gerek kalmadan o eksikliğe bağlanan hukuki sonuç tesis edilir.

Anahtar Kavram

İYUK 14. maddedeki ilk inceleme konularının mutlak sıralaması (Hiyerarşik Düzen)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

İdare hukukunda sürelerin doğru hesaplanması, hak kayıplarının önlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bir idari işleme karşı yapılacak ihtiyari başvurular ve bu başvuruların dava açma sürelerine etkisi İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda (İYUK) detaylıca düzenlenmiştir.

Somut bir uyuşmazlıkta; ilgiliye hakkındaki bir idari işlem 11 Haziran 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir. İlgili, 2222 Haziran 20262026 tarihinde işlemin geri alınması talebiyle İYUK madde 1111 kapsamında yetkili idari makama başvurmuştur. İdare, söz konusu başvuruya 3030 gün boyunca hiçbir cevap vermemiştir.

Buna göre, ilgilinin bu idari işlemin iptali istemiyle açacağı davada dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7 Eylül 2026

Cevap

Dava açma süresinin son günü 7 Eylül 2026'dır.
Dava açma süresi hesaplanırken önce tebliğden başvuruya kadar geçen 2121 gün düşülür. Kalan 3939 günlük süre, idarenin 3030 günlük sessiz kalma süresinin bitimi olan 2222 Temmuz'u izleyen günden itibaren tekrar işlemeye başlar. Bu hesabın sonucunda ulaşılan 3030 Ağustos tarihi hem resmi tatile (Zafer Bayramı) hem de hafta sonuna rastladığı için süre 3131 Ağustos'a sarkar. 3131 Ağustos çalışmaya ara verme (adli tatil) döneminin son günü olduğundan, İYUK 8/38/3 maddesi gereğince süre 77 Eylül mesai bitimine kadar uzar.

Adım Adım Çözüm

1
Tebliğ tarihinden itibaren geçen süreyi hesapla
21 gün
1 Haziran tebliğ tarihidir. Süre 2 Haziran'da başlar. 22 Haziran'daki başvuruya kadar 2121 gün geçmiştir (221=2122 - 1 = 21).
2
Kalan süreyi ve durma etkisini belirle
39 gün kaldı
Genel dava açma süresi 6060 gündür. Başvuru ile süre durur. Kalan süre: 6021=3960 - 21 = 39 gündür.
3
İdarenin sessiz kalma (zımni ret) süresini hesapla
22 Temmuz 2026
İYUK 11 uyarınca idarenin cevap süresi 3030 gündür. 23 Haziran'da başlayan bu süre 22 Temmuz'da dolar.
4
Kalan süreyi işleterek son günü bul
30 Ağustos 2026
23 Temmuz'da kalan 3939 gün işlemeye başlar. Temmuz'dan 99 gün, Ağustos'tan 3030 gün eklendiğinde 30 Ağustos'a ulaşılır.
5
Resmi tatil ve adli tatil etkisini uygula
7 Eylül 2026
30 Ağustos hem Zafer Bayramı hem de Pazardır. Süre 31 Ağustos'a (Pazartesi) sarkar. 31 Ağustos adli tatilin son günüdür. İYUK 8/3 uyarınca süre, adli tatilin bitiminden (31 Ağustos) itibaren 77 gün uzayarak 7 Eylül mesai bitimine kadar devam eder.

Anahtar Kavram

İdari dava açma sürelerinin durması, zımni ret süresi ve çalışmaya ara vermenin süre uzatıcı etkisi.

Daha Fazla Pratik

İvedik yargılama usulüne tabi işlemlerde dava açma süresinin ve adli tatil etkisinin farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 11Soru

2525 Mayıs 20262026 tarihinde tebliğ edilen ve genel dava açma süresine tabi olan, İdare Mahkemesinin görev alanına giren bir idari işlemin iptali istemiyle açılacak davada, dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

Dava açma süresinin son günü, çalışmaya ara vermenin sona erdiği günü izleyen günden itibaren yedi gün uzayarak 77 Eylül 20262026 olur.
Dava açma süresinin son günü olan 2424 Temmuz tarihi, idari yargıdaki çalışmaya ara verme dönemine (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) rastladığı için, İYUK Madde 8/38/3 gereği süre ara vermenin bittiği günden itibaren 77 gün uzar ve 77 Eylül 20262026 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Genel dava açma süresini belirleme
İdare mahkemelerinde genel dava açma süresi 6060 gündür.
İYUK Madde 77 uyarınca idare mahkemelerinde dava açma süresi aksine bir düzenleme yoksa 6060 gündür.
2
Dava açma süresinin normal bitiş tarihini hesaplama
Tebliğ tarihi olan 2525 Mayıs sayılmaz. Mayıs ayından kalan 66 gün (312531-25) ve Haziran ayındaki 3030 gün düştüğünde (60630=2460 - 6 - 30 = 24), sürenin normal bitişi 2424 Temmuz 20262026 olur.
Sürelerin hesaplanmasında tebliğ günü hesaba katılmaz; ay olarak değil, gün olarak hesaplama yapılır.
3
Çalışmaya ara verme etkisini kontrol etme
2424 Temmuz tarihi, 2020 Temmuz - 3131 Ağustos arasındaki çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemine rastlamaktadır.
İYUK Madde 6161 uyarınca bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl 2020 Temmuz'dan 3131 Ağustos'a kadar çalışmaya ara verirler.
4
Uzama kuralını uygulama
Süre, ara vermenin sona erdiği günü (3131 Ağustos) izleyen günden (11 Eylül) itibaren yedi gün uzayarak 77 Eylül mesai bitiminde sona erer.
İYUK Madde 8/38/3 uyarınca, sürenin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler yedi gün uzamış sayılır.

Anahtar Kavram

İdari yargıda sürelerin hesaplanması ve çalışmaya ara vermenin (adli tatil) sürenin bitimine etkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru

2020 Haziran 20262026 tarihinde tebliğ edilen ve 6060 günlük genel dava açma süresine tabi olan bir idari işlemin iptali istemiyle açılacak davada, dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

Dava açma süresinin son günü 77 Eylül 20262026 tarihidir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 8/38/3. maddesine göre, bu kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) rastlarsa, bu süreler ara vermenin sona erdiği günü izleyen günden (11 Eylül) itibaren yedi gün uzamış sayılır. Soruda 2020 Haziran tarihinde tebliğ edilen işlemin 6060 günlük dava açma süresi normal şartlarda 1919 Ağustos tarihinde dolmaktadır. Bu tarih çalışmaya ara verme dönemi içerisinde kaldığı için, süre 77 Eylül mesai saati bitimine kadar uzar.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açma süresinin normal bitiş tarihini hesapla.
2020 Haziran'dan itibaren 6060 günlük süre 1919 Ağustos 20262026 tarihinde sona erer.
Haziran ayından kalan 1010 gün ve Temmuz ayındaki 3131 gün toplandığında 4141 güne ulaşılır; 6060 güne tamamlamak için Ağustos ayından 1919 gün alınır.
2
Sürenin son gününün çalışmaya ara verme dönemine rastlayıp rastlamadığını kontrol et.
1919 Ağustos tarihi, 2020 Temmuz - 3131 Ağustos tarihleri arasındaki çalışmaya ara verme dönemi içerisindedir.
25772577 sayılı İYUK Madde 6161 uyarınca her yıl bu tarihler arasında çalışmaya ara verilir.
3
Kanuni uzama süresini uygula.
Süre, 3131 Ağustos'u izleyen günden itibaren 77 gün uzayarak 77 Eylül 20262026 olur.
İYUK Madde 8/38/3 uyarınca, sürenin bitimi çalışmaya ara vermeye rastlarsa süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen günden itibaren yedi gün uzamış sayılır.

Anahtar Kavram

İdari yargıda çalışmaya ara vermenin (adli tatil) sürelere etkisi ve yedi günlük ek süre kuralı.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1414. maddesi uyarınca, idari yargı yerlerine açılan davalarda dilekçeler üzerinde yapılan ilk inceleme sırasında mahkemece öncelikle karara bağlanması gereken husus aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görev ve yetki

Cevap

İdari yargı yerlerinde ilk inceleme aşamasında öncelikle görev ve yetki hususu karara bağlanır.
İYUK'un 1414. maddesinin 33. fıkrasına göre, dilekçeler üzerinde yapılan ilk incelemede mahkemelerin bakması gereken ilk husus 'görev ve yetki' konusudur. Mahkeme, öncelikle kendisinin o davaya bakmakla görevli ve yetkili olup olmadığını saptamak zorundadır. Görevsiz veya yetkisiz bir mahkemenin davanın diğer usuli şartlarını (ehliyet, süre vb.) inceleyerek nihai bir karar vermesi hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 1414. maddesindeki ilk inceleme sırasını hatırlayınız.
İlgili maddede yedi basamaklı bir inceleme sırası öngörülmüştür.
Kanun, mahkemenin uyuşmazlığın esasına geçmeden önce hangi usuli engelleri hangi sırayla incelemesi gerektiğini emredici olarak belirlemiştir.
2
Maddenin 33. fıkrasının (a) bendini inceleyiniz.
İlk sırada 'Görev ve yetki' hususunun yer aldığı görülür.
Mahkemenin davaya bakmaya hukuken yetkili ve görevli olup olmadığı, davanın diğer tüm şartlarından önce gelir.

Anahtar Kavram

İYUK Madde 14 uyarınca ilk inceleme sırası mutlak ve emredicidir; ilk sırada her zaman görev ve yetki incelenir.
Soru 14Soru

İdare mahkemesinin görev alanına giren bir idari işlem, ilgili kişiye 55 Haziran 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu işleme karşı genel dava açma süresi içerisinde iptal davası açılmak istenmektedir.

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümlerine göre, bu uyuşmazlıkta dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

77 Eylül 20262026 tarihinde dava açma süresi sona erer.
İdari yargıda genel dava açma süresi 6060 gündür ve bu süre tebliği izleyen gün başlar. 55 Haziran'da tebliğ edilen işlemin normal süresi 44 Ağustos'ta dolar. Ancak idari yargıda 2020 Temmuz - 3131 Ağustos arası çalışmaya ara verme dönemidir. İYUK madde 8/38/3 uyarınca, sürenin son günü bu döneme rastlarsa süre, ara vermenin bittiği günü (3131 Ağustos) izleyen günden itibaren 77 gün uzar. Bu durumda süre 77 Eylül mesai saati bitimine kadar uzamış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açma süresinin başlangıcını belirleme
66 Haziran 20262026
İYUK uyarınca süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
2
6060 günlük genel dava açma süresini takvim üzerinden hesaplama
44 Ağustos 20262026
Haziran ayından 2525 gün (30530-5), Temmuz ayından 3131 gün ve Ağustos ayından 44 gün (602531=460-25-31=4) eklenerek normal bitiş tarihi bulunur.
3
Çalışmaya ara verme (adli tatil) kontrolü yapma
Süre adli tatil içine düşmektedir
İdari yargıda çalışmaya ara verme her yıl 2020 Temmuz'da başlar ve 3131 Ağustos'ta sona erer. 44 Ağustos bu aralığa dahildir.
4
İYUK 8/38/3 maddesindeki uzama kuralını uygulama
77 Eylül 20262026
Sürenin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa, süre ara vermenin sona erdiği günü (3131 Ağustos) izleyen tarihten itibaren yedi gün uzatılmış sayılır.

Anahtar Kavram

İdari yargıda sürelerin hesaplanması ve çalışmaya ara vermenin (adli tatil) sürenin son gününe denk gelmesi durumunda sağlanan 77 günlük ek süre.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

Bireysel bir idari işlemin 11 Haziran 20262026 tarihinde ilgiliye tebliğ edilmesinin ardından ilgili kişi, 1515 Haziran 20262026 tarihinde İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 1111. maddesi kapsamında işlemin geri alınması talebiyle idareye başvurmuştur. İdare bu başvuruya 3030 gün boyunca cevap vermeyerek talebi zımnen reddetmiştir.

İdari yargıda çalışmaya ara verme (adli tatil) müessesesi de dikkate alındığında, bu işlemin iptali için açılacak davada dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7 Eylül 2026

Cevap

Dava açma süresinin son günü, İYUK 11. maddedeki durma ve İYUK 8. maddedeki adli tatil uzaması kuralları uyarınca 7 Eylül 2026'dır.
Doğru cevap, İYUK 11. maddedeki 'idareye başvuru süreyi durdurur' kuralı ile İYUK 8. maddedeki 'adli tatil uzaması' kuralının birlikte uygulanmasıyla ulaşılan 7 Eylül 2026 tarihidir. 14 gün işleyen süre başvuruyla durmuş, 30 günlük zımni ret süresinin ardından kalan 46 gün 16 Temmuz'da işlemeye başlamıştır. Bu sürenin sonu 30 Ağustos'a denk geldiği ve bu tarih adli tatil içerisinde olduğu için yasal uzama gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel dava açma süresini ve başlangıcını belirle.
6060 günlük süre 22 Haziran 20262026 tarihinde başlar.
İdare mahkemelerinde genel dava açma süresi 6060 gündür ve tebliği izleyen gün işlemeye başlar.
2
İYUK 11 başvurusu tarihine kadar geçen süreyi hesapla.
22 Haziran'dan 1515 Haziran'a kadar 1414 gün geçmiştir. Kalan süre 4646 gündür.
İdari makamlara yapılan başvuru süreyi durdurur; başvurudan önceki geçen süre baki kalır.
3
Zımni ret süresini ve sürenin tekrar işlemeye başladığı tarihi bul.
1515 Haziran'daki başvurudan 3030 gün sonra (1515 Temmuz 20262026) zımni ret gerçekleşir. Süre 1616 Temmuz'da tekrar işlemeye başlar.
İdare 3030 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve duran süre kaldığı yerden devam eder.
4
Kalan 4646 günlük sürenin normal bitiş tarihini hesapla.
1616 Temmuz'dan itibaren 4646 gün sayıldığında süre 3030 Ağustos 20262026 tarihinde dolar.
Temmuz ayından kalan 1616 gün ve Ağustos ayından 3030 gün eklenerek hesaplama yapılır.
5
Çalışmaya ara verme (adli tatil) etkisini uygula.
3030 Ağustos tarihi adli tatil (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) içine rastladığı için süre 77 Eylül 20262026 mesai bitimine kadar uzar.
İYUK m. 8/3 uyarınca sürenin sonu ara vermeye rastlarsa, ara vermenin bittiği günü izleyen günden itibaren süre yedi gün uzamış sayılır.

Anahtar Kavram

İdari dava açma süresinin İYUK 11 başvurusu ile durması ve adli tatil nedeniyle uzaması.

Daha Fazla Pratik

İdari eylemlerden kaynaklanan tam yargı davalarında sürelerin başlangıcını ve ön karar şartını (İYUK 13) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

Bir üniversite rektörlüğü tarafından tesis edilen disiplin cezası işlemi, ilgili öğretim üyesine 1212 Haziran 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir. 25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, bu işleme karşı idare mahkemesinde açılacak iptal davasında dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

Dava açma süresinin son günü 77 Eylül 20262026 tarihidir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, idare mahkemelerinde genel dava açma süresi 6060 gündür. Bu sürenin hesaplanmasında tebliğ günü sayılmaz. Yapılan hesaplamada sürenin son günü olan 1111 Ağustos, adli tatil olarak da bilinen çalışmaya ara verme dönemine (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) rastlamaktadır. Bu durumda kanunun emredici hükmü gereği süre, ara vermenin bittiği 3131 Ağustos'u takip eden günden (11 Eylül) itibaren 77 gün uzar ve son gün 77 Eylül olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açma süresinin başlangıcını belirle.
1313 Haziran 20262026
Süreler, tebliğin yapıldığı günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
2
6060 günlük genel dava açma süresini hesapla.
1111 Ağustos 20262026
İdare mahkemelerinde genel dava açma süresi 6060 gündür. Haziran ayından 1818 gün (133013-30 arası), Temmuz ayından 3131 gün düşüldüğünde toplam 4949 gün olur. 6060 güne tamamlamak için Ağustos ayından 1111 gün eklenir.
3
Sürenin son gününün çalışmaya ara verme dönemine denk gelip gelmediğini kontrol et.
Denk gelmektedir.
Çalışmaya ara verme dönemi her yıl 2020 Temmuz'da başlar ve 3131 Ağustos'ta sona erer. 1111 Ağustos bu aralıkta yer almaktadır.
4
Çalışmaya ara verme uzatma kuralını uygula.
77 Eylül 20262026
İYUK Madde 8/38/3 uyarınca, sürenin son günü çalışmaya ara vermeye rastlarsa süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen günden itibaren 77 gün uzamış sayılır. 11 Eylül'den itibaren sayılan 77. gün 77 Eylül'dür.

Anahtar Kavram

İdari yargıda çalışmaya ara vermenin (adli tatil) sürenin bitimine denk gelmesi halinde sürenin 77 Eylül mesai bitimine kadar uzaması kuralı.

İpuçları

1
İdare mahkemelerinde genel dava açma süresinin kaç gün olduğunu ve tebliğ gününün sayılıp sayılmadığını hatırlayın.
2
Hesapladığınız son günün 2020 Temmuz ile 3131 Ağustos tarihleri arasına denk gelip gelmediğini kontrol edin.
3
Eğer süre çalışmaya ara verme içinde bitiyorsa, İYUK Madde 8/38/3 uyarınca sürenin Eylül ayının kaçıncı gününe kadar uzayacağını uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Vergi mahkemesinin görev alanına giren bir işlemde sürelerin nasıl değişeceğini pratik yapmak için aynı soruyu 3030 günlük süre üzerinden çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 3. maddesinde, dava dilekçelerinde bulunması gereken unsurlar ve dilekçelerin hazırlanma usulü düzenlenmiştir. Yapılan ilk inceleme safhasında, bir dava dilekçesinde "davanın konusu"nun hiç belirtilmediği tespit edilmiştir.

Bu eksiklik karşısında, İYUK'un 15. maddesi uyarınca mahkemece verilecek karar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dilekçenin reddine

Cevap

Mahkeme, dilekçenin reddine karar vererek eksikliğin giderilmesi için davacıya otuz günlük bir süre tanımalıdır.
Dava dilekçesinde davanın konusunun belirtilmemesi, İYUK 3. maddede yer alan şekil şartlarına aykırılık teşkil eder. Bu tür eksikliklerin varlığı halinde mahkeme, ilk inceleme üzerine İYUK 15/1-d maddesi gereğince dilekçenin reddine karar verir ve davacıya bu eksikliği gidermesi için 30 günlük süre tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dava dilekçesindeki eksikliğin türünü belirleme
"Davanın konusu" unsuru İYUK 3. maddede sayılan zorunlu unsurlardan biridir.
İlk inceleme (madde 14) sırasında dilekçenin 3. ve 5. maddelere uygunluğu denetlenir.
2
Tespit edilen eksikliğin hukuki sonucunu uygulama
İYUK madde 15/1-d uyarınca, dilekçeler 3. maddeye uygun değilse 'dilekçenin reddine' karar verilir.
Davacının usul hatalarını düzelterek hak kaybına uğramadan davaya devam edebilmesi amaçlanır.

Anahtar Kavram

Dilekçenin Reddi (İYUK m. 15)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 18Soru

İdari yargı mercilerinde açılan bir iptal davasında, mahkeme dilekçe üzerinde yaptığı ilk inceleme sırasında uyuşmazlığın çözümünde 'görev ve yetki' ile 'idari merci tecavüzü' yönünden herhangi bir usuli eksiklik saptamamıştır.

Buna göre, 25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1414. maddesinde öngörülen inceleme sırası dikkate alındığında, mahkemenin ele alması gereken bir sonraki inceleme konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ehliyet

Cevap

Mahkemenin bir sonraki aşamada incelemesi gereken husus 'Ehliyet' konusudur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 14. maddesinin 3. fıkrasına göre dilekçeler üzerinde yapılan ilk inceleme konuları mutlak bir sıraya tabidir. Bu sıraya göre; mahkeme öncelikle görev ve yetkiyi, ardından idari merci tecavüzü olup olmadığını inceler. Bu iki aşamada sorun yoksa, üçüncü sırada davanın ehliyetli bir kişi tarafından açılıp açılmadığı (Ehliyet) kontrol edilir. Dolayısıyla ehliyet incelemesi, merci tecavüzü incelemesinden hemen sonra gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İYUK Madde 14'teki ilk inceleme sırasını hatırlama
Sıralama: Görev ve Yetki → İdari Merci Tecavüzü → Ehliyet → Kesin ve Yürütülmesi Gereken İşlem → Süre → Husumet → Madde 3 ve 5'tir.
Kanun, bu incelemelerin belirtilen sırayla yapılmasını emretmektedir.
2
Senaryodaki mevcut aşamayı tespit etme
Mahkeme ilk iki aşamayı (Görev/Yetki ve Merci Tecavüzü) tamamlamıştır.
Sıradaki aşamanın hangisi olduğunu bulmak için mevcut ilerlemeyi analiz etmek gerekir.
3
Üçüncü aşamayı belirleme
İdari merci tecavüzünden sonra gelen üçüncü madde 'Ehliyet'tir.
Kanuni sıralama gereği dava açan kişinin davada menfaat veya hak ilişkisinin olup olmadığı bu aşamada incelenir.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda İlk İnceleme Sıralaması (İYUK Madde 14)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 19Soru

Bir işletmeciye ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiğine dair idari işlem, ilgiliye 1111 Mayıs 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir. İlgili kişi, bu işlemin geri alınması talebiyle 2121 Mayıs 20262026 tarihinde işlemi tesis eden idarenin bir üst makamına başvurmuştur. İdare, bu başvuruya herhangi bir cevap vermemiştir.

Buna göre, idarenin sessiz kalmasıyla oluşan zımni ret durumu neticesinde, söz konusu işlemin iptali istemiyle açılacak davanın en geç hangi tarihte açılması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

İptal davasının açılması gereken son tarih 77 Eylül 20262026 mesai bitimidir.
İşlemin tebliği ile başlayan 6060 günlük genel dava açma süresi, 1010. günde yapılan İYUK 1111 başvurusu ile durmuştur. İdarenin 3030 gün sessiz kalmasıyla (2121 Mayıs + 3030 gün = 2020 Haziran) zımni ret oluşmuş ve kalan 5050 günlük süre 2121 Haziran itibarıyla kaldığı yerden işlemeye başlamıştır. Haziran ayından kalan 1010 gün ve Temmuz ayındaki 3131 günün ardından, sürenin son günü 99 Ağustos 20262026 tarihine rastlamaktadır. Bu tarih adli tatil (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) içerisinde kaldığı için süre, ara vermenin sona erdiği günü takip eden günden itibaren yedi gün uzayarak (3131 Ağustos + 77 gün) 77 Eylül 20262026 tarihine sarkmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel dava açma süresini ve durma anını belirleme
6060 günlük genel sürenin 1010 günü kullanılmıştır.
İdari işlemin tebliğ edildiği 1111 Mayıs tarihinden, üst makama başvurulan 2121 Mayıs tarihine kadar 1010 günlük süre geçmiştir. İYUK m. 11 uyarınca bu başvuru süreyi durdurur.
2
Zımni ret tarihini ve sürenin tekrar başlama gününü hesaplama
Süre 2121 Haziran 20262026 tarihinde tekrar işlemeye başlar.
İdareye yapılan başvuruya 3030 gün içinde cevap verilmemesi durumunda (2020 Haziran mesai bitimi) zımni ret oluşur. Kalan 5050 günlük süre, ret tarihini izleyen günden itibaren tekrar işler.
3
Normal süre sonunu ve adli tatil etkisini tespit etme
Dava açma süresi 77 Eylül 20262026 tarihine uzar.
2121 Haziran'dan itibaren kalan 5050 günlük süre 99 Ağustos 20262026 tarihinde dolar. Ancak bu tarih adli tatil (2020 Temmuz - 3131 Ağustos) içindedir. İYUK m. 8 uyarınca süre, adli tatilin bittiği günü izleyen günden itibaren yedi gün uzayarak 77 Eylül olur.

Anahtar Kavram

İYUK m. 11 kapsamında yapılan ihtiyari başvurunun dava açma süresini durdurması ve adli tatilin (çalışmaya ara verme) sürelere etkisi.

Daha Fazla Pratik

İdari makamlara başvurunun (İYUK 11) süreyi durdurma etkisi ile İYUK 10. madde kapsamında yapılan başvuruların sürelere etkisi arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 20Soru

Vergi mahkemesinin görev alanına giren ve 3030 günlük genel dava açma süresine tabi olan bir idari işlem, ilgiliye 1515 Temmuz 20262026 tarihinde tebliğ edilmiştir. İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre, bu işleme karşı açılacak davada sürelerin hesaplanması ve çalışmaya ara vermenin etkisi dikkate alındığında, dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 Eylül 20262026

Cevap

Dava açma süresinin son günü 77 Eylül 20262026 tarihidir.
İdari yargılama hukukunda çalışmaya ara verme (adli tatil) her yıl 2020 Temmuz'da başlar ve 3131 Ağustos'ta sona erer. 2577 sayılı İYUK'un 88. maddesinin 33. fıkrasına göre, dava açma süresinin son günü bu döneme rastlarsa, süre ara vermenin sona erdiği günü (3131 Ağustos) izleyen günden (11 Eylül) itibaren yedi gün uzamış sayılır. Sorudaki senaryoda normal şartlarda 1414 Ağustos'ta dolacak olan süre, adli tatil nedeniyle 77 Eylül mesai saati bitimine kadar uzamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Normal dava açma süresinin bitiş tarihini belirleyin.
1515 Temmuz 20262026 tebliğ tarihi olduğundan, 3030 günlük süre 1616 Temmuz'da başlar. Temmuz ayı 3131 gün çektiği için Temmuz'dan 1616 gün, Ağustos'tan ise 1414 gün sayılır. Normal bitiş tarihi 1414 Ağustos 20262026 olur.
Sürelerin hesaplanmasında tebliğ günü sayılmaz, süre ertesi gün başlar.
2
Sürenin son gününün çalışmaya ara verme (adli tatil) dönemine rastlayıp rastlamadığını kontrol edin.
1414 Ağustos tarihi, 2020 Temmuz - 3131 Ağustos tarihleri arasındaki çalışmaya ara verme dönemi içerisindedir.
2577 sayılı İYUK uyarınca her yıl 2020 Temmuz - 3131 Ağustos arası çalışmaya ara verilir.
3
Kanuni uzatma kuralını uygulayın.
İYUK Madde 8/38/3 uyarınca, sürenin son günü ara vermeye rastlarsa, süre ara vermenin bittiği günü izleyen günden itibaren 77 gün uzar. 3131 Ağustos'u izleyen gün 11 Eylül'dür. 11 Eylül'den itibaren 77 gün sayıldığında son gün 77 Eylül olur.
Çalışmaya ara vermenin sürelere etkisi kanunla açıkça düzenlenmiştir.

Anahtar Kavram

İdari yargıda sürelerin hesaplanması ve çalışmaya ara vermenin (adli tatil) süreyi 77 gün uzatması.
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 4Sonraki
İdari Yargılama Usulü ve Süreler Alıştırma Soruları — KPSS Hukuk | Examkin