Soru

Zorluk: Çok zorYasal Mirasçılar ve Zümre Sistemi

Mirasbırakan (M)(M), eşi (S)(S) ile evli olup hiç altsoyu bulunmamaktadır. (M)(M)’nin babası (B)(B) ve annesi (A)(A) kendisinden önce vefat etmiştir. Babası (B)(B)’nin (M)(M) dışında başka bir altsoyu bulunmazken; annesi (A)(A)’nın (M)(M) dışındaki tek altsoyu, önceki evliliğinden olan oğlu (K)(K)’dır. (M)(M)’nin baba tarafındaki büyük babası (BB)(BB) ve büyük annesi (BA)(BA) ise mirasın açıldığı tarihte hayattadır. (M)(M)’nin ölümü üzerine yapılan incelemede, annebir kardeş (K)(K)’nın, (M)(M)’yi kasten öldürmeye teşebbüs etmesi nedeniyle kesinleşmiş mahkeme kararı ile mirastan yoksun olduğu; ancak (K)(K)’nın hayatta olan bir kızı (T)(T) bulunduğu tespit edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, (M)(M)’nin mirasının paylaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sağ kalan eş (S)(S) mirasın 1/21/2’sini, (K)(K)’nın kızı (T)(T) ise mirasın 1/21/2’sini alır.Cevap
  2. B
    Mirastan yoksunluk altsoya sirayet edeceği için (T)(T) mirasçı olamaz; (S)(S) mirasın 3/43/4’ünü, (BB)(BB) ve (BA)(BA) ise 1/81/8’er pay alırlar.
  3. C
    (K)(K) mirastan yoksun olduğu ve (B)(B)’nin de altsoyu bulunmadığı için ikinci zümre tamamen düşer; (S)(S) mirasın 3/43/4’ünü, (BB)(BB) ve (BA)(BA) ise 1/81/8’er pay alırlar.
  4. D
    Sağ kalan eş (S)(S) mirasın 1/21/2’sini, (T)(T) mirasın 1/41/4’ünü, (BB)(BB) ve (BA)(BA) ise baba kanadından gelen payı temsilen 1/81/8’er pay alırlar.
  5. E
    Sağ kalan eş (S)(S) mirasın 1/41/4’ünü alır; kalan 3/43/4 pay ise halefiyet yoluyla (T)(T)’ye geçer.

Cevap

Sağ kalan eş (S) mirasın 1/21/2’sini, annebir kardeş (K)’nın kızı (T) ise mirasın diğer 1/21/2’sini alır.
Türk Medeni Kanunu uyarınca, sağ kalan eş mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olduğunda mirasın yarısını alır. Kalan 1/21/2 pay ise mirasbırakanın ana ve babasına eşit olarak (1/41/4 - 1/41/4) paylaştırılır. Ancak olayda babanın altsoyu bulunmadığı için TMK m. 496/3 gereği bu pay anne kanadına akar. Anne de vefat ettiğinden, tüm pay (1/21/2) annenin altsoyu olan kardeş (K)'ya geçer. Kardeş (K) mirastan yoksun olsa dahi, TMK m. 578/2 uyarınca bu yoksunluk onun altsoyunu etkilemez ve kızı (T), sanki (K) mirasbırakandan önce ölmüş gibi halefiyet yoluyla mirasçı olur. İkinci zümrede (T) gibi bir mirasçı varken üçüncü zümreye (büyük ana-baba) geçilmesi mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Zümre tespiti yapmak
Mirasbırakanın altsoyu bulunmadığı için miras ikinci zümreye (ana-baba zümresi) geçer.
Miras hukukunda ilk zümrede mirasçı bulunmaması durumunda miras bir sonraki zümreye intikal eder.
2
Sağ kalan eşin miras payını belirlemek
Eş (S), ikinci zümre ile birlikte mirasçı olduğu için miras payı 1/21/2’dir.
TMK m. 499 uyarınca sağ kalan eş, ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa mirasın yarısını alır.
3
Baba (B) kanadının durumunu değerlendirmek
Baba (B) ölüdür ve mirasçı olabilecek hiçbir altsoyu yoktur. Bu kanada düşen 1/41/4 pay, diğer tarafa (anne kanadına) eklenir.
TMK m. 496/3 uyarınca, bir tarafta hiç mirasçı bulunmazsa, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.
4
Anne (A) kanadını ve yoksunluğun etkisini incelemek
Anne (A) ölüdür, yerine altsoyu (K) geçer. (K) mirastan yoksun olduğu için onun yerine kendi altsoyu olan (T) geçer. (T), anne kanadının toplam 1/21/2 payını (kendi 1/41/4’ü + babadan akan 1/41/4) alır.
TMK m. 578/2 uyarınca mirastan yoksunluk sadece yoksun olanı etkiler; altsoyu, o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçı olur.
5
Üçüncü zümrenin durumunu kontrol etmek
İkinci zümrede bir mirasçı (T) bulunduğu için üçüncü zümre (BB ve BA) mirasçı olamaz.
Zümre sisteminde önceki zümrede mirasçı bulunduğu sürece sonraki zümreye miras geçmez.

Anahtar Kavram

Zümre Sistemi, Halefiyet ve Mirastan Yoksunluğun Etkisi
Bu soruyu puanla