Anayasa koyucu iradenin niteliği, anayasaların yapılması ve değiştirilmesi usulleri bağlamında belirleyici bir role sahiptir. Anayasal düzenin kesintiye uğramadığı olağan dönemlerde faaliyet gösteren ve anayasa değişikliklerini bizzat yürürlükteki anayasanın belirlediği kural, sınır ve yöntemlere bağlı kalarak gerçekleştiren otoriteye ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Mevcut anayasal düzenin yıkılmasıyla oluşan hukuki boşluk (legal vacuum) ortamında hareket ederek, hiçbir kuralla bağlı olmaksızın yepyeni bir sistem inşa eder.Cevap
- BFaaliyetini hukuki süreklilik esasına dayandırır ve yetkisinin meşruiyet kaynağını değiştirmekte olduğu yürürlükteki anayasadan alır.
- CAnayasayı değiştirme sürecinde, anayasada öngörülmüş olan teklif, karar yetersayıları ve halkoylaması gibi usule ilişkin şartlara harfiyen tabidir.
- DÖnceden kurulmuş ve anayasa tarafından sınırları çizilmiş bir iktidar niteliği taşıdığından, pozitif hukukun üstünde değil bizzat onun içindedir.
- EAnayasa metninde yer alan değiştirilmesi yasaklanmış hükümler bulunması halinde, bu maddi sınırlamaları aşacak nitelikte bir tasarrufta bulunamaz.
Cevap
Soru kökünde özellikleri verilen otorite tali kurucu iktidar olmasına rağmen, doğru cevap seçeneğinde asli kurucu iktidarın özellikleri (hukuki boşluk ortamında hareket etme ve kuralsızlık) ifade edilmiştir.
Soru kökünde 'anayasal düzenin kesintiye uğramadığı', 'anayasa değişikliklerini yürürlükteki anayasanın belirlediği yöntemlere bağlı kalarak gerçekleştiren' ifadeleriyle Tali Kurucu İktidar tanımlanmıştır. Doğru cevabı oluşturan seçenekteki 'hukuki boşluk (legal vacuum) ortamında hareket etme' ve 'hiçbir kuralla bağlı olmaksızın yeni sistem inşa etme' durumları ise devrim, darbe veya devletin yeni kurulması gibi olağanüstü durumlarda ortaya çıkan Asli Kurucu İktidar'ın özelliğidir. Bu nedenle ilgili ifade tali kurucu iktidar için söylenemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Asli Kurucu İktidar ve Tali Kurucu İktidar Ayrımı