Examkin

Soru

Zorluk: ZorTemel Hakların Niteliği, Bütünlüğü ve Kanun Önünde Eşitlik

1982 Anayasası'nın 12. maddesinde düzenlenen temel hakların niteliği ve bütünlüğü ile 10. maddesinde yer alan kanun önünde eşitlik ilkesi çerçevesinde, temel hakların hukuki rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Temel hak ve hürriyetlerin 'vazgeçilmez' nitelikte olması, bu hakların kullanımının savaş veya olağanüstü hal gibi dönemlerde dahi hiçbir şekilde durdurulmasına hukuken olanak tanımayan mutlak bir güvenceyi ifade eder.Cevap
  2. B
    Kanun önünde eşitlik ilkesi, sadece aynı durumda bulunanlara aynı kuralların uygulanmasını değil; devletin toplumsal hayatta fiili eşitliği sağlamak için pozitif tedbirler alması yükümlülüğünü de kapsar.
  3. C
    Temel hak ve hürriyetlerin 'bütünlüğü' ilkesi, hakların birbirinden kopuk bağımsız yetkiler olmadığını, aksine hukuk devletinin temelini oluşturan ve birbirini tamamlayan bir sistem teşkil ettiğini ifade eder.
  4. D
    Temel hakların 'kişiliğe bağlı' ve 'devredilmez' olması, bu hakların kişiye sıkı sıkıya bağlı olduğunu ve mülkiyet haklarından farklı olarak başkasına devredilemeyeceğini veya miras bırakılamayacağını garanti eder.
  5. E
    Kanun önünde eşitlik ilkesi; yasama, yürütme ve yargı organları ile idare makamlarını bütün işlemlerinde bağlayan, hem kanun yapımını hem de uygulamayı kapsayan amir bir hükümdür.

Cevap

Temel hakların vazgeçilmez olmasının, bu hakların kullanımının olağanüstü hallerde durdurulmasına engel teşkil ettiği yönündeki ifade yanlıştır.
Yanlış olan seçenek, temel hakların 'vazgeçilmezlik' ve 'dokunulmazlık' niteliklerini yanlış bir kapsama oturtmaktadır. Bu nitelikler, bireyin sahip olduğu temel hakların kişiliğinden ayrılmaz bir parça olduğunu ve bireyin kendi isteğiyle dahi bu hakların özünden sürekli olarak vazgeçemeyeceğini ifade eder. Ancak bu durum, o hakların 'kullanımının' sınırlandırılamayacağı veya durdurulamayacağı anlamına gelmez. Anayasa'nın 15. maddesi, savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabileceğini açıkça öngörmüştür. Dolayısıyla, hakkın ontolojik niteliği ile uygulama rejimi arasında temel bir ayrım mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Temel hakların 'nitelik' kavramını analiz etme
Vazgeçilmezlik ve dokunulmazlık niteliklerinin hakkın ontolojik varlığı ve bireyin statüsüyle ilgili olduğu belirlenir.
Anayasa'nın 12. maddesi temel hakların özüne ilişkin genel nitelikleri belirler.
2
Hakların kullanım rejimi ile nitelikleri arasındaki farkı değerlendirme
Bir hakkın 'vazgeçilmez' olmasının, o hakkın 'kullanımının' geçici olarak askıya alınmasına (durdurulmasına) engel olmadığı tespit edilir.
Anayasa'nın 15. maddesi, temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması rejimini ayrıca düzenlemiştir.
3
Eşitlik ilkesinin kapsamını kontrol etme
Eşitliğin sadece şekli değil, maddi (fiili) bir yükümlülük olduğu ve tüm devlet organlarını bağladığı doğrulanır.
Anayasa'nın 10. maddesi güncel haliyle fiili eşitlik yükümlülüğünü amir hüküm olarak içerir.

Anahtar Kavram

Temel Hakların Niteliği vs. Kullanım Rejimi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Temel Hakların Niteliği, Bütünlüğü ve Kanun Önünde Eşitlik

Bu konudan daha fazla soru